I SA/Bd 831/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-10-28
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Ewa Kruppik – Świetlicka, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności dotyczące rzekomo nieprawidłowego rozwiązania spółki cywilnej, które były znane organowi podatkowemu przed wydaniem ostatecznej decyzji o odpowiedzialności podatkowej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczności dotyczące rzekomo nieprawidłowego rozwiązania spółki cywilnej, które były znane organowi podatkowemu przed wydaniem ostatecznej decyzji, nie stanowią "nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Nawet jeśli organ ocenił te okoliczności błędnie, nie jest to podstawa do wznowienia postępowania, jeśli organ posiadał wiedzę o tych faktach. Skarga została oddalona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Stan faktyczny
Skarżący J. T. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., która orzekała o jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "P." z tytułu VAT za grudzień 2000 r. Skarżący wskazał jako podstawę wznowienia art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na okoliczności związane z rzekomo nieprawidłowym rozwiązaniem spółki i brakiem pełnomocnictwa do złożenia dokumentów ewidencyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że wskazane przez skarżącego okoliczności nie stanowiły nowych dowodów ani nowych okoliczności faktycznych, gdyż były znane organowi przed wydaniem decyzji ostatecznej. Skarżący zaskarżył decyzję Dyrektora do WSA w Bydgoszczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego R. K. kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 października 2014r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz radcy prawnego R. K. kwotę 295,20 zł ( słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 ) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
I SA/Bd 831/14
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego
w B. orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., w której na podstawie art. 115 O.p. orzeczono o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "P." J. J. T. z siedzibą w B. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. w kwocie 85.728,50 zł wraz z odsetkami.
Organ przytoczył art. 240 § 1 pkt 5 O.p., który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Podał, że skarżący we wniosku z dnia
[...] r. jako przyczyny wznowienia postępowania wskazał na szereg okoliczności związanych z pismami, które kierował do Drugiego Urzędu Skarbowego
w B. z dnia [...] r. wraz z załącznikiem, tj. pismem Kancelarii Adwokackiej Adw. M. J. z dnia [...] r. oraz pismem z dnia
[...] r. Jako dowód na bezprawność postępowania, jak i wydania decyzji ostatecznej przez organ, skarżący uznał pismo z dnia [...] r. będące odpowiedzią Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. na pismo z dnia [...] r.
Dyrektor wskazał, że decyzją z dnia [...] r. została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. i skarżący nie wniósł od niej środka zaskarżenia, zatem stała się ostateczna.
Organ wymienił załączone przez skarżącego do wniosku z dnia [...] r. o wznowienie postępowania dowody w postaci:
- pisma z dnia [...] r. - dotyczącego remanentu z tytułu likwidacji działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej P. s.c. J.J. T., opisu działań, które dokonywała była małżonka skarżącego – J. T. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "P." s.c. J. J. T. oraz nieprawidłowości rozwiązania Spółki,
- pisma Adw. M. J. z dnia [...] r., jako załącznik do pisma
z dnia [...] r. - będącego odpowiedzią na pismo J. T. z dnia
[...] r. i dotyczącego rozliczeń ww. spółki pomiędzy skarżącym
a J. T.,
- pisma z dnia [...] r. w którym przedstawił: nieprawidłowości rozwiązania ww. spółki i zgłoszonych przez skarżącego w tym zakresie nieprawidłowości, wniosek
o zabezpieczenie wszelkich posiadanych przez urząd skarbowy dokumentów oraz deklaracji składanych przez Biuro Rachunkowe "T." J. W.
w B., a dotyczących spółki cywilnej P. J. J. T. za 2000 r.
i wyjaśnienie podstawy prawnej odnośnie przyjęcia dokumentów o likwidacji spółki, wniosek o padanie podstawy prawnej (wyjaśnienia), którą kierował się urząd skarbowy przyjmując z ww. biura rachunkowego dokumenty dotyczące likwidacji spółki cywilnej P., a które to dokumenty nie były podpisane przez prawnych współwłaścicieli przedmiotowej spółki,
- pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. będącego informacją w kwestii nie złożenia pełnomocnictwa do zgłoszeń NIP-2, NIP-C i VAT-Z, które wpłynęły do Drugiego Urzędu Skarbowego w dniu [...] r.
Zdaniem organu, bezsprzecznym jest fakt, że pismo z dnia [...] r.
i załączone do niego pismo z dnia [...] r. zostały złożone w dacie, w której nie było jeszcze w obrocie prawnym decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego
w B. z dnia [...] r., a organ podatkowy miał wiedzę o ich istnieniu. Skoro więc organ podatkowy I instancji owe pisma znał, bowiem opatrzone były datą sprzed wydania ww. decyzji i nie uwzględnił podnoszonych w nich okoliczności dotyczących nieprawidłowego, zdaniem skarżącego, rozwiązania spółki cywilnej "P." J. J. T. i wydał decyzję z dnia [...] r., to – w ocenie Dyrektora – nie było przeszkód by skarżący skorzystał z podstawowego środka zaskarżenia, jakim było prawo do wniesienia odwołania. Jednakże tego nie uczynił, pomimo odebrania w dniu [...] r. przedmiotowej decyzji.
Odnosząc się do treści pisma z dnia [...] r. organ stwierdził, że jest ono wnioskiem o zabezpieczenie dokumentów i wyjaśnienie podstawy prawnej odnośnie przyjęcia dokumentów o likwidacji ww. spółki, dotyczy zatem innych działań organu, niż wydanie decyzji z dnia [...] r. w sprawie orzeczenia
o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "P." J. J. T. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. w kwocie 85.728,50 zł wraz z należnymi odsetkami.
Wobec powyższego Dyrektor za niezasadne uznał, wielokrotnie podnoszone
w odwołaniu z dnia [...] r. twierdzenia w kontekście nienależytego wyjaśnienia sprawy przez organ podatkowy w aspekcie nieprawidłowości występujących
w postępowaniu, na które powoływał się skarżący w piśmie z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r., a których jego analiza pod kątem wyjaśnienia znaczenia słowa "nieprawidłowo", użytego w ww. pismach znalazła również swoje szerokie odzwierciedlenie w odwołaniu z dnia [...] r.
Organ we wskazanych przez skarżącego okolicznościach nie dopatrzył się przesłanki w postaci nowej okoliczności faktycznej lub nowych dowodów, o których stanowi art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Organ zaznaczył, że zawarta w piśmie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. informacja potwierdzała stan, który istniał w dacie wydania decyzji ostatecznej tj. [...] r. stan znany organowi podatkowemu – zgłoszenia NIP-2, NIP-C i VAT-Z dot. zakładu Wielobranżowego "P." s.c. J.J. T., wpłynęły do Drugiego Urzędu Skarbowego w dniu [...] r. za pośrednictwem poczty i nie złożono do nich pełnomocnictwa. Tym samm Dyrektor zgodził się, że nie jest to okoliczność nowa, nieznana organowi podatkowemu w dniu wydania decyzji, tj. [...] r.
Dyrektor uznał, że z treści zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, iż analiza dowodów i okoliczności zgłoszonych przez skarżącego w postępowaniu wznowieniowym uzasadnia stanowisko o braku istnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w powołanym wyżej przepisie.
Zdaniem organu odwoławczego, materiał dowodowy zebrany zarówno na etapie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] r., jak również w ramach wznowionego postępowania, został zgromadzony w sposób wyczerpujący oraz wystarczający. Nie daje zatem podstaw do zmiany rozstrzygnięcia
w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "P." J. J. T. z siedzibą w Bydgoszczy z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. w kwocie 85.728,50 zł wraz z odsetkami.
Organ dodał, że "nowość" okoliczności, które "wyjdą na jaw" oznacza, że
w sprawie pojawiły się po raz pierwszy i wcześniej nie były znane organowi podatkowemu. Zatem w świetle przedstawionych rozważań przyjął, że okoliczności wskazane przez skarżącego nie wyczerpują przesłanki wznowienia postępowania zawartej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ponieważ brakowało im przymiotu nowości.
Odnosząc się natomiast do wniosku z dnia [...] r. w zakresie wyjaśnienia zawartej w treści zaskarżonej decyzji kwestii zasądzenia od Skarbu Państwa – Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. – odszkodowania na rzecz skarżącego, Dyrektor stwierdził, że Wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt V ACa 962/12, oddalającego apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2012 r. sygn. akt
I C 3/12, zapadł w związku z powództwem skarżącego o zasądzenie od Skarbu Państwa - Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. na rzecz skarżącego, zapłaty tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę wynikłą
z niezgodnego z prawem działania Skarbu Państwa, polegającego na wydaniu decyzji
z dnia [...] r. orzekającej o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "P." z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2000 r. w kwocie 85.728,50 zł wraz z należnymi odsetkami. Zatem wbrew opinii skarżącego powołany wyrok, ma związek z niniejszym postępowaniem. Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt V ACa 962/12 skarżący wniósł skargę kasacyjną, której przyjęcia postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r., Sygn. akt IV CSK 468/13 w sprawie powództwa o zapłatę przeciwko Skarbowi Państwa - Drugiemu Urzędowi Skarbowemu w B., Sąd Najwyższy odmówił.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:
art. 240 § 1 pkt 5 O.p. poprzez nie odniesienie się w żadnym stopniu do nowych okoliczności faktycznych stanowiących dowody istniejące w dniu wydania decyzji z dnia 7 maja 2001 r. wskazanych przeze mnie we wniosku z dnia 18 lutego 2013 r., a które nie były znane organowi w dniu wydania w/w decyzji;
art. 247 § 1 pkt 3 i § 3 O.p. w zw. z art. 169 § 1 O.p. poprzez jego pominięcie
w postępowaniu podatkowym co miało istotny wpływ na wynik sprawy w kontekście wydania później w dniu [...] r. Decyzji ostatecznej z rażącym naruszeniem prawa;
art. 155 § 1 O.p. w zw. z art. 159 § 1 O.p. w zw. z art. 137 § 3 O.p. oraz art. 120, 121, 122 O.p. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji tego nie wezwanie strony skarżącej do złożenia wyjaśnień i pominięcie w prowadzonym postępowaniu zarzutów kierowanych do organu co skutkowało rozstrzygnięciem postępowania w oparciu
o niekompletny materiał dowodowy.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że ustawodawca nie określił żadnego terminu dla rozpatrzenia sprawy w trybie art. 240 O.p. Oczekiwał i oczekuje, że Izba Skarbowa poprzez wznowienie postępowania w sprawie wydania przez Drugi Urząd Skarbowy
w B. decyzji z dnia [...]r., w pełni wypowie się nt. kwestionowanych przez niego nieprawidłowości postępowania, bezprawności wydanej decyzji przez Drugi Urząd Skarbowy, a także co do bezprawności wydania tytułów wykonawczych ([...]). Jego zdaniem organ nie może powoływać się w decyzji z dnia [...] r. na okres przedawnienia. Wskazał, że Izba Skarbowa celowo unika merytorycznej odpowiedzi i zajęcia wymaganego przepisami ustawy stanowiska dla uniknięcia ewentualnej odpowiedzialności odszkodowawczej, o której sama w treści swojej decyzji wspomina w kontekście Wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt: ACa 962/12, a później Postanowienia Sądu Najwyższego z dnia
28 stycznia 2014 r., sygn. akt: IV CSK 468/13. Zaznaczył, że Sad Najwyższy odmówił przyjęcia skargi z uwagi na brak profesjonalizmu adwokata przydzielonego mu
z urzędu. Ponadto Izba Skarbowa rozpatrując wniosek, nie powinna wskazywać na wyroki sądów cywilnych w sprawie odszkodowawczej z uwagi na to, że te nie są przedmiotem skargi.
W ocenie skarżącego z uwagi na art. 240 § 1 pkt 5 O.p. należy przyjąć, że postępowanie w z uwagi na brak pełnomocnictwa szczególnego było okolicznością istotną, która w konsekwencji miała wpływ na wynik sprawy. Podał, że zasadniczą wadą przeprowadzonego postępowania było to, że nie powinno w ogóle być przeprowadzone z uwagi na nieważność złożonych dokumentów, ponieważ osoba składająca rzeczone dokumenty była osobą do tej czynności nieumocowaną. W jego ocenie istota sprawy sprowadza się do wyjaśnienia przez organ, dlaczego Urząd Skarbowy prowadził postępowanie mając do czynienia z nieważnymi dokumentami oraz dlaczego w tym stanie rzeczy zdecydował się na bezprawne wydanie decyzji ostatecznej skoro dokumenty, które wpłynęły do organu bez wymaganego pełnomocnictwa szczególnego były nieważne. Jego zdaniem Izba Skarbowa świadomie pomija wszelkie zgłaszane przez niego dowody w sprawie. Uważa, że załączając do wniosku z dnia [...]r. dokument w postaci pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego wykazał wystarczająco fakt braku wiedzy organu co do tego, że postępowanie zostało przeprowadzone bezprawnie. Niezrozumiałym pozostaje dla niego, że wydając takie pismo Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego powziąwszy istotną dla sprawy wiedzę, sam nie wszczął postępowania wyjaśniającego. Dodał, że powinien być informowany
o możliwości zaskarżenia bezprawnie wydanej decyzji, jak również wezwany do złożenia stosownych wyjaśnień.
Skarżący wskazał, że oba pisma ([...]), stanowiące załączniki do wniosku z dnia [...] r. dotyczą tego samego postępowania i sytuacji, w której organ w rzeczywistości wydał decyzję administracyjną obarczoną ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a wywołującą tym samym skutki prawne, które powstać w przedstawionym stanie faktycznym nie powinny. Jego zdaniem należy uznać, że całość postępowania była przeprowadzona niezgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto ze względu na złożenie dokumentów przez osobę do tej czynności nieumocowaną uznał, że należało zastosować tryb określony w treści art. 169 § 1 O.p., który narzuca bezwzględny obowiązek do wezwania podatnika bądź pełnomocnika do uzupełnienia braków przy tak złożonych dokumentach. Niewypełnienie tego warunku powinno – w jego ocenie – powodować pozostawienie sprawy bez rozpatrzenia. Skoro zatem organ dopuścił się rażącego uchybienia przepisów prawa, jak również pozostawił pismo z dnia [...] r. bez rozpoznania, pozostawiając je bez merytorycznej odpowiedzi, skarżący uznał, iż całość postępowania było przeprowadzone bezprawnie. Naruszenie art. 169 § 1 poprzez jego niezastosowanie miało wpływ na wynik sprawy i dlatego organ powinien stwierdzić nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 247 § 1 pkt. 3 O.p. i wyeliminować ją z obrotu prawnego.
Skarżący stwierdził, że Izba Skarbowa potwierdziła stan bezprawności działania Drugiego Urzędu Skarbowego w B. oraz że decyzja ostateczna z dnia [...] r. została wydana bezprawnie. Uznał, że ww. decyzja kwalifikuje się do uznania jej za decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa, co zawarte jest w art. 247 § 1 pkt 3
i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, Izba Skarbowa nie chce uczynić.
Skarżący wskazał, że jeżeli treść żądania strony budzi wątpliwości, organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywista wole strony na podstawie art. 169 O.p., a brak odpowiedzi organu na jakiekolwiek pismo powoduje, iż w ten sposób zamyka on stronie prawo do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy, a zatem narusza on konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności. Zaznaczył także, aby Izba Skarbowa rozpatrując wniosek z dnia [...] r. w przypadku drugiego z pism, tj. z dnia
[...] r. rozważyła potrzebę oceny zarzutu przedawnienia w związku
z nadużyciem prawa podmiotowego ze strony organu zobowiązanego do udzielenia na nie odpowiedzi.
Wady, jakie niesie w sobie decyzja organu wydana w dniu [...]r. są
w ocenie skarżącego na tyle poważne i istotne, że stopień zagrożenia dla systemu podstawowych wartości chronionych w polskim systemie prawnym jest ogromny. Wskazał, że oba pisma ([...]) zawierają
w swojej treści słowo "nieprawidłowo", które oznacza odstępstwo od zasad, przepisów, norm, niezgodność z prawidłami, normą, sprzeczny z obowiązującymi przepisami, zasadami, inny niż przewiduje norma, zwyczaj, logika postępowania itp., nieodpowiedni, nieprzepisowy.
Uzasadnienie Decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r. w sprawie wniosku skarżącego z dnia [...] r. o wznowienie postępowania i ewentualne stwierdzenie nieważności wydanej decyzji sprowadza się w jego ocenie do polemiki
z utrwaloną już wcześniej linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Zarzucił, że organ I instancji pominął wiele zasadniczych kwestii zawartych w przedmiotowym wniosku, czym naruszył art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. w zw. z art. 247 § 1 pkt.3 O.p. Zauważył, że punktem wyjścia całości rozważań dotyczących postępowania podatkowego jest istota sprowadzającą się w pierwszym rzędzie do weryfikacji przesłanych pocztą dokumentów, co z mocy prawa powinno być objęte domniemaniem legalności (art. 120, 121, 122 O.p.) w kontekście art. 155 § 1 w zw. z art. 159 §1 w zw. z art. 137 § 3 O.p.
W ocenie skarżącego obowiązkiem organu oddalającego wniosek na zasadzie decyzji było wskazanie, czy postępowanie odbyło się zgodnie z prawem i czy sama decyzja ostateczna nie została dotknięta wadą wskazaną we wniosku. Skoro organ
I instancji nie wyjaśnił tej kwestii, nie może być mowy o możliwości oddalenia wniosku
w oparciu o lakoniczne stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. i tendencyjnemu przyjęciu rozstrzygnięcia opartego jak we wcześniejszym zakończonym postępowaniu wyłącznie na art. 249 § 1 O.p., ponieważ argumenty poparte dowodami w postaci dokumentów, jakie złożono do Drugiego Urzędu Skarbowego w B. przez osobę do tej czynności nieumocowaną są na tyle poważne, że godzą w elementarne zasady demokratycznego państwa prawa.
Skarżący wskazał na poważne zaniedbania organu w zakresie naruszenia przepisów samego postępowania, w którego konsekwencji doszło do wydania decyzji
z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie, bezprawnego ustalenia obowiązku podatkowego z tytułu VAT w kwocie 42.864,25 zł jak i później pobrania na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego odsetek od należności głównej w kwocie
12.524,50 zł oraz 3.193,90 zł kosztów egzekucji. Nadmienił również, że wcześniej dopominał się o zwrot wymienionych powyżej kwot w odwołaniu do Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. z uwagi na wydanie przez organ podatkowy decyzji
z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł o nakaz rozpatrzenia także i tej kwestii przez Izbę Skarbowa, ponieważ dotyczy ona tego samego postępowania. Dodał, że Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się w ogóle do znaczenia podejmowanych przez skarżącego czynności w sprawie od momentu wszczęcia w 2001 r. postępowania poprzez kolejne pisma, a także pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., włączając do tego wcześniejszy wniosek z dnia [...] r. a kończąc na obecnym wniosku z dnia [...] r. Organ również nie poddał ocenie tych działań w aspekcie ewentualnego rozpatrzenia nieważności decyzji, bagatelizując potrzebę takiej oceny, mimo podnoszenia przez skarżącego okoliczności świadczących o nieprawidłowości postępowania. Tym samym stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 5.
Skarżący przywołał także zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, podtrzymał w całości skargę. W piśmie z dnia
[...] r. zatytułowanym "załącznik do protokołu rozprawy z dnia
[...] r." skarżący powtórzył swoją wcześniejszą argumentację wnosząc ponownie o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.
Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje, że skarżący nie skorzystał z prawa do odwołania, jakie przysługiwało mu trzynaście lat temu. Złożył natomiast wniosek z dnia [...] r. o wznowienie postępowania do którego załączył pismo z dnia [...] r. - dotyczącego remanentu z tytułu likwidacji działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej P. s.c. J.J. T., opisu działań, które dokonywała była małżonka skarżącego – J. T. w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą "P." s.c. J. J. T. oraz nieprawidłowości rozwiązania Spółki, pismo Adw. M. J. z dnia [...] r., jako załącznik do pisma z dnia [...] r. - będącego odpowiedzią na pismo J. T. z dnia [...] r.
i dotyczącego rozliczeń ww. spółki pomiędzy skarżącym a J. T., pismo z dnia [...] r. w którym przedstawił: nieprawidłowości rozwiązania ww. spółki
i zgłoszonych przez skarżącego w tym zakresie nieprawidłowości, wniosek
o zabezpieczenie wszelkich posiadanych przez urząd skarbowy dokumentów oraz deklaracji składanych przez Biuro Rachunkowe "T." J. W.
w B., a dotyczących spółki cywilnej P. J. J. T. za 2000 r.
i wyjaśnienie podstawy prawnej odnośnie przyjęcia dokumentów o likwidacji spółki, wniosek o padanie podstawy prawnej (wyjaśnienia), którą kierował się urząd skarbowy przyjmując z ww. biura rachunkowego dokumenty dotyczące likwidacji spółki cywilnej P., a które to dokumenty nie były podpisane przez prawnych współwłaścicieli przedmiotowej spółki, pismo Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B.
z dnia [...] r. będącego informacją w kwestii nie złożenia pełnomocnictwa do zgłoszeń NIP-2, NIP-C i VAT-Z, które wpłynęły do Drugiego Urzędu Skarbowego w dniu [...] r.
Należy przypomnieć, że stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 -j.t. ze zm.), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Kończąc to postępowanie organ uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; bądź odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; bądź odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70
(art. 245 § 1 o.p.).
WSA wyjaśnia, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego,
w tym podatkowego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 128 o.p., zgodnie z którym decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Pojęcie "nowe dowody" użyte w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. definiowane jest jako dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania
w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał decyzję pierwotną rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania
w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Aby uznać przedłożony dowód za istotny w znaczeniu użytym w art. 240
§ 1 pkt 5 o.p. powinien on spowodować wydanie, po wznowieniu postępowania, odmiennego rozstrzygnięcia niż te zawarte w decyzji ostatecznej. Istotna dla wyniku sprawy okoliczność faktyczna, udokumentowana dowodem znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej, nie może zostać uznana za okoliczność nową, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., jeśli wznawiający postępowanie organ, prowadząc wcześniej inne postępowanie, dysponował wiedzą o stanowiącej podstawę wznowienia okoliczności wywiedzionej nawet z innego dokumentu. Odmienna, a nawet błędna ocena dowodu (okoliczności), który istniał i był znany organowi wydającemu decyzję, nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Błędna ocena okoliczności faktycznej nie jest tym samym, co brak wiedzy o tej okoliczności. Są to dwie różne sytuacje i tylko jedna z nich, ta druga, stanowi przesłankę wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
W świetle powyższego oraz treści oświadczeń złożonych przez skarżącego, w tym zawartych w ostatnim piśmie dołączonym na rozprawie, należy stwierdzić, że okolicznością istotną i nową według skarżącego było rozwiązanie spółki, co doprowadziło do obciążenia go odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe. Chodzi o to, że osoba dokonująca zgłoszeń nie była do tego uprawniona, o czym ma świadczyć również dołączona kopia pełnomocnictwa udzielonego nie przez skarżącego, ale jego wspólnika. Jak wskazywano wspólnik ten dopuścił się nieprawidłowości poza udziałem skarżącego.
W ocenie WSA rację ma organ, który w tym przypadku nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Przede wszystkim organ orzekający dysponował formularzami ewidencyjnymi,
z których wynikało, że rozwiązano spółkę za której zaległości obciążono skarżącego. Co więcej z pisma złożonego przed wydaniem decyzji ostatecznej (k.15) jasno wynika to, że organ był świadomy wątpliwości podnoszonych przez skarżącego co do prawidłowości tego rozwiązania. Zatem okoliczności te były przedmiotem badania
w postępowaniu zwyczajnym i mogą być uznane co najwyżej za błędnie ocenione.
Z kolei, aby uznać przedłożony dowód w postaci pełnomocnictwa udzielonego przez wspólnika skarżącego, za istotny w znaczeniu użytym w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. powinien on spowodować wydanie, po wznowieniu postępowania, odmiennego rozstrzygnięcia niż te zawarte w decyzji ostatecznej. W ocenie Sądu dowód w postaci umocowania przez wspólnika do czynności związanych z likwidacją spółki w żaden sposób nie mógł wpłynąć na to, że osoba składająca formularze ewidencyjne, wskazana jako umocowana, umocowaną nie była, a do tego zdaje się zmierzać skarżący. Nie ma racji skarżący wskazując na pismo z [...]r., z którego wynika, że do zgłoszeń ewidencyjnych nie złożono pełnomocnictwa (k.11). Oczywistym jest, że nie jest to dowód istniejący w chwili wydania decyzji ostatecznej, a okoliczności z niego wynikające, tj. prawidłowość rozwiązania spółki, na co wskazano już wcześniej, były znane organowi właśnie w związku z tym, że zgłoszenia te znajdowały się przed organem od [...]r.
Z oczywistych względów Sąd pomija kwestie nie związane ze wznowieniem, a więc zarzuty oparte o art. 247 o.p., czy wręcz art. 156 kpa, który nie ma w ogóle zastosowania w postępowaniu podatkowym. Na marginesie jedynie można wskazać, że wyrokiem tut. Sądu z 22 listopada 2011r., I SA/Bd 617/11, oddalono skargę
w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tejże ostatecznej decyzji, z powodu upływu terminu na złożenie takiego żądania.
Mając powyższe na względzie oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
O kosztach orzeczono stosownie do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 490 j.t.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło