I SA/Bd 839/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-02-27

Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, sędzia WSA Dariusz Dudra, Asesor WSA Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu dochodów nieujawnionych, odrzucając jako niewiarygodne twierdzenia o otrzymaniu pożyczki w kwocie 70.000 DM oraz o posiadaniu oszczędności w domu w kwocie 270.000 zł i 200.000 USD?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo oceniły jako niewiarygodne twierdzenia strony skarżącej o otrzymaniu pożyczki w kwocie 70.000 DM oraz o posiadaniu oszczędności w domu w kwocie 270.000 zł i 200.000 USD. Analiza materiału dowodowego, w tym sprzeczne oświadczenia strony, zeznania świadków oraz brak dokumentacji potwierdzającej, doprowadziła do wniosku, że wydatki poniesione przez stronę skarżącą w 2001 r. nie znalazły pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub zgromadzonym mieniu. W związku z tym, skarga została oddalona na podstawie art. 151 PPSA.
Stan faktyczny
Strona skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji ustalającą zobowiązanie podatkowe z tytułu dochodów nieujawnionych za 2001 r. w wysokości 45.571,91 zł. Spór dotyczył możliwości posiadania oszczędności w domu w kwocie 270.000 zł i 200.000 USD oraz otrzymania pożyczki w kwocie 70.000 DM. Strona zarzuciła organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra (spr) Asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 lutego 2008r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za rok 2001 oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. ustalił stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2001 r. w wysokości 45.571,91 zł. Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie, w którym nie zgodziła się z zakwestionowaniem przez organ możliwości przechowywania oszczędności w kwocie 270.000 zł i 200.000 USD w domu oraz nieuznaniem za udowodnioną okoliczności otrzymania 70.000 DM tytułem pożyczki od R. O.. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy odnosząc się do możliwości otrzymania środków w kwocie 70.000 DM od R. O. z tytułu pożyczki wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uznanie tej okoliczności za udowodnioną. Zarówno oświadczeń strony jak i zeznań R.O. nie można uznać za wiarygodne. Organ zaznaczył, że w swych pierwotnych zeznaniach złożonych w dniu [...] strona stwierdziła, iż nie zawierała żadnych umów pożyczek i z tego tytułu nie osiągnęła żadnych przychodów. Podobnie w oświadczeniu o uzyskanych przychodach strona nie wykazała żadnych pożyczek. Kwestia otrzymania przedmiotowej pożyczki pojawiła się dopiero znacznie później, co może wskazywać na próbę dopasowania stanu faktycznego sprawy do kolejnego etapu postępowania. Organ zauważył także, że w trakcie składania zeznań w dniu [...] małżonek strony, A. M., nie potrafił podać okoliczności wydatkowania środków z pożyczki. Organ wskazał, że znaczne wątpliwości budzi również sytuacja, w której pomimo posiadania znacznej kwoty oszczędności (ponad 500.000 zł na rachunkach bankowych oraz 270.000 zł i 200.000 USD poza systemem bankowym), strona decydowałaby się na zaciągnięcie pożyczki i ponoszenie z tego tytułu dodatkowych kosztów. Za mało wiarygodne organ uznał także oświadczenia R. O.. Organ wywiódł, że aby przekazać stronie kwotę pożyczki, osoba ta musiałaby oddać znaczną część dorobku życia, w tym także środki z kredytu. Nadto świadek zeznał, iż po zakończeniu pracy w firmie spedycyjnej od 2004 r. jest bezrobotny. Biorąc zatem wynikającą z umowy możliwość otrzymania zwrotu środków przez pożyczkodawcę na każde żądanie, trudno zdaniem organu nie uznać za wątpliwą sytuację w której osoba, która swój dorobek przekazała innej osobie, znajdując się w trudnej sytuacji majątkowej nie żąda jej zwrotu. Organ nie uznał również za udowodnioną możliwości posiadania przez stronę oszczędności poza systemem bankowym w kwocie 270.000 zł i 200.000 USD. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż wskazywane przez stronę źródła przychodów z lat poprzedzających 2001 r. pozwoliły na pozyskanie środków, których wysokość znacznie odbiega nawet od wartości lokaty założonej w dniu 27 grudnia 2000 r. na kwotę 500.000 zł. Jak wynika z treści oświadczeń strony złożonych podczas przesłuchań, głównym źródłem finansowania zgromadzonego na dzień 01 stycznia 2001 r. majątku były: pozarolnicza działalność gospodarcza prowadzona przez małżonka strony od momentu wpisania do ewidencji działalności gospodarczej w maju 1995 r. oraz działalność strony, prowadzona w latach 1997-2000, wynagrodzenia ze stosunku pracy uzyskiwane przez oboje małżonków w okresie po zakończeniu nauki w szkole (lata 1992-1993) do momentu rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, pozostałe dochody, tj. wynagrodzenia z tytułu wyszkolenia uczniów – A.M., z pracy w foliach u rodziców – A. M., z prezentów ślubnych, ze sprzedaży prywatnych samochodów, przekazanych przez rodziców i babcię A.M.środków pieniężnych na zakup mieszkania, oszczędności począwszy od I Komunii Świętej, likwidacji książeczek oszczędnościowych. Organ ustalił, że w odniesieniu do prowadzonych przez stronę i jej małżonka przedsiębiorstw, kwota możliwych do uzyskanych środków w latach 1995-2000 wyniosła 332.822,94 zł. Podatnicy wezwani pismami z dnia [...] i [...] nie przedłożyli dokumentów dotyczących wynagrodzeń ze stosunku pracy, umów zleceń, umów o dzieło, świadczeń otrzymywanych z ubezpieczeń społecznych, urzędów pracy itd. Na podstawie informacji uzyskanych z Urzędów Skarbowych w Ś. i G., organ ustalił, że otrzymali oni dochody z zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w łącznej kwocie 14.333,35 zł. W odniesieniu do przedstawionych umów oraz wykazu pojazdów zarejestrowanych w Starostwie Powiatowym w Ś., organ wskazał, że trudno uznać, iż z tytułu sprzedaży prywatnych samochodów osobowych strona osiągała dochody. Podatnicy nie przedstawili żadnych dowodów w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, organ przyjął, że przed 2001 r. strona wraz z małżonkiem była w stanie pozyskać środki w kwocie 347.156,29 zł. Organ zauważył, że na potwierdzenie możliwości otrzymania pozostałych dochodów, pomimo licznych wezwań strona nie przedstawiła żadnych dowodów, a w piśmie z dnia [...] oprócz dochodów z działalności gospodarczej oraz sprzedaży samochodów prywatnych przywołała jedynie uzyskanie środków z prezentów ślubnych w kwocie 70.000 zł. Organ jednocześnie ustalił, że podatnicy ponieśli przed dniem 01 stycznia 2001 r. wydatki w łącznej kwocie 97.643,33 zł. Po potrąceniu kwot wydatków, wysokość uznanych za możliwe do zgromadzenia środków wyniosła 249.512,96 zł. Organ stwierdził zatem, że nawet gdyby za udowodnioną uznać okoliczność uzyskania 70.000 zł z prezentów ślubnych to i tak wartość uzyskanych środków byłaby znacznie niższa od kwoty środków posiadanych na rachunkach bankowych na dzień 01 stycznia 2001 r. (510.654,35 zł), co nie było w odwołaniu kwestionowane. Zawartą w odwołaniu sugestię o konieczności dokonania analizy w zakresie ponoszonych kosztów i osiąganych dochodów w ostatnich miesiącach 2000 r. na okoliczność posiadania na początek 2001 r. oszczędności w formie gotówki przechowywanej poza systemem bankowym, organ uznał za wadliwą. Analiza taka, w ocenie organu, pozostaje bez znaczenia dla oceny możliwości posiadania na dzień 01 stycznia 2001 r. środków poza rachunkami bankowymi. Środki uzyskane w ostatnich miesiącach 2000 r. zostały ujęte w całej kwocie dochodów uzyskanych w latach poprzedzających 2001 r., zatem wysokość ponoszonych kosztów i osiąganych dochodów w ostatnich miesiącach 2000 r., wobec ustalenia, że wskazane źródła przychodów w poprzednich latach nie wystarczyły nawet na zgromadzenie środków na rachunkach bankowych, nie pozwala uznać za udowodnioną okoliczności posiadania środków poza systemem bankowym na początek 2001 r. Zgodnie z ustaleniami organu, łączna wartość zgromadzonych przez małżonków środków wyniosła 1.464.626,77 zł, łączna wysokość poniesionych wydatków i zgromadzonego w 2001 r. mienia wyniosła 1.586.151,85 zł. Nadwyżka poniesionych wydatków nad możliwymi do zgromadzenia przez podatników środkami finansowymi wyniosła zatem 121.525,08 zł. W związku z faktem pozostawania małżonków we wspólności majątkowej, na stronę przypada kwota 60.762,54 zł, co przy zastosowaniu stawki podatku w wysokości 75%, dało zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych od przychodów z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości 45.571,91 zł. Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 121, art. 122, art. 123, art. 180, art. 182, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) i wniosła o jej uchylenie w całości. Strona ponownie nie zgodziła się z zakwestionowaniem możliwości posiadania znacznych kwot oszczędności tj. 270.000 zł i 200.000 USD w domu oraz z nieuznaniem za udowodnioną okoliczności otrzymania 70.000 DM tytułem pożyczki od R. O.. W odniesieniu do pożyczki, strona skarżąca wskazała, że jedyna niespójność dotyczyła spłaty odsetek od pożyczonego kapitału i związana jest z oświadczeniem pełnomocnika, który stwierdził, w wyniku nieporozumienia, iż tytułem odsetek podatnik przekazał stosowne środki. Natomiast oświadczenia samej strony i R.O., były zgodne, że do spłaty odsetek nie doszło. Strona podniosła także, że z treści wyjaśnień nie wynika, czy udzielona pożyczka skonsumowana została wyłącznie na zakup towarów handlowych w Niemczech, więc ocena wiarygodności możliwości otrzymania pożyczki powinna być uzupełniona również o analizę wydatków w kraju w okresie następującym po otrzymaniu pożyczki. Za niezrozumiałą podatnik uznał ocenę mającą uzasadnić niewiarygodność wyjaśnień i przedłożonych dowodów dotyczących pożyczki. Świadek O. wskazywał na źródła swych dochodów do 2001 r., nie zaś na kredyt zaciągnięty w niemieckim banku, jako źródło finansowania pożyczki. Fakt nieopodatkowania umowy, w związku z jej zawarciem na terenie Niemiec, nie może prowadzić do wniosków niekorzystnych dla strony. Dodatkowo strona wskazała na występującą w jej ocenie niekonsekwencję zaskarżonej decyzji. Organ z jednej strony twierdzi, iż nie jest możliwe posiadanie przez stronę gotówki przechowywanej poza systemem bankowym w kwocie 270.000 zł i 200.000 USD, a jednocześnie podnosi, że bezzasadne było pożyczanie kwoty 70.000 DM w sytuacji zgromadzenia i posiadania tak znacznych zasobów finansowych. Z decyzji nie wynika jednoznacznie, czy organ uznał, że strona nie posiadała w domu żadnej gotówki, czy też gotówki we wskazywanej wysokości. W ocenie strony, analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, powinna być uzupełniona o analizę kosztów i przychodów w ostatnich miesiącach roku 2000, gdyż pozwoliłoby to na weryfikację twierdzeń o posiadaniu środków poza systemem bankowym. Strona podniosła, że kwota ustalonego dochodu z nieujawnionych źródeł za 2001 r. wraz z kwotami tego dochodu wynikającymi z protokołów kontroli za lata 2002-2003, wyliczona została w kwocie zbliżonej do wysokości wskazywanych oszczędności na koniec 2000 r. Takie ustalenia prowadzą do stwierdzenia niekonsekwencji organów, ponieważ w odniesieniu do lat przed 2001 r. za nieprawdopodobne uznano przechowywanie wskazywanych kwot oszczędności poza systemem bankowym, natomiast w odniesieniu do lat 2001-2003 przyjęto, że wysokie kwoty dochodów nieujawnionych mogły być przechowywane w domu. Okoliczność przechowywania w domu około 200.000 USD oraz pieniędzy w walucie polskiej potwierdził w toku składanych zeznań również ojciec A.M.. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, c o następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonej decyzji. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego wskazać trzeba, iż rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie uzależnione jest właściwie od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy ustalenia faktyczne oraz ich ocena dokonane przez organy podatkowe nie naruszają prawa. W sprawie sporne bowiem były ustalenia faktyczne wraz z ich oceną, które legły u podstaw wymiaru zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów. Spór związany jest z dwoma kwestiami: otrzymania pożyczki z zagranicy od R. O.w wysokości 70.000 DM oraz posiadania oszczędności w domu w kwocie 270.000 zł i w kwocie 200.000 USD. Analizując przepisy mające zastosowanie w sprawie należy wskazać, że podstawą materialnoprawną jest art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej ustawa o p.d.o.f.), który wskazuje, że źródłami przychodów są także inne źródła, za które na podstawie art. 20 ust. 1 uważa się m.in. przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Zgodnie z ust. 3 art. 20 wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Podkreślić w tym miejscu wypada, że z tego właśnie unormowania wynika umiejscowienie w czasie dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów. Decydujące znaczenie ma poniesienie wydatków nieznajdujących pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia objęty został 2001 r. Zasadą jest, że w postępowaniu o takim charakterze konfrontuje się najpierw wydatki poniesione w danym okresie z uzyskanymi za ten okres dochodami lub stanem majątkowym (zgromadzonym także w okresie poprzednim), z których podatnik mógł pokryć dokonane wydatki. Przy czym zarówno wydatki, jak i przychody rozumiane są tu w kategorii szerszej, ekonomicznej a nie tylko podatkowej. W tych sprawach szczególnej wagi nabiera kwestia właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, które winno charakteryzować się kompletnością wyrażoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ obowiązany jest zebrać i wyczerpująco rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej – organ na podstawie zgromadzonych dowodów ocenia czy dana okoliczność została udowodniona czy nie. Zasada ta jest w pełni realizowana, jeżeli ocena jest oparta na całokształcie materiału dowodowego, wyprowadzone wnioski muszą być zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, nie kolidując z zebranymi w sprawie dowodami. Istotny w postępowaniu w sprawie przychodów z nieujawnionych źródeł jest rozkład ciężaru dowodowego; po ustaleniu przez organ, że wydatki podatnika w danym roku podatkowym przekraczają dochód wykazany w zeznaniu rocznym, to na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że wydatki takie znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub w zgromadzonym mieniu. Organy przeanalizowały w toku prowadzonego postępowania uzyskane przychody i wartość zgromadzonego w tym roku mienia strony skarżącej i jej małżonka oraz skonfrontowały uzyskany rezultat z poniesionymi przez nich w tym roku podatkowym wydatkami. W efekcie ustalono nadwyżkę wydatków nad dochodami skutkującą wydaniem decyzji konstytutywnej. Strona skarżąca w postępowaniu nie kwestionowała wysokości ustalonych przez organy wydatków poniesionych przez nią w 2001 r., natomiast nie zgadzała się z wyliczeniami dotyczącymi wysokości uzyskanych przychodów i wartości zgromadzonego wcześniej mienia (pożyczka i oszczędności przechowywane w domu), którymi mogła pokryć przedmiotowe wydatki. Zdaniem sądu zasadnie organy uznały fakt otrzymania pożyczki w kwocie 70.000 DM od R. O. za niewiarygodny. Świadczą o tym następujące argumenty. W toku postępowania kontrolnego w dniu [...] zarówno strona skarżąca, jak i jej małżonek złożyli oświadczenia w przedmiocie wysokości i źródeł uzyskanych dochodów za okres od dnia 01 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. Z treści znajdujących się w aktach sprawy oświadczeń wynika w sposób jednoznaczny, że rubryki odnoszące się wprost do otrzymanych pożyczek, gdzie należało podać nazwę pożyczkodawcy, dane dotyczące umowy i kwotę pożyczki, względnie dane dotyczące kilku pożyczek - nie zostały wypełnione. Zauważyć należy, iż w oświadczeniach tych strona skarżąca, jak i jej małżonek wykazali swoje źródła przychodów oraz przychody z nich uzyskane, a mianowicie strona skarżąca wskazała na otrzymane świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zasiłek dla bezrobotnych wypłacony przez Powiatowy Urząd Pracy, przychody z czterech lokat terminowych, a także przychody ze sprzedaży dwóch samochodów marki Mercedes. Natomiast małżonek skarżącej wskazał na świadczenia otrzymane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przychody z działalności gospodarczej, z czterech lokat terminowych oraz ze sprzedaży dwóch samochodów marki Mercedes. Istotne w kontekście powyższego jest to, że strona skarżąca, jak i jej małżonek pamiętali i wykazali w oświadczeniach kwoty kilkukrotnie, kilkunastokrotnie lub nawet kilkudziesięciokrotnie mniejsze (np. lokata terminowa na kwotę 5694,24 zł), od kwoty pożyczki zagranicznej, stanowiącej pod względem wielkości drugą po działalności gospodarczej pozycję w przychodach (70.000 DM), której to nie wskazali w oświadczeniach jako źródła dochodu. Treść przedmiotowych oświadczeń została potwierdzona przez stronę skarżącą i jej męża podczas przesłuchania stron w dniu [...] Zeznali wówczas oni do protokółów, znajdujących się w aktach sprawy, że potwierdzają dane wykazane w oświadczeniach o wysokości i źródłach uzyskanych dochodów za okres od dnia 01 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2001 r. Dodatkowo w sposób jednoznaczny oboje stwierdzili, że w roku 2001 nie otrzymali żadnych pożyczek. Mając na uwadze powyższe, zauważyć trzeba, iż jest mało prawdopodobne, aby strona skarżąca i jej małżonek, dwukrotnie składając oświadczenia: w dniu [...] oraz w dniu [...] nie pamiętali faktu otrzymania pożyczki, w tak znaczącej w odniesieniu do pozostałych przychodów kwocie - 70.000 DM. Niewiarygodność otrzymania przedmiotowej pożyczki potwierdzają także zeznania męża skarżącej złożone w dniu 21 lutego 2007 r., podczas składania których nie potrafił on podać okoliczności wydatkowania środków z pożyczki – czy pieniądze te przeznaczył na zakup samochodów, czy też na inne cele, czy wydatkował pieniądze zagranicą, czy też przywiózł je do kraju. Zeznał jednocześnie, że przywożonych wartości nie zgłaszał na granicy, nie posiada też żadnych dokumentów świadczących o wymianie tych walorów na złotówki. Nie pamiętał gdzie wymieniał pieniądze, w jakich kantorach oraz w jakich ilościach. Oceniając powyższe, przy uwzględnieniu doświadczenia życiowego i zasad logiki, uznać należy za nieprawdopodobne, aby małżonek strony skarżącej nie był w stanie – choćby w sposób przybliżony – przedstawić, jak zagospodarował tę niebagatelną, także dla strony skarżącej i jej małżonka kwotę 70.000 DM. Stwierdzić bowiem należy, kierując się wskazanymi powyżej przesłankami oceny faktów, że wykorzystanie tej wielkości zaciągniętych zobowiązań, osoby zobligowane do ich zwrotu pamiętają. Wiarygodność faktu uzyskania pożyczki podważają także zeznania pożyczkodawcy R. O.. Podczas przesłuchania w dniu [...] zeznał on, że pieniądze na pożyczkę pochodziły częściowo z wyprawki z wojska, z kredytu zaciągniętego w wojsku bez odsetek, z kredytu zaciągniętego w banku niemieckim, własnej pracy oraz z oszczędności związanych z zawarciem związku małżeńskiego. Jak z powyższego wynika, źródła finansowania udzielonej pożyczki, jak i sytuacja majątkowa pożyczkodawcy z nich wynikająca, nie przekonują co do jego możliwości finansowych udzielenia tak znacznej kwoty pożyczki (70.000 DM), nawet jak na warunki materialne obywateli niemieckich. Podnieść także należy, że przedmiotowa pożyczka nie została zwrócona do dnia 21 lutego 2007 r. (protokół z przesłuchania małżonka strony skarżącej z dnia 21 lutego 2007 r.). Pożyczkodawca nie uzyskał też żadnego przychodu z odsetek. Wiarygodność udzielenia pożyczki - poza brakiem jej zwrotu oraz nieotrzymaniem jakiegokolwiek ekwiwalentu z tytułu korzystania przez pożyczkobiorcę z kapitału - podważa także fakt utraty przez pożyczkodawcę zatrudnienia i bycia bezrobotnym od 2004 r. Nie można też nie zauważyć, że strona wraz z małżonkiem na dzień 31 grudnia 2001 r. posiadała na kontach bankowych kwotę 204.484,74 zł, co prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż zbędne było w zaistniałej sytuacji zaciąganie pożyczki w kwocie 70.000 DM – długu, z którym wiązał się ekwiwalent w postaci odsetek. Zasadnie też – zdaniem Sądu – organy rozstrzygające sprawę zakwestionowały możliwość posiadania przez małżonków oszczędności przechowywanych w domu w kwocie 270.000 zł i 200.000 USD. Zauważyć bowiem należy, że zgromadzony podczas postępowania materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, iż wskazane przez stronę i jej małżonka źródła przychodów z lat poprzedzających rok 2001, pozwoliły na pozyskanie środków, których wysokość znacznie odbiega, nawet od wartości lokaty założonej w dniu 27 grudnia 2000 r. na kwotę 500.000 zł. Przeprowadzona przez organy analiza sytuacji majątkowej małżonków, począwszy od lat 1992 i 1993, tj. ukończenia przez nich nauki do końca roku 2000 wykazała, że po potrąceniu poniesionych przez stronę skarżącą i jej małżonka w tym okresie wydatków, wysokość uznanych za możliwe do zgromadzenia środków finansowych wyniosła 249.512,96 zł. Nawet więc, gdyby uznać za udowodnioną okoliczność uzyskania przez małżonków kwoty 70.000 zł w formie prezentów ślubnych, to i tak wartość możliwych do zgromadzenia środków finansowych w tym okresie, byłaby znacznie niższa od wartości środków finansowych posiadanych przez małżonków na rachunkach bankowych w dniu 01 stycznia 2001 r. (510.654,35 zł). Wtrącić w tym miejscu trzeba, że ustalona przez organy w okresie poprzedzającym wymiar podatku kwota wydatków nie obejmuje wydatków na utrzymanie: np. jedzenie, odzież. W roku zaś, za który ustalono zobowiązanie podatkowe z nieujawnionych źródeł przychodów wydatki na te cele ustalono na około 10.000 zł. Podkreślenia wymaga fakt niekwestionowania przez stronę skarżącą i jej małżonka dokonanych przez organy wyliczeń możliwej do zgromadzenia przez nich do końca 2000 r. kwoty (249.512,96 zł + 70.000 zł). Z przedstawionych danych wynika zatem jednoznacznie brak pokrycia zgromadzonych w dniu 01 stycznia 2001 r. oszczędności bankowych na kwotę 191.141,39 zł. Tym samym, skoro w okresie poprzedzającym wymiar podatku wystąpił deficyt, inaczej mówiąc brak pokrycia zgromadzonych oszczędności bankowych w środkach opodatkowanych lub wolnych od podatku, to tym bardziej za uzasadnione należało uznać stanowisko organów w przedmiocie niewiarygodności twierdzeń małżonków, co do faktu zgromadzenia przez nich w domu dodatkowych oszczędności w kwocie 270.000 zł i 200.000 USD. Zauważyć także wypada, że przechowywanie środków finansowych w banku poddaje w wątpliwość przechowywania tak dużych kwot środków finansowych w domu. Reasumując, stwierdzić należy, że postępowanie przeprowadzone przez organy rozstrzygające niniejszą sprawę przebiegało bez naruszenia reguł odnoszących się do jego prowadzenia, w szczególności w sposób zgodny z prawem zebrano materiał dowodowy, ustalono stan faktyczny oraz dokonano jego oceny. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego. W konsekwencji powyższego dokonano zgodnego z przepisami prawa wymiaru podatku dochodowego z tytułu nieujawnionych źródeł przychodów. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło