I SA/Bd 84/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. oraz odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Strona wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. oraz odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania podatkowe w kwocie 24.577,09 zł. W skardze strona wskazując na art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, a na wypadek gdyby organ nie uwzględnił przedmiotowego wniosku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosła o uwzględnienie wniosku przez sąd. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił stronie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W razie wniesienia skargi na decyzję lub postanowienie - organ, który wydał decyzję lub postanowienie, może jednak na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., wstrzymać, z urzędu lub na wniosek skarżącego, ich wykonanie w całości lub w części, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z kolei stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W świetle powyższego, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Ocena, czy grożąca szkoda jest znaczna, możliwe jest wyłącznie na podstawie analizy okoliczności konkretnej sprawy i można o niej mówić wówczas, gdy rozmiary szkody wywołane wykonaniem zaskarżonego aktu są większe niż zwykle spowodowane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki wykonania zaskarżonej decyzji, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I FSK 450/09). Generalnie, przesłanka wynikająca z art. 63 § 3 p.p.s.a. nie będzie miała zastosowania do wyegzekwowania należności pieniężnej, która w razie uwzględnienia skargi będzie zwrócona na skarżącemu wraz z należnymi odsetkami (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 215). Dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania niezbędne jest właściwe uzasadnienie wniosku, które powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione w świetle przesłanek wynikających z prawa (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., FZ 85/04). Ciężar wykazania przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na stronie. Zatem dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wynikające z powyższego przepisu, nie jest wystarczający samo stwierdzenie strony, że wskutek egzekucji zostanie wyrządzona szkoda. W uzasadnieniu wniosku należy wskazać okoliczności pozwalające uznać, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 206). W postanowieniu NSA z dnia 30 listopada 2004 r., GZ 120/04 zajęto stanowisko, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, że ogólnikowe wywody strony, nieodniesione do konkretnych faktów, w żadnym razie nie mogą uzasadniać twierdzenia, że wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazano, że wyegzekwowane należności w przypadku uchylenia decyzji może doprowadzić do szkody majątkowej strony (zajęty jest samochód osobowy oraz nieruchomość, w której strona zamieszkuje). W świetle powyższych wywodów, podanych we wniosku okoliczności nie można uznać za wystarczające dla wstrzymania wykonania decyzji, ze względu na ich ogólnikowość. Dla wykazania, że zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wystarczy samo stwierdzenie strony, że wskutek egzekucji zostanie wyrządzona szkoda. Szkoda ta powinna być znaczna lub powinno zachodzić niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Sądu, przyznanie ochrony tymczasowej nie uzasadnia też trudna sytuacja materialna strony wskazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy przyznał stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie ponad kwotę 100 zł od każdorazowej opłaty sądowej. We wniosku tym K. M. (matka, pełnomocnik strony) oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z A. M. (córką) i M. M. (synem). Miesięczny dochód stanowi kwota 5.370,73 zł netto z tytułu: umowy o pracę, renty, wynajmu oraz odsetek od lokat bankowych. Z kwoty tej ponoszone są liczne wydatki (np. spłata kredytu w wysokości 1.200 zł). Dostępne saldo na rachunku bankowym matki wynosi 1.688,22 zł. Jako majątek wskazano: dom o pow. 380 m² (po 1/3 na każdego członka rodziny), na którym została ustanowiona hipoteka przez urząd skarbowy, nieruchomości rolne o pow.0,42 ha i 6,65 ha, lokal użytkowy o pow. 64 m² (po 1/3 na każdego członka rodziny) oraz samochód "Renault", rok produkcji 2005, na którym został ustanowiony zastaw skarbowy. We wniosku wskazano też, że córka i syn posiadają lokaty terminowe każda po 150.000 zł. Według matki środki te, decyzją sądu, będą mogły zostać podjęte po uzyskaniu przez dzieci pełnoletniości. Na marginesie należy zauważyć, że na mocy umowy darowizny i ugody z dnia 22 września 2010 r. (k. 9 -11 akt administracyjnych) L. I. M. przekazali K. M., M. M. oraz A. M. po 170.000 zł na rzecz każdej z tych osób. Nie można jednak przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., utożsamiać z przesłankami na podstawie, których Sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W przypadku prawa pomocy Sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla skarżącej jednostki, która znajduje się w takiej sytuacji finansowej, iż w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mogłaby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 28 grudnia 2004 r., FZ 414/04; postanowienie NSA z dnia 19 marca 2014 r., I FSK 173/14). Trudna sytuacja materialna strony nie świadczy zatem automatycznie o ziszczeniu się przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jeszcze raz należy powtórzyć, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji służy zabezpieczeniu strony przed takimi skutkami, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Ewentualna sprzedaż w drodze egzekucji zajętego samochodu osobowego nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków, bowiem w przypadku ewentualnego wygrania sporu sądowego, będzie istniała możliwość zakupu nowego auta. W odniesieniu natomiast do domu (objętego hipotekę), w którym strona zamieszkuje, nie jest prowadzona egzekucja, przynajmniej nie wynika to z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, że wnioskodawca jest też współwłaścicielem nieruchomości gruntowych o powierzchni 0,42 ha i 6,65 ha. Dysponuje też lokatą bankową w kwocie 150.000 zł. Z postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] wynika, że Sąd ten zezwolił K. M. na wypłacenie z lokat terminowych dzieci po 20.000 zł na rzecz każdego z małoletnich (k. 64 akt sadowych). W rezultacie strona nie wykazała, że w jej przypadku zachodzi niebezpieczeństwo powstania sytuacji opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie rozwinął swojej argumentacji ponad ogólnikowe twierdzenie, że wyegzekwowanie należności podatkowych spowoduje wyrządzenie szkody. W związku z powyższym nie była możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji rzeczywiście spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nie może być natomiast tak, że Sąd w odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu miałby się domyślać lub przewidywać, czy zajdzie realne niebezpieczeństwo powyższych zdarzeń oraz jakie będą ich następstwa. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.