I SA/Bd 841/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi D. K., T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013. oddala skargę Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta T., po wznowionym z urzędu postępowaniu, uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...]. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok, za nieruchomość położoną w T. przy ul. [...]. Organ stwierdził, że podatnicy błędnie zakwalifikowali fort jako budowlę zamiast budynek. W konsekwencji organ zwiększył wymiaru podatku od nieruchomości z kwoty [...]zł do kwoty [...]zł. W złożonym odwołaniu skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucili naruszenie art. 210 § 1 pkt 4, art. 191, art. 188, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p." oraz art. 1 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r., nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.". Zdaniem skarżących, Fort [...] im. B. C. położony w T. przy ul. [...] stanowi budowlę, a nie budynek. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał na definicje budynku i budowli z prawa budowlanego oraz definicje tych pojęć zawarte w u.p.o.l. Zdaniem organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że fort [...] im B. C. jest budowlą w rozumieniu przepisów u.p.o.l. w związku z przepisami ustawy - Prawo budowlane. Organ w tym zakresie podał, że z aktu notarialnego A nr [...] z dnia [...]. wynika, iż na nieruchomości "posadowiony jest Fort [...] im. B. C., murowany z cegły ceramicznej, częściowo dwukondygnacyjny". W decyzji z dnia [...]. zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych Firmie A. T. K., D. K. s.c. w T. przy ul. [...] dla zamierzenia budowlanego obejmującego wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku biurowo-usługowo-handlowego. Kontrola organu podatkowego również wykazała, że fort stanowi obiekt murowany dwukondygnacyjny, na pierwszej i częściowo drugiej funkcjonuje sklep meblowy. W dniu [...]. po wizji lokalnej na terenie Fortu przy ul. [...] Główny Specjalista w Referacie Budownictwa Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu M. T. stwierdził, że fort ze względu na sposób jego wykorzystania w przeważającej części pełni funkcję użytkową budynku. Powyższe ustalenia, w ocenie Kolegium, nie budzą wątpliwości, że fort zasadnie został uznany przez organy podatkowe jako budynek. Budynek fortu [...] im. B. C. mieści się w definicji ustawowej budynku. Natomiast w świetle art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r., poz. 1332 t.j.), dalej: "u.p.b.", budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Powyższy przepis wprawdzie wymienia jako budowle obiekty obronne (fortyfikacje), to jednakże odwołujący wyciągają z tego zapisu nieuprawnione wnioski, gdyż chodzi w tym przypadku o obiekty, które aktualnie pełnią funkcje obronne i są fortyfikacjami, a nie dotyczy on obiektu, który historycznie pełnił takie funkcje, a w chwili obecnej jest budynkiem wykorzystywanym dla innych celów jak w tym przypadku sklep. W ocenie Kolegium, słusznie też organ pierwszej instancji podkreślił, że odwołujący w informacjach o nieruchomościach za lata 2008-2012 deklarowali, że obiekty te podlegają zwolnieniu podatkowemu z racji wpisu do rejestru zabytków, podczas gdy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnieniu podlegają wyłącznie grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, obecnie zaś strony wywodzą, że obiekt ten jest budowlą, a przecież taka kwalifikacja podważa prawo do zwolnienia określone w wym. przepisie. Kolegium nie podzieliło również zarzutów odwołania, iż sporny obiekt nie może być zaliczony do budynku bowiem nie posiada dachu. Zdaniem organu, słusznie organ pierwszej instancji wskazał w piśmie z dnia [...]., przekazującym akta sprawy, że prawo budowlane nie definiuje pojęcia dachu i takiej definicji nie zawiera też prawo podatkowe, należy więc posiłkować się znaczeniem potocznym. Jest nim górna, najwyższa część budynku, pełniąca zadanie przykrycia i osłaniania przed wpływami atmosferycznymi (opadami, ubytkiem ciepła). Dach składa się z konstrukcji nośnej i poszycia (pokrycia). Obiekt, o którym mowa spełnia te warunki. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż materiał dowodowy wykazuje, że sporny obiekt jest budynkiem i wobec tego zbędne jest powoływanie biegłego z dziedziny budownictwa o specjalności fortyfikacje. Tym bardziej, że w sprawie tej wypowiedział się również główny specjalista w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 O.p. poprzez błędne powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niewłaściwe jego uzasadnienie; art. 191 O.p. polegające na przekroczeniu swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, poprzez uznanie, że Fort [...] im. B. C. stanowi budynek, a nie budowlę; art. 188 O.p. poprzez nieuzasadnione zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa fortecznego na okoliczność rozstrzygnięcia co jest fortem, a co budynkiem, jakie są różnice w kwalifikacji obiektu budowlanego; art. 122, art. 187 § 1 i art. 191O.p. polegające na przyjęciu wadliwych ustaleń faktycznych w wyniku których organ uznał, że Fort [...] im. B. C. stanowi budynek a nie budowlę; oraz art. 1 ust. 1a pkt 1 u.p.o.l. poprzez błędne ustalenie, że Fort [...] im. B. C. stanowi budynek a nie budowlę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 718, t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył. Stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.), dalej: "O.p.", w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Oznacza to, że w postępowaniu wznowieniowym nie każdy dowód może zostać uznany jako przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ale pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w powyższym przepisie, należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowoodkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Istotnym jest jednak, aby ujawnione w sprawie nowe okoliczności lub nowe dowody istniały w dniu wydania decyzji. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2017r., I GSK 468/17). Stosownie do art. 6 ust 9, 10 i 11 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r., nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.", jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, są obowiązane składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia; wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia. Obowiązek składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości, o którym mowa w ust. 6 i w ust. 9 pkt 1, dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień na mocy przepisów niniejszej ustawy. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osób fizycznych oraz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub spółek nieposiadających osobowości prawnej, z wyjątkiem osób tworzących wspólnotę mieszkaniową, osoby fizyczne składają deklarację na podatek od nieruchomości oraz opłacają podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne. Zatem jeśli w informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych czy deklaracji na podatek od nieruchomości, zostaną zawarte okoliczności niezgodne z faktami istotnymi, to jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, może on zastosować art. 245 § 1 pkt 1 O.p. i wydać decyzję, w której uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową. Taką okolicznością, bezspornie mogło być zakwalifikowanie przez podatników, fortu dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budowli, zamiast budynku. Nie ma sporu co do tego, że z aktu notarialnego A nr [...] z dnia [...] r. wynika, że na nieruchomości "posadowiony jest Fort [...] im. B. C., murowany z cegły ceramicznej, częściowo dwukondygnacyjny..." W decyzji z dnia [...] R. NR [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych Firmie [...] T. K., D. K. s.c. w T. przy ul. [...] dla zamierzenia budowlanego obejmującego wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej dla budynku biurowo-usługowo-handlowego. Kontrola organu podatkowego wykazała, że fort stanowi obiekt murowany dwukondygnacyjny, na pierwszej i częściowo drugiej funkcjonuje sklep meblowy.W dniu [...] r. po wizji lokalnej na terenie Fortu przy ul. [...] Główny Specjalista w Referacie Budownictwa Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta T. stwierdził, że fort ze względu na sposób jego wykorzystania w przeważającej części pełni funkcję użytkową budynku. Słusznie też organ podkreśla, że odwołujący w informacjach o nieruchomościach za lata 2008 - 2012 deklarowały, że obiekty te podlegają zwolnieniu podatkowemu z racji wpisu do rejestru zabytków, podczas gdy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwolnieniu podlegają wyłącznie grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, obecnie zaś strony wywodzą, że obiekt ten jest budowlą, a przecież taka kwalifikacja podważa prawo do zwolnienia określone w wym. przepisie. W świetle art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017r., poz. 1332 t.j.), dalej: "u.p.b.", budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. W ocenie Sądu natomiast jakkolwiek powyższy przepis wymienia jako budowle obiekty obronne (fortyfikacje), to chodzi w tym przypadku o obiekty, które aktualnie pełnią funkcje obronne i są fortyfikacjami, a nie dotyczy on obiektu, który historycznie pełnił takie funkcje, a w chwili obecnej jest budynkiem wykorzystywanym dla innych, komercyjnych celów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 marca 2014r., I SA/Kr 2167/13). Należy wskazać, że postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem w samym sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach; natomiast budowla to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Stosownie do art. 3 pkt 3 u.p.b., budowla każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. W ocenie WSA ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.). Organ rozpatrzył zarówno poszczególne dowody z osobna, jak również we wzajemnej łączności i ustosunkował się do różnic w zebranych dowodach. Mógł kierować się nie tylko wiedzą, ale i doświadczeniem życiowym i jego rozumowanie było zgodne z prawidłami logiki. Nie było potrzeby powołania biegłego (art. 188 O.p.), gdyż w sprawie nie zaszły wątpliwości, które wymagałyby wiadomości specjalnych. Na podstawie art. 3 pkt 3 u.p.b., do którego odwołuje się wprost znajdująca zastosowanie w sprawie ustawa o podatkach i opłatach lokalnych, przez budowlę rozumieć należy każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (między innymi) fortyfikacje. Zgodnie natomiast z kategorią XII załącznika do wymienionej ustawy, odmiennymi od budynków handlu (kat. XVII), są obiekty budowlane Sił Zbrojnych. W znaczeniu potocznym fortyfikacja to zespół obiektów wojskowych w postaci odpowiednich budowli i urządzeń przeznaczonych do działań obronnych. Nie ma wątpliwości, że przedmiotowy fort nie pełnił takiej roli, oczywiście nie należał do Sił Zbrojnych, a podatnicy wykorzystywali go jako sklep. Z zebranych w sprawie dowodów wynika dostatecznie zaaprobowana przez organy podatkowe konstatacja, że sporny obiekt nie stanowi budowli wymienionej w art. 3 pkt 3 u.p.b. Nie można go uznać za fortyfikację z art. 3 pkt 3 u.p.b. nie tylko ze względu na jego przeznaczenie, ale także z uwagi na fakt, że jest on trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. Niewątpliwie nie był obiektem budowlanym odkrytym. Zatem jest on budynkiem, co wyłącza go z kategorii budowli, gdyż zapis brzmi: "budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem". Z tych powodów, mając w szczególności na uwadze zgromadzoną w sprawie dokumentację techniczną, w tym fotograficzną, treść decyzji pozwolenia na budowę oraz korespondujące z tymi dowodami opinie specjalistów, którymi posłużyły się organy podatkowe, Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił, że organ przyjął i przedstawił poprawnie stan faktyczny sprawy, który dostatecznie uzasadnia odmowę dochodzonego przez skarżących opodatkowania spornego fortu jako budowli. Nie sposób w tym miejscu pominąć tego, że w skardze przywołano piśmiennictwo odnoszące się do fortyfikacji, co do którego jedynie wybiórczo wskazywano na elementy składowe fortów, pomijając wyraźnie wykazywane funkcje obronne budowli. Takich funkcji przedmiotowy w sprawie fort nie pełnił. To wiąże się również z błędnym założeniem przez skarżących potrzeby powołania biegłego, gdyż wskazane przez nich wątpliwości prawne nie pozostają do oceny rzeczoznawcy (art. 197 O.p.). Biegły, a właściwie jego wiadomości specjalne, byłyby konieczne w przypadku wątpliwości co do okoliczności faktycznych, a nie rozróżnienia budowli od budynku na gruncie ustawy podatkowej, co należy do organów podatkowych. Zatem zarzuty oparte o art. 122, 187 § 1, 188, 191 i 210 § 1 pkt 4 i 6 O.p., uznano za bezzasadne już chociażby z tego powodu, że, w związku z wcześniejszymi wywodami wyroku, nie wykazano w żaden sposób wpływu na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe, stosownie do art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.