I SA/Bd 844/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2025-02-25

Skład orzekający: Mirella Łent, Urszula Wiśniewska, Joanna Ziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu ARiMR o ustaleniu powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności bezpośrednich na podstawie ortofotomapy i kontroli administracyjnej jest zgodna z prawem mimo zarzutów skarżącego o błędne ustalenie powierzchni i niezgodność graficzną?
Ratio decidendi
Decyzja organu ARiMR o ustaleniu powierzchni działek rolnych do płatności bezpośrednich, oparta na kontroli administracyjnej z wykorzystaniem ortofotomapy cyfrowej i systemu informacji geograficznej, jest zgodna z prawem. Organ ma obowiązek korzystać z tych narzędzi, a ustalenia powierzchni na ich podstawie są wystarczające i nie wymagają dodatkowej kontroli na miejscu. Ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, który nie przedstawił przekonujących dowodów na nieprawidłowość ustaleń organu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2023 do ARiMR. Po wydaniu decyzji przyznającej płatności z pomniejszeniem z powodu stwierdzonego zawyżenia powierzchni działek rolnych, skarżący zakwestionował prawidłowość ustaleń powierzchni i wskazał na błędy w aplikacji eWniosekPlus oraz niezgodności graficzne. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, opierając się na kontroli administracyjnej z wykorzystaniem ortofotomapy cyfrowej i systemu informacji geograficznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek (spr.) Protokolant: asystent sędziego Kamila Wenskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 oddala skargę I SA/Bd 844/24 UZASADNIENIE A. B. (dalej także jako: "Skarżący") w dniu [...] czerwca 2023 r., za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, wniósł do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej także jako: "ARiMR") w [...] wniosek o przyznanie płatności na rok 2023. W wyniku rozpatrzenia przedmiotowego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] maja 2024 r. decyzję, na mocy której przyznał Skarżącemu wnioskowane płatności w zakresie wynikającym z wniosku i przeprowadzonych kontroli, do powierzchni stwierdzonych w wyniku tego postępowania. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, które zostało przez organ II instancji uwzględnione i sprawa została przekazana do powtórnego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...]. Podstawą uchylenia decyzji było stwierdzone naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 11 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej także jako: "k.p.a."). W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] września 2024 r. decyzję przyznającą płatności z pomniejszeniem - z uwagi na stwierdzone zawyżenie powierzchni zgłoszonej do płatności. Skarżący w odwołaniu zakwestionował prawidłowość stwierdzonych powierzchni działek rolnych. Zarzucił, że w aplikacji eWniosekPlus w zakładce MAPA cyklicznie występuje niekontrolowana zmiana granic względem roku poprzedniego, co w momencie składania wniosku o dopłaty bezpośrednie na kolejny rok wymusza korektę granic do stanu prawidłowego. Stąd też umieszczone w decyzji rysunki działek rolnych są niezgodne z uprawami roślin, które występowały w roku 2023 oraz rażąco niezgodne z korektą powierzchni działek rolnych (A, B, G, H) umieszczoną w tabeli. Decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. (dalej także jako: "Dyrektor ARiMR") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie przyznania płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego w ramach Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027. W uzasadnieniu organ podał, że w ramach weryfikacji wniosku Skarżącego, została przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku. Kontrola administracyjna miała na celu m.in. zbadanie kwalifikowalności zgłoszonych do płatności gruntów przez kontrolę powierzchni działek ewidencyjnych i rolnych oraz sposobu ich rolniczego wykorzystania, w oparciu o maksymalne kwalifikowalne obszary (MKO), wyznaczone dla poszczególnych działek ewidencyjnych na opracowanych ortofotomapach cyfrowych. Dla deklarowanych do płatności przez Skarżącego działkach rolnych A (działka referencyjna 104), B (działka referencyjna 104), G (działki referencyjne 130/3 i 130/4) oraz H (działki referencyjne 130/3 i 130/4) stwierdzone zostało zawyżenie powierzchni. Zawyżenie to łącznie wyniosło 0,14 ha. Organ podkreślił, że kontrole administracyjne są przeprowadzane w odniesieniu do wszystkich wniosków o przyznanie pomocy i pomocy technicznej oraz wniosków o płatność. W myśl art. 72 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz. Urz. UE L 435 z 06.12.2021, str. 187, Dz. Urz. UE L 29 z 10.02.2022, str. 45 oraz Dz. Urz. UE L 216 z 19.08.2022, str. 1; dalej także jako: "Rozporządzenie nr 2021/2116") Państwa członkowskie, poprzez agencje płatnicze lub organy przez nie delegowane, co roku przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy i wniosków o płatność, by sprawdzić ich legalność i prawidłowość. Kontrole te uzupełniane są przez kontrole na miejscu, które mogą być przeprowadzane zdalnie przy użyciu odpowiedniej technologii. W kontroli administracyjnej wnioski obszarowe poddawane są weryfikacji w oparciu o zintegrowany system zarządzania i kontroli, dla potrzeb którego wykorzystuje się m.in. system informacji geograficznej (LPIS), o którym mowa w art. 68 Rozporządzenia nr 2021/2116. Korzysta się przy tym z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:5000. Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Ortofotomapy pozyskiwane są przez ARiMR w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne kartograficzne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1752; dalej także jako: "p.g.k.u."), co oznacza, że wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych, w tym zdjęć i cyfrowej ortofotomapy, przed przystąpieniem do ich wykonania, powinien dokonać zgłoszenia Głównemu Geodecie Kraju. Organ podkreślił, że pomiar na ortofotomapie jest jednoznaczny z pomiarem dokonanym w terenie. Jest to zatem dokładność wystarczająca i zgodna z przepisami Komisji Europejskiej, która wymaga systemu LPIS w skali nie gorszej niż 1:5000. Dla każdej działki ewidencyjnej ARiMR posiada również informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Wszystkie zlecone przez ARiMR prace wykonywane na potrzeby LPIS są nadzorowane i zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, w zakresie pomiarów geodezyjnych, rozgraniczeń i podziału nieruchomości lub fotogrametrii i teledetekcji. Jak wynika z powyższego, powierzchnie kwalifikujące się do płatności ustalane są każdorazowo w oparciu o pomiary przeprowadzone zgodnie z ww. przepisami. Dyrektor ARiMR podał, że Skarżący nie zgodził się z przyjętą przez organ I instancji powierzchnią kwalifikującą się do płatności wskazując, iż rysunki działek rolnych umieszczone w zaskarżonej decyzji, są niezgodne z uprawami roślin, które występowały w roku 2023 oraz rażąco niezgodne z korektą powierzchni działek rolnych (A, B, G, H) umieszczoną w tabeli. Analiza zebranych dokumentów prowadzi w ocenie organu II instancji do wniosku, że powierzchnia określona przez organ I instancji dla spornych działek rolnych, tj. działki rolnej A, B, G i H jest prawidłowa. Powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO), uprawniająca do przyznania płatności w kampanii 2023 dla działek rolnych A, B, G i H położonych odpowiednio na działkach ewidencyjnych nr [...] wyznaczona została na podstawie ortofotomapy z dnia [...] kwietnia 2023 r. Organ przedstawił zrzuty z ekranu wyrysów deklarowanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2023 działek rolnych A, B, G i H oraz wizualizację powierzchni MKO dla ww. działek rolnych stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej wniosku na rok 2023. Mając na uwadze przeprowadzoną w sprawie kontrolę administracyjną organ II instancji stwierdził, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wydana została na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, do powierzchni wskazanych w zaskarżonej decyzji, kwalifikujących się do płatności. Odpowiadając na zarzut odwołania, że następują cyklicznie zmiany granic deklarowanych działek rolnych (działek ewidencyjnych) względem roku poprzedniego organ wskazał, że kontrole administracyjne, w ramach których dokonuje się kontroli powierzchni, są obowiązkowe dla każdego kolejnego roku, w którym strona występuje z wnioskiem o przyznanie płatności, i są przeprowadzane na aktualizowanych ortofotomapach. W związku z tym bezzasadne i niecelowe byłoby przeprowadzanie ocen czy porównań stanu faktycznego z roku 2020, 2021 czy 2022 do roku 2023. W skardze do tut. Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił, iż będąc rolnikiem uprawia ziemie co roku tak samo, natomiast Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] zmniejszył jego uprawy o 0,14 ha w stosunku do lat poprzednich. Nadto co roku koryguje niezgodności graficzne granic MKO. Skarżący zarzucił dalej, że na informacji graficznej działki rolnej B brak informacji o uprawie ziemniaków, gdy tymczasem były one nasadzone w ramach pomocy sąsiedzkiej na pow. 0,05 ha. Skarżący zarzucił jednocześnie, że aplikacja eWniosekPlus błędnie oblicza powierzchnie działek rolnych, co zostało przyznane w skarżonej decyzji i zawiera w swej treści sfałszowane dane. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej także jako: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku, gdy Sąd nie stwierdzi żadnej z ww. wad, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Niewątpliwie, zgodnie z szeregiem cytowanych w decyzji przepisów prawa, jednym z warunków uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do której strona ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowany w ten sposób obszar podlega weryfikacji organu i dopiero wówczas stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem do tej weryfikacji jest kontrola administracyjna przeprowadzana w głównej mierze przy wykorzystaniu dostępnych organom narzędzi informatycznych (ortofotomapa, zdjęcia satelitarne), ale też przy pomocy kontroli na miejscu, deklaracji i wyjaśnień wnioskodawcy. Nie można też zaprzeczyć, że organ wyposażony przez prawodawcę (unijnego i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać. W analizowanym przypadku, ustalenie powierzchni użytkowanej rolniczo na działkach rolnych oparte zostało na wynikach kontroli administracyjnej przeprowadzonej przy wykorzystaniu dostępnych organowi I instancji narzędzi informatycznych, w tym w oparciu o zintegrowany system zarządzania i kontroli. Dostępna w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli ortofotomapa cyfrowa powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Ortofotomapa cyfrowa jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i służącym do obsługi wniosków o przyznanie płatności. Ortofotomapy są pozyskiwane w trybie art. 12 p.g.k.u., a po wykonaniu prac stanowią własność Skarbu Państwa (art. 40 ust. 2 p.g.k.u.), podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych, tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania gruntami i ich użytkowania. Stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Ustalenia powierzchni działki użytkowanej rolniczo na podstawie ortofotomapy jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu. Ortofotomapy są elementem systemu informacji geograficznej (LPIS), wykorzystywanego w kontroli administracyjnej wniosków o płatność. Zasady ustalania maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) do płatności z wykorzystaniem ortofotomapy wynikają wprost z przepisów prawa wspólnotowego (art. 2 ust. 7 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE 2022/1172 z dnia 4 maja 2022 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli we wspólnej polityce rolnej oraz stosowania i obliczania wysokości kar administracyjnych w związku z warunkowością - Dz.U.UE.L.2022.183.12), które muszą być bezwzględnie stosowane przez każde państwo członkowskie. W celu określenia maksymalnego kwalifikującego się obszaru państwa członkowskie odliczają, w miarę możliwości, niekwalifikujące się elementy z działki poprzez ich wyodrębnienie. Państwa członkowskie określają z wyprzedzeniem kryteria i procedury stosowane do oceny, kwantyfikacji i w stosownych przypadkach, wyodrębnienia kwalifikujących się i niekwalifikowalnych części działki. W zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił Skarżącemu, że ARiMR wdrożyła system umożliwiający wyjaśnianie rozbieżności i aktualizację danych niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o płatność jeszcze przed wydaniem decyzji w sprawie przyznania płatności. A zatem ustalenie maksymalnego kwalifikowanego obszaru do płatności (MKO) jest wykonywane na podstawie wszystkich dostępnych materiałów tj. ortofotomapy lub innych danych o co najmniej równoważnej wartości, wyników kontroli na miejscu, deklaracji i wyjaśnień składanych przez wnioskodawców. Aktualizacja powierzchni MKO prowadzona jest w kontekście pojedynczej działki referencyjnej i ma zapewnić jej aktualność. W orzecznictwie wskazuje się, że państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska zobowiązane są (art. 66 Rozporządzenia nr 2021/2116) do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Zintegrowany system kontroli opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych, dane z ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (MKO). Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Wobec powyższego przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikującej się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez ARiMR. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18). Jednocześnie zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej z 2009 r., w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c) rozporządzenia 1122/2009 (obecnie art. 72 Rozporządzenia nr 2021/2116), nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii systemu informacji geograficznej opartej na obrazie ortofotomapy. Wynika z powyższego, że kontrole administracyjne prowadzone są tylko w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu informacji geograficznej wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 4956/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 1992/19). Podsumowując powyższe stwierdzić należy, że ortofotomapa jest wystarczającym dowodem do ustalenia sposobu zagospodarowania działek Skarżącego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 818/20). Jak wynika z akt sprawy dokonując weryfikacji powierzchni MKO w tej sprawie organy ARiMR miały do dyspozycji specjalistyczne narzędzia do weryfikacji prawidłowości wniosku Skarżącego. W złożonym wniosku Skarżący zadeklarował obszary, które nie kwalifikują się do objęcia płatnościami, ponieważ obejmują obszary, które są położone poza maksymalnym kwalifikowalnym obszarem (MKO). Potwierdzają to zobrazowania na wizualizacjach powierzchni zawarte w zaskarżonej decyzji. Na uwadze należy mieć, że kontrolując legalność tego rodzaju decyzji, jak zaskarżona w niniejszej sprawie, postępowanie w ramach przyznania płatności toczy się wedle odmiennych reguł niż klasyczne postępowanie administracyjne. Przede wszystkim widoczne jest to na tle ciężaru dowodzenia, który w niniejszym przypadku spoczywał na Skarżącym. Przekonuje o tym treść art. 66 ust. 1 i 2 ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (Dz.U. z 2024 r. poz. 1741; dalej także jako: "ustawa o Planie Strategicznym"), zgodnie z którym, w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a. nie stosuje się (ust. 1). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 2). Skarżący w toku postępowania ograniczył się natomiast do gołosłownej polemiki z ustaleniami poczynionymi przez organy na podstawie opisanych w przepisach prawa systemów i ortofotomap. Pamiętać przy tym należy, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu, gdyż obie kontrole (administracyjna i na miejscu) mają równoprawne znaczenie. Zatem ustalenie powierzchni do płatności przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji, narzędzi informatycznych jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2018 r. sygn. akt I GSK 721/18). Skarżący w skardze podnosi, że co roku składając wniosek musi poprawiać granice działek mimo, że uprawia ziemię tak samo. Jego zdaniem w 2023 r. bezzasadnie uznano, że nie obsiał dokładnie całego posiadanego areału gruntów ornych. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił zarówno sposób przeprowadzania kontroli wniosku o płatność, jak i wskazał, jakie dane były brane pod uwagę podczas kontroli wniosku Skarżącego. W kontekście stawianego przez Skarżącego zarzutu na aprobatę zasługuje argumentacja organu zawarta w odpowiedzi na skargę, że w zależności od deklarowanych upraw oraz faktycznie realizowanych upraw, które mogą być różne i na różnej powierzchni, w każdym roku, każdorazowo, dokonuje się kontroli i ustalenia powierzchni działek. Odpowiadając na argumentację Skarżącego, iż rysunki umieszczone w decyzji organu I instancji zostały pobrane "z naboru wniosków o dopłaty bezpośrednie w roku 2024" Dyrektor ARiMR wskazał, że "powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) uprawniająca do przyznania płatności w kampanii 2023 dla działek rolnych A, B, G i H położonych odpowiednio na działkach ewidencyjnych nr [...] wyznaczona została na podstawie ortofotomapy z dnia [...].04.2023 r." (str. 9 zaskarżonej decyzji). Nie jest zatem zasadne stanowisko Skarżącego, iż organ wydał zaskarżoną decyzję w oparciu o nieaktualne, nieadekwatne mapy. Ponadto w treści skargi do Sądu Skarżący odnosi się do informacji graficznych zawartych w decyzji organu I instancji wskazując, że materiały graficzne oznaczone jako Rys. 1, Rys. 2, Rys. 3, rys. 4 nie określają dokładnie co przedstawiają. Skarżący pomija jednak, że w zaskarżonej decyzji Dyrektora ARiMR wszystkie materiały graficzne (rysunki) zostały szczegółowo opisane. Podpisy pod tymi rysunkami wskazują co przedstawia dany rysunek, skąd został pobrany oraz do jakiej działki referencyjnej się odnosi. Bezzasadne zatem są zarzuty Skarżącego w zakresie wadliwego opisania rysunków. Wyjaśnić przy tym należy, że Dyrektor ARiMR jako organ II instancji nie tylko rozpatruje zarzuty odwołania, ale również dokonuje merytorycznej oceny sprawy i złożonego wniosku. W ramach powtórnej oceny złożonego wniosku – mając na uwadze zarzuty odwołania – Dyrektor ARiMR stwierdził, że powierzchnia określona przez organ I instancji dla spornych działek rolnych, tj. działki rolnej A, B, G i H jest prawidłowa, przy czym dodatkowo wskazał, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO), uprawniająca do przyznania płatności w kampanii 2023 wyznaczona została na podstawie ortofotomapy z dnia [...] kwietnia 2023 r. Wobec powyższego Sąd stwierdza, że pozbawione usprawiedliwionych podstaw są zarzuty Skarżącego jakoby organ w zaskarżonej decyzji w sposób nieprawidłowy ustalił powierzchnię działek rolnych do przyznania płatności. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, iż na informacji graficznej działki rolnej B brak informacji o uprawie ziemniaków, gdy tymczasem były one nasadzone w ramach pomocy sąsiedzkiej na pow. 0,05 ha przywołać należy stanowisko organu w tej kwestii zawarte w zaskarżonej decyzji. Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że "w odniesieniu do twierdzenia strony, iż na rysunku nr 2 (odwzorowanie działki rolnej B) zamieszczonym na str. 3 zaskarżonej decyzji zabrakło części, na której były uprawiane ziemniaki wskazać należy, iż przedmiotowy rysunek odzwierciedla, zadeklarowaną przez stronę działkę rolną B. Na ww. działce w roku 2023 r. strona deklarowała uprawę kukurydzy na ziarno. Wskazana przez producenta uprawa ziemniaków została zadeklarowana na działce rolnej I na powierzchni 0,05 ha i zgodna była z deklaracją strony odzwierciedloną we wniosku pomocowym. Rysunek nr 2 zamieszczony w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] nie odzwierciedla działki rolnej I." (str. 16 zaskarżonej decyzji). Kontrola stanowiska organu w powyższej kwestii doprowadziła Sąd do przekonania, że powyższe wyjaśnienie organu znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Jak wynika bowiem z treści decyzji organu I instancji rysunek na str. 3 tej decyzji dotyczy działki rolnej B. We wniosku o płatność Skarżący zadeklarował na działce B uprawę kukurydzy na ziarno (k. 9 akt administracyjnych). Uprawa ziemniaka została zadeklarowana na działce oznaczonej jako I (k. 9 akt administracyjnych) na powierzchni 0,05 ha. Bezzasadny jest zatem zarzut Skarżącego o braku informacji w decyzji o uprawie ziemniaków na działce rolnej B skoro we wniosku Skarżący takiej uprawy na działce B nie zadeklarował. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd miał na uwadze, że art. 66 ustawy o Planie Strategicznym w istotny sposób modyfikuje obowiązki organów ARiMR w stosunku do reguł obowiązujących na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego. W postępowaniu o przyznanie płatności, na organach nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 k.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego wyrażonej w art. 77 k.p.a. Skoro obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania oraz inne osoby uczestniczące w tym postępowaniu, organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także - do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny. Obowiązująca w postępowaniu administracyjnym zasada prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) została w postępowaniu o przyznanie płatności zredukowana do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepisy te dotyczące ustaleń faktycznych na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w sprawach dotyczących płatności. Ustaleń faktycznych w tych postępowaniach organy dokonują na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę postępowania, bowiem to na niej spoczywa obowiązek zaprezentowania dowodów dotyczących wnioskowanych płatności oraz dowodów zgromadzonych przez organ, z których to dowodów organ wywodzi skutki prawne, np. w zakresie sposobu wykorzystania przez beneficjenta działki rolniczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 66/23 i przywołane tam orzecznictwo). Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że działanie organu mieściło się w granicach prawa nie doprowadzając do naruszenia zasady praworządności. W zaskarżonej decyzji powołano się na obowiązujące przepisy prawa, które zastosowano do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Dostępny organowi materiał dowodowy został oceniony w zgodzie z regułą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) i nie nosi znamion dowolności. Wyniki tej oceny zostały przekonująco przestawione w decyzji. Pamiętać przy tym należy, że aktywność wnioskującego o pomoc finansową nie może sprowadzać się tylko do negowania ustaleń dokonanych przez organ ARiMR. Organ odwoławczy zawarł w uzasadnieniu decyzji ocenę zarzutów odwołania, w którym Skarżący kwestionował ustalenia dotyczące poszczególnych działek. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a., skargę oddalił. Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło