I SA/Bd 852/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił w całości postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. nspektorat w I. z dnia [...]. w sprawie obciążenia K. B. kosztami egzekucyjnymi w egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]. o numerach: [...] oraz z dnia [...]. o numerach: [...] i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego. W uzasadnieniu organ podał, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącej na podstawie powyższych tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. Inspektorat w I., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres [...] oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres [...] w łącznej kwocie należności głównej [...] zł. W celu wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi od [...] organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...]. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności w Banku . w P. P. Oddział w P. Wraz z zawiadomieniami o zajęciu w dniu [...] doręczono skarżącej odpisy tytułów wykonawczych. Natomiast, na podstawie tytułów wykonawczych od [...] zawiadomieniem z dnia [...]. dokonano zajęcia tego samego rachunku bankowego. Pismem z dnia [...]. skarżąca zwróciła się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 i 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Uzasadniając powyższy wniosek wskazała, że egzekwowane obowiązki określone zostały niezgodnie z treścią deklaracji rozliczeniowej, a tytuły wykonawcze wystawione zostały na uregulowane przez nią należności z tytułu kosztów upomnienia. Zatem, w opinii strony, postępowanie egzekucyjne w tym zakresie wszczęto mimo, że obowiązek został wykonany. Skarżąca wskazała ponadto, że pokryła zaległe składki za okresy objęte wystawionymi tytułami wykonawczymi wraz z odsetkami, uiściła koszty naliczone za przesłanie 41 upomnień z dnia [...] Organ egzekucyjny na podstawie art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postanowieniem z dnia 28 czerwca 2013r., odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe rozstrzygnięcie dłużniczka wniosła zażalenie. Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpoznając sprawę stwierdził, że zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z deklaracji rozliczeniowych, jest nieuzasadniony. Podał, że kwoty należności głównych, wynikające z tytułów wykonawczych nie odpowiadają kwotom wskazanym w deklaracjach, bowiem zostały one obniżone o wysokość zaliczonych na ich poczet wpłat dokonanych przez dłużniczkę w dniach: [...]. Tym samym w trybie egzekucji administracyjnej dochodzone są należności, które nie zostały przez nią uregulowane. W kwestii zarzutu mającego swoją podstawę w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. wykonania egzekwowanego obowiązku organ wyjaśnił, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku skarżącej na podstawie w.wym. tytułów wykonawczych obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczania społeczne oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Tytuły wykonawcze z dnia [...] [...], obejmujące należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okresy od [...] na kwotę [...] zł oraz za [...] na kwotę [...] zł nie zostały wystawione na koszty upomnienia. Wskazana w nich kwota stanowi należność główną, będącą kwota pozostałą do spłacenia z tytułu składek za poszczególne okresy. Analizując znajdujące się w aktach sprawy tytuły wykonawcze organ zauważył, że kwota należnych kosztów upomnienia doręczonego dłużniczce w dniu [...]. określona została w pozycji 48 każdego z tych tytułów wykonawczych na kwotę 0,00 zł. Zatem wierzyciel nie dochodzi kosztów upomnienia, a twierdzenie, że tytuły wykonawcze wystawione zostały na uregulowane należności z tytułu kosztów upomnienia jest nieuzasadnione. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem strona złożyła na nie skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wskazała, że podtrzymuje swoje stanowisko co do zasadności umorzenia postępowania egzekucyjnego zawarte we wniosku z dnia [...]. oraz zażaleniu z dnia [...] W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżąca stwierdziła, że ZUS wystawił tytuły wykonawcze na składki, które opłaciła zgodnie z deklaracjami. Do pisma procesowego załączyła kopie 41 dowodów wpłat na Fundusz Pracy, ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne oraz dowód wpłaty należności za upomnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2013 r. skarżąca zwróciła się do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowanie egzekucyjnego mającego na celu wyegzekwowanie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i kosztów upomnień. Wskazała, że egzekwowane obowiązki zostały określone niezgodnie z treścią deklaracji rozliczeniowej oraz że tytuły wykonawcze zostały wystawione na uregulowane już należności z tytuły upomnień. W tym względzie powołała się na art. 59 § 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.). Wskazać należy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje co do zasady wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania oraz uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku, wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (por. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz 2005, Wrocław 2005,s. 415; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2006 r., I OSK 804/06). Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w każdym jego stadium, przepis art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia bowiem terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA z dnia 16 lutego 2007 r., III SA/Wa 3125/06). Skarżąca wystąpiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 i 3 u.p.e.a., tj. z tego powodu, że obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, oraz z uwagi na to, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z deklaracji rozliczeniowej. W odniesieniu do pierwszej ze wskazanych podstaw umorzenia skarżąca podnosi, że nieprawidłowym było wystawienie tytułów wykonawczych na należności z tytułu upomnień, albowiem należności te uiściła przed wystawieniem tytułów wykonawczych. Organ odwoławczy stwierdził, że tytuły wykonawcze z dnia [...] r., od numeru [...] obejmujące należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okresy [...] na kowtę [...]zł oraz za okres [...] na kwotę [...] zł, nie zostały wystawione na koszty upomnienia. Według organu wskazana w nich kwota stanowi należność główną będącą kwotą pozostałą do spłacenia z tytułu składek za poszczególne okresy, natomiast kwota należnych kosztów upomnienia określona została w pozycji 48 każdego z tych tytułów wykonawczych na kwotę 0,00 zł. Powyższe zdaniem organu świadczy o tym, że wierzyciel – Zakład Ubezpieczeń Społecznych, nie dochodzi kosztów upomnienia. Podkreślenia jednak wymaga, że w tytułach wykonawczych o numerach od [...] w których wykazano należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od [...] w pozycji 48 tytułów podana jest kwota należnych kosztów upomnienia - [...]zł. Tymczasem z wniosku skarżącej z dnia [...] r. dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego wynika, że kwoty tych upomnień zostały przez nią uregulowane (k. 117 akt administracyjnych). W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor Izby Skarbowej w ogóle się nie odniósł do tej kwestii. Odnosząc się do drugiej ze wskazanych podstaw umorzenia organ odwoławczy stwierdził, że wskazane w tytułach wykonawczych kwoty należności głównych nie odpowiadają kwotą wskazanym w deklaracjach, bowiem zostały one obniżone o wysokość zaliczonych na ich poczet wpłat dokonanych przez skarżącą w dniach: [...] Tym samym w trybie egzekucji administracyjnej dochodzone są należności, które nie zostały przez zobowiązaną uregulowane. Należy jednak zauważyć, że w aktach brak jest deklaracji rozliczeniowych. Organ nie przyporządkował także dokonanych przez skarżącą wpłat kwotom wykazanym w deklaracjach. W tej sytuacji ani skarżąca, ani też Sąd nie mają możliwości zweryfikowania, czy wskazane w tytułach wykonawczych należności są ustalone w sposób prawidłowy. Skarżąca utrzymuje, że wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze na składki, które opłaciła zgodnie z deklaracjami. Do pisma procesowego z dnia [...] r. strona załączyła kopie 41 dowodów wpłat na Fundusz Pracy, ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenie społeczne. Zdaniem Sądu powyższy zarzut skarżącej wymaga wnikliwego rozpatrzenia przez organ. Zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania. Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. wymaga, aby ustalenia faktyczne były ujmowane całościowo, w pełnym kontekście. Ma to podstawowe znaczenie z materialnoprawnego punktu widzenia, ponieważ pozwala zbudować pełną podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, niezbędną dla dokonania prawidłowej subsumcji normy prawnej. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, bowiem wnioski, jakie organ ma wyciągnąć mogą być poprawnie sformułowane tylko wtedy, gdy poszczególne dowody zgromadzone w sprawie będą ocenione w związku z całym zebranym materiałem dowodowym, we wzajemnej ze sobą łączności. Zdaniem Sądu wskazane wyżej przepisy zostały przez organ odwoławczy naruszone. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając jednocześnie w oparciu o art. 152 p.p.s.a., iż nie podlega ono wykonaniu. T. Liwacz L. Kleczkowski I. Najda-Ossowska