I SA/Bd 856/20

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-02-23

Skład orzekający: Tomasz Wójcik, Urszula Wiśniewska, Leszek Kleczkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych w zgłoszeniu SENT, mimo że dane te zostały niezwłocznie skorygowane, a przewoźnik wielokrotnie był już karany za podobne naruszenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych w zgłoszeniu SENT, nawet jeśli zostały one niezwłocznie skorygowane, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej. Odpowiedzialność ma charakter obiektywny, a kary mają charakter prewencyjny i odstraszający. Odstąpienie od nałożenia kary jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawia za tym ważny interes przewoźnika lub interes publiczny, czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono, zwłaszcza w kontekście wielokrotnych naruszeń przepisów przez stronę.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze K. Urzędu Celno-Skarbowego stwierdzili podczas kontroli pojazdu przewożącego olej napędowy niezgodność danych w zgłoszeniu SENT – wpisano nieprawidłowy numer rejestracyjny pojazdu i numer lokalizatora. Naczelnik K.-P. Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na przewoźnika karę pieniężną. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, uznając, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, mimo że strona wielokrotnie była już karana. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę i odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi 1. oddala skargę 2. odmawia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W dniu [...] stycznia 2019r. funkcjonariusze K. Urzędu Celno-Skarbowego w T. przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego o nr rejestracyjnym [...], przewożącego towar, którego transport podlega systemowi monitorowania drogowego, tj. olejem napędowym - CN 2710, w ilości [...] litrów. Zgodnie z dokumentem przewozowym przewóz towaru odbywał się na terytorium kraju na podstawie zgłoszenia [...]. W trakcie przeprowadzonej kontroli, polegającej na weryfikacji danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego, stwierdzono naruszenie przepisów ustawy z dnia [...] marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (dalej: "s.m.d.t.") przez przewoźnika, tj. Przedsiębiorstwo A. O. A. K., polegające na wpisaniu niezgodnego ze stanem faktycznym numeru rejestracyjnego środka transportu [...], zamiast prawidłowego [...], oraz wpisaniu niezgodnego ze stanem faktycznym numeru lokalizatora [...], zamiast prawidłowego [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Naczelnik K.-P. Urzędu Celno-Skarbowego w T. wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przez przewoźnika przepisów s.m.d.t. W złożonym odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie art. 24 ust. 3 i art. 26 ust. 3 s.m.d.t. Decyzją z dnia [...] października 2020r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podał, że jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przewóz został zgłoszony do rejestru zgłoszeń, zatem strona jako przewoźnik miała obowiązek uzupełnić zgłoszenie o numery rejestracyjne środka transportu oraz numer lokalizatora. Skoro natomiast strona zgłosiła dane niezgodne ze stanem faktycznym, to podlega odpowiedzialności za naruszenie tego obowiązku na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 s.m.d.t. Organ ustalił, że strona na przestrzeni lat 2017-2019 kilkunastokrotnie naruszała przepisy s.m.d.t. Wyjaśnił, że jak wynika z decyzji wydanych przez Naczelnika K.-P. Urzędu Celno - Skarbowego w T. i nałożonych nimi kar, strona jako profesjonalny przedsiębiorca zajmujący się obrotem paliwami płynnymi, kilkunastokrotnie naruszyła już te przepisy i mimo to po raz kolejny, o czym świadczą ustalenia poczynione w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2019 r., dopuściła się ponownego naruszenia ustawowych obowiązków. Rozpatrując możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ odwoławczy dokonał analizy, czy w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu strony lub interesu publicznego, mogące dać podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Dokonując oceny ważnego interesu przewoźnika organ odwoławczy dostrzegł w pierwszej kolejności, że strona powołująca się w odwołaniu na istnienie tej przesłanki, na żadnym etapie postępowania nie wskazała na istnienie szczególnych powodów, takich jak życie, zdrowie, czy brak możliwości zarobkowych, w konsekwencji których żądanie pełnej i terminowej zapłaty kary może zachwiać podstawami jej egzystencji i osób od niej zależnych, czy też na istnienie jakichkolwiek innych nadzwyczajnych, losowych przypadków, z powodu których należałoby od wymierzonej kary odstąpić. Organ zauważył, że zaistniały stan faktyczny nie jest skutkiem ponadprzeciętnych i losowych okoliczności zwłaszcza, że konieczność prawidłowego wypełniania obowiązków nałożonych wskazaną ustawą winna być powszechnie znana przedsiębiorcom, których ta regulacja dotyczy. Strona powinna mieć większą świadomość, mając na uwadze fakt kilkunastokrotnego nałożenia na nią kary pieniężnej z tytułu naruszenia ustawowych obowiązków. Liczba nałożonych na stronę kar pieniężnych świadczyć może o niedbalstwie po jej stronie. Organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik K.-P. Urzędu Celno-Skarbowego pismem z dnia [...] lutego 2020 r. wezwał stronę do przedstawienia szczegółowych informacji i dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie przez organ od nałożenia na nią kary pieniężnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że do dnia wydania decyzji strona nie nadesłała żadnych informacji, ani dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego uzasadniających odstąpienie przez organ od nałożenia na nią kary pieniężnej. W wyniku braku aktywności strony, Naczelnik K.-P. Urzędu Celno-Skarbowego z urzędu pozyskał informacje dotyczące Przedsiębiorstwa A. O. A. K.. Ustalił, że zobowiązany nie zalega z opłatą składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto skarżący nie posiada zaległości podatkowych i aktualnie organ egzekucyjny nie prowadzi wobec niego postępowań egzekucyjnych. Za 2018 r. złożył on zeznanie roczne PIT-36L o wysokości osiągniętego dochodu, w którym wykazał dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Ponadto złożył zeznanie roczne PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2018 r., w którym wykazał: dochód z emerytur - rent krajowych w wysokości [...] zł, dochód z działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...] zł, oraz dochód z najmu lub dzierżawy w kwocie [...]zł. W ocenie organu, powyższe dane wskazują na dobrą kondycję finansową strony. W opinii organu odwoławczego wskazane informacje dowodzą, że nałożona kara będzie mogła być przez skarżącego uiszczona bez większego uszczerbku dla jego zasobów finansowych. Uwzględniając zatem fakt, że strona nie podała argumentów, które wskazywałby na jej szczególnie trudną sytuację finansową, organ nie dopatrzył się istnienia okoliczności uzasadniających odstąpienie od jej nałożenia z powodu ważnego interesu przewoźnika. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie znalazł również argumentów przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na istnienie interesu publicznego. Wyjaśnił, że zaniedbanie przewoźnika, skutkiem którego nie ujawnia on w systemie nadzorowanym przez organy skarbowe przewozu towaru wrażliwego, nie może być postrzegane jako poszanowanie funkcjonującego prawa i nie może również odnieść pozytywnego skutku w zakresie oceny pod kątem istnienia interesu publicznego. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że ani przed organem pierwszej instancji, ani też przed organem drugiej instancji, strona nie dostarczyła informacji pozwalających uznać istnienie jej ważnego interesu, jak i interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary, a organy badając niniejszą sprawę, nie dopatrzyły się tych przesłanek z urzędu. W złożonej skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając naruszenie: - art. 24 ust. 3 s.m.d.t. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy skarżący spełniał przesłanki do odstąpienia od nałożenia na niego kary pieniężnej, w tym w szczególności mając na uwadze znikomy rozmiar uchybienia, który nie miał wpływu na leżący po jego stronie obowiązek podatkowy, - art. 210 § 4 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (dalej: "O.p.") poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, w którym organ drugiej instancji nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, nie dokonał oceny dowodów przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji, nie wskazał dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, wskutek czego decyzja nie dająca możliwości przeprowadzenia prawidłowej kontroli instancyjnej, co bezpośrednio godzi w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwowych, - art. 233 § 11 w zw. z art. 121 § O.p. i art. 191 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta na skutek dopuszczenia się przez organ pierwszej instancji uchybień procesowych i błędnej wykładni normy poprzez uznanie, że obiema stronami transakcji byli przedsiębiorcy i nie uwzględnienie tego, że adresatem przedmiotowej dostawy objętego przewozem towaru byłą osoba osoby fizyczna - D. D., a przewóz w ilości przekraczającej 500 litrów miał miejsce w dniu [...] stycznia 2019 r. i nie podlegał monitorowaniu w systemie SENT, oraz że taki obowiązek został wprowadzony ustawą z dnia [...] lipca 2019 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw i obowiązywał dopiero od dnia [...] września 2019 r. wskutek czego doszło do uchybień, które winny skutkować uchyleniem decyzji przez organ drugiej instancji na korzyć skarżącego, - art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. f s.m.d.t. poprzez uznanie, iż wystąpiły po stronie przewoźnika okoliczności uzasadniające nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł oraz poprzez pominięcie obiektywnych, niezależnych od przewoźnika okoliczności, w szczególności, że numer rejestracyjny środka transportu i przypisany do tego środka transportu numer lokalizatora przewoźnika nie pozostaje w żadnym związku z przedmiotem przewozu oraz z uregulowaniem i wysokością należności publicznoprawnych. - art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i 192 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcia działań w kierunku weryfikacji, czy D. D. zawsze nabywała produkty jako osoba fizyczna zwolniona z obowiązku odbioru w procedurze SENT, co też organy powinny zweryfikować poprzez sprawdzenie, czy dokumenty sprzedaży dostarczonego osobie fizycznej produktu węglowodorowego były uwzględniane w księgach handlowych przedsiębiorstwa P. D. D., bowiem samo fakt posiadania aktywnego wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej nie świadczy o fakcie dokonywania zakupów na cele z tą działalnością związane, w następstwie czego organ odwoławczy pominął podniesione przez skarżącego zarzuty, nie rozpatrzył całości materiału dowodowego, a także przekroczył granice swobodnej oceny dowodów oraz opisywał okoliczności i zdarzenia niezgodnie ze stanem faktycznym, którego nie badał w stopniu wystarczającym, czym naruszył art. 191 i art. 192 O.p. Strona wywodziła także, iż zarówno w postępowaniu prowadzonym przed organem pierwszej instancji, jak też w postępowaniu odwoławczym, część wniosków dowodowych i dowodów zgłaszanych przez nią została pominięta, - art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia, dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, - art. 8 ust. 1 s.m.d.t. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że spółka pomimo dokonania niezwłocznej aktualizacji zgłoszenia przewozu towarów podała dane niezgodnie ze stanem faktycznym, co stanowiło wystarczającą przesłankę do nałożenia kary pieniężnej, - art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 s.m.d.t. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika, interes publiczny i znikomy charakter uchybienia, będącego przedmiotem postępowania. Strona wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa o COVID"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] lutego 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się w sprawie i skorzystał on z tej możliwości. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 2019 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej z K.-P. Urzędu Celno-Skarbowego w T. przeprowadzili kontrolę pojazdu marki M. przewożącego olej opałowy sklasyfikowany do pozycji CN 2710, podlegający monitorowaniu drogowemu. Podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem było Przedsiębiorstwo A. O. A. K. z siedzibą w T., a podmiotem odbierającym była D. D., prowadząca działalność gospodarczą pod adresem G. , gmina L.. W wyniku kontroli zgłoszenia SENT oraz dokumentów towarzyszących transportowi stwierdzono, że dane w zgłoszeniu są niezgodne ze stanem faktycznym, tj. wpisano niezgodny ze stanem faktycznym numer rejestracyjny środka transportu ([...] zamiast prawidłowego [...] oraz wpisano niezgodny ze stanem faktycznym numer lokalizatora ([...] zamiast prawidłowego [...]. Powyższe udokumentowane zostało w protokole z kontroli z dnia [...] stycznia 2019 r. (k. 2 akt adm.). W konsekwencji, decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. Naczelnik K.-P. Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na skarżącego - na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 s.m.d.t. – karę pieniężną w wysokości [...] zł z powodu podania w zgłoszeniu danych niezgodnych ze stanem faktycznym, co stanowi naruszenie art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) oraz i) s.m.d.t. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów, poprzez podanie w zgłoszeniu nieprawidłowych danych. Wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 1 s.m.d.t. w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru po drodze publicznej uzupełnić zgłoszenie o numery rejestracyjne środka transportu (lit. c) oraz numer lokalizatora (lit. i). Z kolei art. 24 ust. 1 pkt 2 s.m.d.t. stanowi, że w sytuacji, gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł. Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 3 s.m.d.t. w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Ten ostatni przepis stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. W sprawie nie budzi wątpliwości, że w zgłoszeniu był podany nieprawidłowy numer rejestracyjny pojazdu oraz numer lokalizatora. Strona uważa jednak, że stwierdzone uchybienia nie pozostają w żadnym związku z przedmiotem przewozu oraz wysokością nałożonej kary. Nałożona kara jest niesprawiedliwa i nieproporcjonalna. Argumentuje, że w sprawie wystąpiły okoliczności uzasadniające odstąpienie od jej wymierzenia. Nadto podnosi (zarówno w skardze, jak i w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r.), że odbiorcą oleju opałowego była osoba fizyczna - D. D., co oznacza, że przewóz nie podlegał monitorowaniu w systemie SENT. Zauważyć należy, że z uzasadnienia projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów wynika, że ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu wskazano też, że potrzeba wprowadzenia tej ustawy wynikała z tego, iż wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów "wrażliwych" nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Podano, że dzięki danym z rejestru możliwe będzie również dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nałożył na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (por. Sejm VIII kadencji, druk nr [...]). Zatem celem ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest ochrona, poprzez stosowanie kar o charakterze prewencyjnym, legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwienie walki z "szarą strefą" oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Zdaniem Sądu, użycie przez ustawodawcę w art. 24 ust. 1 pkt 2 s.m.d.t. sformułowania "zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym", przy uwzględnieniu treści art. 5 ust. 4 pkt 1 lit. c) oraz i) s.m.d.t., należy rozumieć jako podanie przez przewoźnika danych innych niż dotyczących samego towaru nie odzwierciedlających rzeczywistości, tj. danych innych niż odpowiadających rzeczywistemu stanowi rzeczy na moment rozpoczęcia przewozu towaru i moment kontroli tego przewozu. Podnoszona zatem przez stronę okoliczność, że nieprawidłowe dane zostały niezwłocznie zaktualizowane, nie oznacza, że brak było podstaw do wymierzenia kary. Jak wskazano kary za naruszenie przepisów s.m.d.t. mają charakter prewencyjny. Są one zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z ustawy. Odgrywają one w intencji prawodawcy istotną rolę w zagwarantowaniu przestrzegania rygorów wynikających z systemu monitorowania przewozu towarów "wrażliwych". Przyjęcie stanowiska skarżącego oznaczałoby, że każdorazowo podmiot podlegający systemowi monitorowania – przyłapany podczas kontroli na naruszeniu obowiązków określonych w przepisach s.m.d.t. – mógłby uwolnić się od odpowiedzialności administracyjnej poprzez skorygowania zgłoszenia. W konsekwencji realizacja celów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów nie byłaby zagwarantowana, w szczególności w przypadkach, w których nie przeprowadzono kontroli. Wadliwe jest także stanowisko skarżącego, że skoro nie dopuścił się żadnego czynu zabronionego, nie uzyskał żadnej korzyści i nie przyczynił się do powstania zaległości podatkowych, to wymierzona kara jest niezasadna. Jak wynika z art. 24 ust. 1 pkt 2 s.m.d.t. karę pieniężna nakłada się za zgłoszenie danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru. Treść tego przepisu wskazuje, że odpowiedzialność za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy ma charakter obiektywny. Prawodawca nie uzależnia wymierzenia tej kary od jakichkolwiek okoliczności towarzyszących naruszeniu obowiązków w zakresie zgłaszania danych co do przewozu towarów, jak i skutków dla finansów publicznych. Wystarczające do pociągnięcia do odpowiedzialności jest stwierdzenie niewątpliwego faktu naruszenia przepisów tej ustawy. W. kara ma odstraszać od lekceważenia obowiązków przewidzianych w przepisach s.m.d.t. Możliwe jest jednak, na podstawie art. 24 ust. 3 s.m.d.t., odstąpienie od jej wymierzenia. Niewątpliwie instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej przewidziana w art. 24 ust. 3 s.m.d.t., jest wyrazem tendencji ustawodawcy do łagodzenia odpowiedzialności administracyjnoprawnej. Odpowiednikiem administracyjnoprawnego odstąpienia od nałożenia kary jest w prawie karnym instytucja darowania kary (P. Gensikowski, Odstąpienie od wymierzenia kary w polskim prawie karnym, W. 2011, Lex/el). Wymaga ono uprzedniego ustalenia, że doszło do naruszenia prawa, a następnie - przy niezmienionej negatywnej ocenie popełnionego czynu - stwierdzenia niecelowości ukarania sprawcy (L. Gardocki, Prawo karne, W. 2017, s. 189). Taki sam charakter przypisać należy odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej (A. Krawczyk (w:) Z. Kmieciak, W. Chróścielewski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, W. 2019, s. 971). O niecelowości ukarania sprawcy, a zatem - o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, mogą przesądzać różne okoliczności, w tym przyczyny, z jakich doszło do naruszenia prawa. Podkreślenia wymaga, że z przywołanej wyżej regulacji prawnej – art. 24 ust. 3 s.m.d.t., ustawodawca posłużył się pojęciami niedookreślonymi "ważnym interesem przewoźnika" lub "interesem publicznym", jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty w tym przepisie łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary wystarczy zaistnienie jednej z wyżej przywołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne kryteria i nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem przewoźnika, że jego sytuacja uzasadnia zastosowanie "ulgi". W zasadzie zawsze odstąpienie od wymierzenia kary leży w interesie zobowiązanego. Nie każdy jednak interes przewoźnika uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary, lecz tylko taki, który można ocenić jako "ważny". Wymaga to oszacowania stopnia wagi, intensywności wystąpienia tego stanu rzeczy. Zdaniem Sądu waga interesu przewoźnika musi być na tyle istotna, aby jego pominięcie powodowało dla niego wyraźnie dostrzegalne, negatywne skutki, np. w postaci nadmiernych utrudnień w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, zachwianiu płynności finansowej firmy. Zauważyć należy, że w toku postępowania strona nie wskazała jaki ważny i obiektywny interes przemawiałby za zastosowaniem wobec niej "ulgi", mimo że organ pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (k. 21 akt adm.) wezwał stronę do przedstawienia informacji i dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu ważnego interesu przewoźnika. Organ ustalił, że skarżący nie posiada zaległości podatkowych, jak i nie zalega w opłacaniu składek na rzecz ZUS. Za 2018 r. złożył zeznanie roczne, w którym wykazał dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Ponadto w 2018 r. osiągnął dochód z emerytur - rent krajowych w wysokości [...] zł, dochód z działalności wykonywanej osobiście w kwocie [...]zł oraz dochód z najmu lub dzierżawy w wysokości [...] zł. W świetle powyższego należy zgodzić się z organem, że nałożona kara może być uiszczona bez większego uszczerbku dla zasobów finansowych skarżącego i w sprawie nie zachodzi ważny interes przewoźnika uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary. Organ rozważał także, czy w sprawie wystąpiła druga z przesłanek pozwalająca organowi na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, tj. "ważny interes publiczny". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej trafnie zinterpretował przesłankę "interesu publicznego" jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak np.: sprawiedliwość, bezpieczeństwo lub porządek publiczny, zaufanie do organów władzy. Zasadnie też uznał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia tych wartości. Należy zauważyć, że skoro celem ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów "wrażliwych", a wskazane wymogi należą do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie ich przestrzegania. Strona jako profesjonalny przedsiębiorca zajmujący się przewozem towarów "wrażliwych" powinna tak zorganizować ich transport, aby wypełniać obowiązki przewidziane w przepisach prawa. Wskazać należy, że skarżący był już wielokrotnie karany za naruszanie przepisów s.m.d.t. W okresie od września 2017 r. do lipca 2020 r. wydano łącznie 13 decyzji nakładających na niego kary pieniężne. Tut. Sąd wyrokami z dnia 7 listopada 2018 r., II SA/Bd 221/18, z dnia 6 lutego 2019 r., II SA/Bd 1347/18 i z dnia 8 września 2020 r., I SA/Bd 287/20 oddalał skargi na decyzje w przedmiocie nałożenia tych kar. Nie chodzi zatem o sporadyczne uchybienia. Skarżący nie wykazuje staranności i dbałości w wypełnianiu obowiązków przewidzianych w ustawie. Nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary okoliczności związane – jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie - z brakiem staranności skarżącego w realizacji swoich obowiązków. Trudno przyjąć, aby takie zachowanie było zgodne z interesem publicznym. W tym kontekście odwoływanie się przez stronę do zasady sprawiedliwości i proporcjonalności jest chybione, bowiem zasady te nie mogą służyć usprawiedliwianiu naruszaniu - i to wielokrotnemu - prawa. Odnosząc się z kolei do zarzutu, że odbiorcą oleju opałowego była osoba fizyczna - D. D., co oznacza, ze przewóz nie podlegał monitorowaniu w systemie SENT, wskazać należy, że olej opałowy został dostarczony pod adres (G. , gmina L.), gdzie wyżej wymieniona prowadzi działalność gospodarczą, tj. został dostarczony do firmy [...] D. D.. Ponadto skarżący sam dokonał zgłoszenia przewozu tego towaru w systemie SENT, co potwierdza, iż olej opałowy został nabyty przez D. D. jako osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą. W skardze i w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r., poza polemiką ze stanowiskiem organu, strona nie przedstawiła żadnych konkretnych dowodów, że jest inaczej. Nie można także zgodzić się ze skarżącym, że przewóz oleju opałowego w ilości przekraczającej 500 litrów podlegał monitorowaniu w systemie SENT dopiero od dnia [...] września 2019 r. Obowiązek ten wprowadzono już od dnia [...] czerwca 2018 r. na mocy ustawy z dnia [...] maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1039). Zdaniem Sądu, organ nie naruszył także wskazanych w skardze przepisów O.p. W sprawie zebrano kompletny materiał dowodowy, który następnie poddano prawidłowej, wyczerpującej ocenie. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przytoczył zarówno zastosowane przepisy prawne, jak i wskazując na ich treść odwołał się do konkretnych elementów stanu faktycznego sprawy. Z uzasadnienia wynika, jakimi kryteriami kierował się organ wymierzając karę. Podniesiony przez skarżącego zarzut przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów byłby uzasadniony, gdyby organ rzeczywiście pominął istotne dowody dla rozstrzygnięcia sprawy, włączył do podstawy ustaleń dowody nieujawnione, naruszył reguły prawidłowego logicznego rozumowania, uchybił wskazaniom wiedzy lub życiowego doświadczenia. Zdaniem Sądu, żadnym regułom czy wskazaniom w tym względzie organ nie uchybił. Dokonana w zaskarżonej decyzji ocena dowodów nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów. Fakt, że ocena ta jest niezgodna z oczekiwania strony, nie oznacza, że została naruszona zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Jednocześnie Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż strona nie wykazała, iż w stosunku do niej wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione. Należy zauważyć, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w powyższym przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący powinien tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane oraz załączone do wniosku dokumenty, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Sąd nie może przy ocenie zasadności wniosku bazować wyłącznie na jego treści, bowiem ogólnikowo wskazano w nim, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wiąże się dla strony z nadmierną uciążliwością i ryzykiem blokady rachunków bankowych. W uzasadnieniu wniosku należy wskazać fakty (poparte stosownymi dowodami) pozwalające uznać, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę (por. J. P. T., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2010, s. 206). W postanowieniu NSA z dnia [...] listopada 2004 r., GZ 120/04 wyrażono pogląd, z którym należy się zgodzić, że ogólnikowe wywody strony, nieodniesione do konkretnych faktów, w żadnym razie nie mogą uzasadniać twierdzenia, że wystąpiła którakolwiek z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto Sąd oddalił wniosek strony o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Należy zauważyć, że posiedzenie niejawne zostało w rozpatrywanej sprawie wyznaczone zgodnie ze wskazanym art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o COVID. Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy o COVID jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia do przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (por. uchwała NSA z dnia [...] listopada 2020 r., II OPS 6/19). Podkreślenia wymaga, że takie prawo strona miała i w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. (k. 35-36 akt sądowych) przedstawiła swoje stanowisko. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło