I SA/Bd 872/09
WyrokWSA w Bydgoszczy2009-12-16
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyjęcia korespondencji przez pracownika spółki, który nie był bezpośrednio upoważniony do jej odbioru, ale mógł skontaktować się z osobą upoważnioną, może być uznana za odmowę przyjęcia pisma w rozumieniu art. 153 § 1 Ordynacji podatkowej, skutkującą uznaniem pisma za doręczone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyjęcia korespondencji przez pracownika spółki, który nie był bezpośrednio upoważniony do jej odbioru, ale mógł skontaktować się z osobą upoważnioną, która następnie odmówiła przyjazdu na polecenie prezesa, jest równoznaczna z odmową przyjęcia pisma w rozumieniu art. 153 § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji, pismo uznaje się za doręczone w dniu odmowy, co prowadzi do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, jeśli zostało ono nadane po upływie terminu liczonego od daty uznania pisma za doręczone.Stan faktyczny
Spółka złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Dyrektor Izby Celnej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, uznając decyzję organu pierwszej instancji za doręczoną w dniu 30 grudnia 2008 r. na podstawie art. 153 § 1 Ordynacji podatkowej, mimo że pracownik na portierni odmówił jej przyjęcia, a osoba upoważniona odmówiła przyjazdu na polecenie prezesa. Spółka złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi "K.B. K. – P." Sp. z o.o. w T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, iż odwołanie złożone w dniu [...] stycznia 2009r. przez [...] Spółkaz o.o. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej tj. [...] Sp. z o. o., [...], jako nabywcy przedsiębiorstwa za zaległości podatkowe podatnika [...] Sp. z o. o., z tytułu zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym
w związku z produkcją piwa za okres od maja do listopada 2003 r. w łącznej wysokości 524.279,90 zł wynikającego ze złożonych deklaracji dla podatku akcyzowego wraz
z informacją o podatku akcyzowym od piwa za wskazane okresy rozliczeniowe wraz
z odsetkami od zaległości podatkowych w wysokości 24.145,00 zł, liczonymi do dnia nabycia wskazanego przedsiębiorstwa tj. do dnia [...] stycznia 2004 r. zostało wniesione z uchybieniem terminowi do jego wniesienia.
W uzasadnieniu wskazano na ustalony w sprawie stan faktyczny. W dniu
[...] grudnia 2008 r. funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w [...] udali się do firmy [...] Spółka z o. o. mającej siedzibę
w [...], w celu doręczenia przesyłek listowych nr 431000-PA-9115-1/08 z dnia 24 grudnia 2008 r. oraz nr 431000-PA-9115-1/08 z dnia 30 grudnia 2008 r.
W trakcie rozmowy z portierem, zatrudnionym w przedmiotowej Spółce ustalono, iż Browar w tym dniu jest zamknięty z powodu przerwy, natomiast na jego terenie są pracownicy, którzy uczestniczą przy załadunku piwa. Na portierni zauważono przesyłki adresowane na podatnika, w związku z tym portier wyjaśnił, iż listonosz przynosi pocztę, lecz on nie podpisuje jej odbioru, jedynie ją odkłada. Pocztę natomiast
z portierni odbierają pracownicy kancelarii. Portier poprosił jednego z pracowników uczestniczących przy załadunku piwa, który przedstawił się jako "technolog". Pracownik ten poinformował, iż nie ma upoważnienia do odbioru korespondencji, po czym zatelefonował do osoby upoważnionej i przekazał telefon funkcjonariuszowi celnemu. Rozmówczyni przedstawiła się jako B. S. – O. przyznała, iż posiada upoważnienie do odbioru korespondencji adresowanej do podatnika i w przeciągu 30-60 minut może przyjechać do firmy celem odbioru przesyłek. Po upływie kilku minut, "technolog" poinformował funkcjonariusza, iż Pani B. S. – O. nie przyjedzie, ponieważ nie zezwoliła na to Pani K. J. - prezes firmy. Na powyższą okoliczność funkcjonariusze celni sporządzili notatkę służbową , którą włączono do aktach sprawy.
W dniu [...] stycznia 2009 r. (data stempla pocztowego) do Urzędu Celnego
w [...] wpłynęło odwołanie.
Dyrektor Izby Celnej w [...] w dniu [...] czerwca 2009 r. przesłuchał
w charakterze świadków funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] D. J. oraz T. W., którzy uczestniczyli w opisanych wyżej czynnościach.
Przesłuchana w dniu [...] czerwca 2009 r. w charakterze świadka Prezes Zarządu [...] Pani K. J. zeznała, w dniu
[...] grudnia 2008 r. Pani B. O. zadzwoniła z zapytaniem czy ma udać się do firmy po odbiór przesyłki - nie pamięta czy powiedziała jej od kogo pochodzi przesyłka. Pani Prezes odpowiedziała jej, że jest na urlopie i nie ma obowiązku jechać do zakładu po jej odbiór. Ponadto wyjaśniła, że na portierni mogły znajdować się przesyłki zwykłe, prasa, "ofertówki" i nic więcej. Przesyłki polecone przechowywane były na poczcie, które następnie odebrano po rozpoczęciu pracy. Dodała, że nigdy nie było w tym okresie w firmie osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, również
i w poprzednich latach. Wskazała, iż w dniu [...] grudnia 2008 r. na terenie zakładu był Pan A. O. Kierownik Magazynu, ponieważ wydawał piwo. Jednak Pan O. nie jest upoważniony do odbioru korespondencji.
Pani B. S. – O. przesłuchana w dniu [...] lipca 2009 r.
w charakterze świadka zeznała, iż w tej sprawie skontaktowała się z Panią Prezes K. J., która stwierdziła, że podczas urlopu nie może wykonywać żadnych czynności zawodowych.
W toku prowadzonego postępowania Dyrektor Izby Celnej w [...] zwrócił się do Urzędu Celnego w [...] z zapytaniem czy [...] z siedzibą w [...] zawiadomił Naczelnika Urzędu Celnego
w [...], w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie orzeczenia
o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej tj. ww. Browaru, o fakcie zamknięcia biura w okresie od 22 grudnia 2008 r. do 5 stycznia 2009 r. oraz że w okresie tym nieobecne będą w pracy osoby upoważnione do odbioru korespondencji. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Celnego w [...] poinformował, iż w toku prowadzonego postępowania podatkowego nr [...] strona nie informowała pisemnie organu podatkowego o fakcie zamknięcia biura, czy też nieobecności w pracy osób upoważnionych do odbioru korespondencji w powyższym okresie.
Organ drugiej instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa - odwołanie wnosi się w terminie14 dni od dnia doręczenia decyzji Stronie, o czym podatnik został prawidłowo pouczony w treści decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Z akt sprawy wynika, że powołana na wstępie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...], została doręczona Stronie w dniu [...] grudnia 2008 r. w trybie art. 144, bowiem w tym dniu funkcjonariusze celni Urzędu Celnego w [...] udali się do siedziby Spółki celem doręczenia przedmiotowej decyzji oraz postanowienia nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Na miejscu zastali portiera, który poinformował o trwającej przerwie urlopowej oraz pana A. O. Kierownika Działu Magazynu i Transportu, który nie przyjął przesyłki, gdyż jak stwierdził nie jest upoważniony do odbioru korespondencji.
W kontekście powyższego odmowa przyjęcia korespondencji przez pracownika skarżącej Spółki, w ocenie organu, jawi się jako zdarzenie wyczerpujące dyspozycję art. 153 § 1 Ordynacji podatkowej ze wszelkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami. Skoro bowiem przyjmuje się, że w świetle art. 151 Ordynacji obowiązkiem każdej jednostki organizacyjnej (podmiotu zorganizowanego) jest takie zorganizowanie odbioru korespondencji, aby w godzinach urzędowania tejże jednostki istniała możliwość doręczenia wszelkiej korespondencji, w tym także urzędowej, to zachowanie pracownika odmawiającego jej odbioru nie można oceniać inaczej aniżeli przez pryzmat art. 153 § 1 Op.
Dalej organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych mn. in wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SA/Ol 226/09, w którym Sąd stanął na stanowisku, iż upoważnionym będzie także osoba zwyczajowo uprawniona do odbioru korespondencji, np. pracownik.; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 02 grudnia 2008 r. sygn.
I FSF 424/08 .Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, iż Spółka nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 151 Ordynacji podatkowej i w celu doprowadzenia do przedawnienia zobowiązania podatkowego podjęła działania zmierzające do uniemożliwienia doręczenia jej przedmiotowej decyzji, bowiem w dniu 30 grudnia
2008 r. doręczenie decyzji przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] nie było możliwe z uwagi na zarządzoną przerwę urlopową w okresie od 22 grudnia 2008 r. do 05 stycznia 2009 r. Wskazano przy tym, iż Spółka wiedząc o prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Celnego wobec niej postępowaniu, winna zapewnić odbiór korespondencji w okresie zarządzonej przerwy urlopowej zwłaszcza, że jak wynika
z zeznań Pani Prezes K. J. w Spółce zatrudnionych jest aż 5 osób upoważnionych do odbioru korespondencji.
Końcowo organ wskazał, iż w myśl treści przepisu art. 223 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa - termin do złożenia odwołania upłynął z dniem 13 stycznia 2009r Materiał dowodowy wskazuje natomiast, że czynności tej Strona dokonała w dniu
20 stycznia 2009 r. wnosząc (nadając) środek zaskarżenia za pośrednictwem poczty (data stempla pocztowego na przesyłce) - co oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie został zachowany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania oraz zwrotu kosztów postępowania. Rozstrzygnięciu organów celnych zarzucono naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa polegające na niewyczerpujacym zbadaniu stanu faktycznego w zakresie okoliczności doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...]; naruszenie art. 151 cyt. ustawy polegające na niedoręczeniu decyzji organu osobie uprawnionej do odbioru korespondencji; naruszenie art. 150 w zw. z art. 151 Ordynacji podatkowej polegające na niezastosowaniu w/w przepisu wskazującego na właściwy tryb postępowania
w przypadku niemożności doręczenia decyzji organu w myśl art. 151 .
W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, iż zaprezentowana w zaskarżonym postanowieniu interpretacja stanu faktycznego jest nieuprawniona a uznanie przesyłki za doręczoną w dniu 30 grudnia 2008r. a nie 06 stycznia 2009r. stanowi naruszenie przepisów postępowania a w szczególności art. 122, art. 123, art. 151 oraz art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa. W ocenie skarżącej z przebiegu wydarzeń z dnia
30 grudnia 2008r. utrwalonych w formie notatki służbowej przez pracowników urzędu celnego oraz zeznań świadków w tym także zeznań pracowników skarżącej nie można ustalić, iż miała miejsce odmowa przyjęcia korespondencji, wyczerpująca hipotezę
art. 153 ustawy Ordynacja podatkowa. W tym zakresie skarżąca powołała się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn.
III SA/Wa 95/05. W ocenie strony nie ulega wątpliwości, iż w dniu 30 grudnia 2008r.
w siedzibie spółki nie było osoby uprawnionej do odbioru przesyłek, gdyż wszelkie takie osoby przebywały w tamtym czasie na urlopie.
Próba skontaktowania się z osobą upoważnioną drogą telefoniczną i sprowadzenia jej do siedziby spółki na okoliczność czego sporządzono notatkę służbowa nie może stanowić podstawy do uznania, że osoba upoważniona odmówiła przyjęcia przesyłki zgodnie z art. 153 Ordynacji podatkowej. Dalej skarżąca podnosi, iż przywołany przez organ wyrok o sygn. FSK 40/04 znacząco różni się od niniejszej sprawy w zakresie ustaleń faktycznych więc nie ma podstaw do powoływania go na potwierdzenie tez organu.
W świetle powyższego uzasadnione jest , zdaniem skarżącej twierdzenie, że w sytuacji niemożności doręczenia decyzji w trybie art. 151 organ winien zastosować tryb określony w art. 150 Ordynacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja (postanowienie) winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mieć ono mogło wpływ na wynik sprawy.
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd w pełni akceptuje stanowisko zaprezentowane przez organy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy w zaistniałym stanie faktycznym organ zasadnie uznał, iż spełnione zostały przesłanki za art. 153 ustawy Ordynacja podatkowa.
Z istotnych dla sprawy a niespornych okoliczności wskazać należy na fakt, iż skarżąca spółka miała wiedzę o prowadzonym wobec niej postępowaniu w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia 23 sierpnia 2007r.). W dniu 30 grudnia 2008r. funkcjonariusze celni w siedzibie spółki zastali pracowników, którzy dokonywali załadunku towarów dla odbiorcy. Nie budzi również wątpliwości, iż upoważniona do odbioru korespondencji p. S. – O. wyraziła w rozmowie telefonicznej gotowość do przyjazdu celem odbioru przesyłki, a następnie odmówiła stawienia się w siedzibie firmy z uwagi na brak zgody prezesa zarządu.
Stosownie do art. 151 Ordynacji osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym mniemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji.
Zgodnie z art. 153 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Zgodnie z § 2
w przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W wyroku z dnia 24 maja 2004r. w sprawie sygn. akt FSK 40/04 Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że przewidziane w przepisach Ordynacji podatkowej
o doręczeniach (art. 144-154) gwarancje procesowe dla stron, pełnomocników, przedstawicieli ustawowych i wszystkich innych uczestników postępowania podatkowego nie mogą być postrzegane jako instrument pozwalający na odraczanie bądź zawieszanie działań organów. W szczególności wskazane wcześniej podmioty nie mogą zatem poprzez wyjazd, zamknięcie lokalu lub też czasową likwidację organu uprawnionego do reprezentowania uniemożliwiać doręczenie decyzji, aby w ten sposób doprowadzić do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd w obecnym składzie wyrażony powyżej pogląd w pełni podziela. Znajduje on potwierdzenie również w literaturrze (G. Łaszczyca, A. Matan, Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym, Zakamycze 1998 r., str. 143) i orzecznictwie (wyroki NSA z dnia 6 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Ka 2251/94, z dnia 28 maja 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 1871/96) zgodnie z którymi obowiązkiem osób prawnych i jednostek organizacyjnych jest taka organizacja pracy, by doręczenie pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe. Materiał dowodowy sprawy upoważniał zatem Dyrektora Izby Celnej w [...] do oceny, że [...] Spółka z o.o. nie tylko że obowiązków tych nie wypełniła, lecz celowo i świadomie uniemożliwiła doręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji mając na uwadze termin przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jak wynika bowiem z zeznań pani B. S. -O. była ona gotowa do przyjazdu do siedziby spółki celem odbioru korespondencji a nie uczyniła tego na wyraźne polecenie Prezes K. J.. Ponadto z ustaleń dokonanych przez organy wynika, że skarżąca nie poinformowała Urzędu Celnego o planowanej przerwie w okresie świątecznym (k-94 akt administracyjnych) ale w tym czasie dokonywała jednak pewnych czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej np. załadunek piwa dla odbiorcy w dniu 30.12.2008r., dokonanie przelewów na konto Izby Celnej w [...] w dniach 29.12.2008r., 02.01.2009r (k-20 akt administracyjnych). W ocenie Sądu przyjęty zatem, w odniesieniu do stanu faktycznego wskazanego w uzasadnieniu postanowienia , pogląd organu , że w sytuacji odmowa przyjęcia korespondencji przez pracownika skarżącej spółki jawi się jako zdarzenie wyczerpujące dyspozycję art. 153 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa ze wszelkimi wynikającymi z tego faktu konsekwencjami jest
w pełni zasadny. Słusznie organ wskazuje, iż spółka wiedząc o prowadzonym wobec niej postępowaniu mogła zapewnić odbiór korespondencji w okresie zarządzonej przerwy w działalności zważywszy na fakt, iż do odbioru korespondencji uprawnionych jest 5 osób. Mając powyższe na uwadze organy prawidłowo przyjęły, że decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 30 grudnia 2008r. (art. 153 § 2). Zatem odwołanie nadane w dniu 20 stycznia 2009r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania
w szczególności art.. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Organy wyczerpująco zebrały materiał dowody i wyjaśniły stan faktyczny sprawy w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjny skargę oddalono.
M. Łent U. Wiśniewska I. Najda – Ossowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło