I SA/Bd 885/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-10-21
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Mirella Łent, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia odsetek od należności z tytułu składek, uwzględniając jedynie przesłanki umorzenia należności głównej i ignorując możliwość umorzenia samych odsetek, a także naruszając zasady postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył przepisy postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego, nie badając prawidłowo przesłanki całkowitej nieściągalności oraz nie odnosząc się do wniosku o rozłożenie należności na raty. Ponadto, organ zignorował wcześniejsze orzeczenie sądu wskazujące na możliwość umorzenia samych odsetek od składek, powielając błędną argumentację. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie odsetek od składek oraz rozłożenie należności na raty, powołując się na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Organ odmówił umorzenia, a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję, mimo wcześniejszego uchylenia przez WSA. Skarżący podnosił błędy w ustaleniu jego stanu cywilnego i danych osobowych, a także wskazywał na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania. Organ ponownie odmówił umorzenia, uznając, że nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności i ignorując możliwość umorzenia samych odsetek.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całościPełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek - odsetek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Pismem z dnia 04 lipca 2013 r. skarżący wystąpił o umorzenie należności z tytułu składek - odsetek za zwłokę oraz rozłożenie na 96 rat zaległych należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację finansową. Podniósł,
że z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy. Oświadczył, iż jest po ciężkim zawale serca, ma nadciśnienie tętnicze, silną miażdżycę tętniczą kończyn dolnych oraz chorobę nerek.
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek wskazując na możliwość prowadzenia egzekucji za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego i komornika sądowego oraz instytucję uznania administracyjnego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podał, że występował
o umorzenie odsetek za okres od 01 marca 2009 r. do 28 lutego 2010 r. Nadmienił,
że od 27 stycznia 1989 r. jest rozwiedziony i zniesiona jest wspólność majątkowa,
o czym poinformował dostarczając ksero stosownego dokumentu. ZUS natomiast przypisał mu żonę B. P., chociaż nie zna takiej osoby, ani nie jest ona jego krewną. Oświadczył, że utrzymuje się z zasiłków MOPR w T. i ponosi koszty utrzymania w wysokości [...] zł (faktury za energię elektryczną, blankiety opłat za czynsz oraz rozliczenie czynszu, wydatki na Internet i telewizję). Wskazał, że koszty utrzymania, które przekraczają dochody są możliwe do pokrycia, gdyż obcy ludzie lub znajomi pomagają mu w ich regulowaniu. Dodał, że nie wiedział, iż do wniosku o umorzenie potrzebne będę rachunki z apteki oraz zaświadczenia stanie zdrowia. Wyjaśnił również, że nie posiada mieszkania własnościowego w N. C. o pow. [...] m2 we współwłasności z B. P. - Księga Wieczysta [...]. Podkreślił, że jest synem J. i E., a nie jak napisano to
w decyzji - synem K. i I.
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W wyniku wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013 r., sygn. Akt I SA/Bd 899/13 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a."). Ponadto Sąd zauważył, że zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W tym zakresie Sąd wskazał, że analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji można dojść do wniosku, iż jest ono sporządzone według jakiegoś ogólnego wzorca z pominięciem indywidualnych szczególnych okoliczności dotyczących tak osoby skarżącego, jak i jego żądań zawartych we wniosku z dnia 04 lipca 2013 r. Sąd zauważył, że we wniosku tym skarżący zwrócił się przede wszystkim o rozłożenie na raty oraz o umorzenie odsetek od należności głównej z tytułu składek. Organ w zaskarżonej decyzji z własnej inicjatywy rozpoznał sprawę jako
z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek przytaczając w uzasadnieniu głównie przepisy prawa oraz okoliczności stanu faktycznego nie dotyczące osoby skarżącego; nie wspominając przy tym nic, w jaki sposób został załatwiony wniosek skarżącego
o rozłożenie należności na raty. Sąd zaznaczył, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu decyzji, w jaki sposób został załatwiony wniosek skarżącego o rozłożenie należności na raty. Ponadto, Sąd wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę winien ograniczyć się do rozważenia możliwości umorzenia odsetek od należności głównej biorąc pod uwagę okoliczności odnoszące się do osoby skarżącego związane z jego stanem majątkowym
i zdrowotnym. Zdaniem Sądu, art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej: "u.s.u.s.") wbrew poglądom organu, stanowi materialnoprawną podstawę do umorzenia również tylko samych odsetek za zwłokę. Użyty w treści przepisu art. 28 ust. 1 u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek" z uwagi na treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s. dotyczy należności z tytułu składek, odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i opłaty dodatkowej.
Ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Stan cywilny - rozwiedziony. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych ruchomości, nie posiada żadnych udziałów w firmach i przedsiębiorstwach. Posiada natomiast nieruchomość - mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. [...] m2 o wartości wg oświadczenia [...] zł (wymaga kapitalnego remontu, zniszczone). Zgodnie z decyzją Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. skarżący pobiera zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej od 06 lutego 2014 r. do 29 lutego 2016 r. w wysokości
[...] zł (w okresie od 01 lutego 2014 r. do 28 lutego 2014 r. była to kwota [...] zł). Natomiast zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r. skarżący otrzymuje dodatek mieszkaniowy w okresie od kwietnia 2014 r. do września 2014 r. w kwocie [...] zł. Ponadto w okresie od 01 lutego 2014 r. do 31 marca 2014 r. na podstawie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] r. zobowiązany otrzymywał świadczenie pieniężne na zakup artykułów żywnościowych w kwocie [...] zł miesięcznie. W związku z bieżącym utrzymaniem strona ponosi następujące koszty: z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, energia, gaz, itp.) [...] zł. Ponadto skarżący wskazał na ponoszenie wydatków związanych z leczeniem w wysokości ok. [...] zł. Łączna kwota miesięcznych wydatków wynosi około [...] zł (wg oświadczenia) i około [...] zł (wg przedłożonych dokumentów). Z załączonych kopii deklaracji podatkowej PIT-37 za rok podatkowy 2011, 2012 oraz 2013 o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty wynika, że skarżący nie osiągał dochodu w ww. latach. Ponadto zobowiązany przedłożył orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia [...] r. o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie wydano na okres do 29 lutego 2016 r.). W stosunku do zaległości z tytułu składek nie jest prowadzona egzekucja, zaległe należności objęte są układem ratalnym-umowa z dnia 30 kwietnia 2014 r. o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Działalność gospodarcza prowadzona była samodzielnie, przez co brak jest osób, na które istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności w myśl przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.").
Rozpatrując ponownie przedstawione przez zobowiązanego argumenty pod kątem konkretyzacji zasadniczej przesłanki uzasadniającej umorzenie, tj. stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności, w świetle przepisów art. 28 ust. 3 u.s.u.s. organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie taki stan nie zachodzi. Wprawdzie działalność nie jest już prowadzona i obecnie nie jest prowadzona egzekucja, jednakże związane jest to z faktem, że w dniu 08 kwietnia 2013 r. zobowiązany złożył wniosek o umorzenie należności na podstawie przepisów ustawy z dnia 09 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). Zgodnie z art. 1 ust 14 niniejszej ustawy w okresie od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji, o której mowa w ust. 13 (o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności
z tytułu składek), postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Na obecnym etapie nie można zatem przesądzić braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne - nie konkretyzuje się w tym przypadku przesłanka umorzenia zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Ponadto wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Stąd też brak jest również konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. W stosunku do strony nie toczyło się postępowanie upadłościowe ani też likwidacyjne, tak więc nie zostały spełnione przesłanki ustawowo wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2 i 4 u.s.u.s. Nie stwierdzono również braku składników majątkowych o znacznej wartości – skarżący jest właścicielem nieruchomości mieszkanie spółdzielcze własnościowe położone przy ulicy [...] w T., o pow. [...] m2 o wartości wg oświadczenia [...] zł.
Analizując sytuację materialną skarżącego organ uznał, iż nie pozwala ona na jednorazową, bez zagrożenia zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, spłatę istniejącego zadłużenia, co wskazywałoby na konkretyzację w przedmiotowej sprawie przesłanki umorzenia zawartej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365) oraz w art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241,
poz. 2074 ze zm.). Niemniej jednak, w świetle złożonej dokumentacji na temat środków z jakich się strona utrzymuje, wydatków jakie ponosi czy majątku jaki posiada, zdaniem organu, nie można przesądzać braku możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu w ratach ustalonych zgodnie z wnioskiem w takiej wysokości aby stanowiło to jak najmniejsze obciążenie budżetu domowego. W tym zakresie organ wskazał na umowę nr 560042000033/14 z dnia 30 kwietnia 2014 r. o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek nie podlegających umorzeniu na podstawie przepisów ustawy z dnia
09 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551).
Odnosząc się do podniesionej przez skarżącego kwestii stanu zdrowia organ stwierdził, że zobowiązany wskazuje na problemy natury zdrowotnej, które ograniczają, ale jednak nie uniemożliwiają mu zarobkowania. W tym zakresie organ wskazał, że
w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności brak jest przeciwskazań do podjęcia przez stronę pracy w warunkach chronionych.
Wobec powyższego, mając na uwadze nałożony na Zakład obowiązek dbania
o stan finansów publicznych, posiadany przez zobowiązanego majątek (nieruchomość) oraz podjętą spłatę w ratach należności niepodlegających abolicji, organ wskazując na uznanie administracyjne orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze strona wniosła o wydanie decyzji o umorzeniu odsetek od należności głównej tj. składek z okresu od 01 marca 2009 r. do 28 lutego 2010 r. Skarżący wskazał, że zaległość główna z tytułu składek (emerytalna, rentowa, chorobowa
i wypadkowa) została w dniu 30 kwietnia 2014 r. rozłożona na raty. Podniósł, że jest osobą rozwiedzioną. Wskazał, że posiada mieszkanie własnościowo-spółdzielcze
o pow. [...] m2 położone w T., w którym zamieszkuje. Zaznaczył, że mieszkanie to powinno być wyremontowane, ponieważ jest brudne, zniszczone, okna nadają się do wymiany, wyposażone jest w stare i rozpadające się meble. Wskazał, że pobiera zasiłek stały dla osoby samotnej z MOPR w wysokości [...] zł oraz otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł, który jest przekazywany na konto spółdzielni mieszkaniowej. W zakresie kosztów utrzymania skarżący wskazał na koszty energii, czynszu, mediów w łącznej kwocie [...] zł oraz koszty leczenia w wysokości [...] zł miesięcznie. Zaznaczył, że nie osiąga dochodów z uwagi na zły stan zdrowia. Wskazał, że nie może podjąć żadnego zatrudnienia, nawet na "czarno". Podał, że nie posiada udziałów w firmach ani przedsiębiorstwach. Podniósł, że nie stać go nawet na jedzenie, które często dają mu sąsiedzi lub znajomi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu jako zasadna.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się
z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Przede wszystkim zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Organy administracji publicznej obowiązane są do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sposób odpowiadający wymogom, sformułowanym przepisami k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną
z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. , rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
W niniejszej sprawie okolicznością istotną, którą Zakład Ubezpieczeń Społecznych winien ustalić, jest okoliczność czy zachodzi przesłanka całkowitej niewypłacalności,
o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Organ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że obecnie nie jest prowadzona egzekucja, jednakże związane jest to z faktem , iż w dniu 08 kwietnia 2014r. skarżący złożył wniosek o umorzenie należności na podstawie przepisów ustawy z dnia
09 listopada 2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność a zgodnie z art. 1 ust. 14 tej ustawy w okresie od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności z tytułu składek , postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu. Twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z dokumentami załączonymi do akt administracyjnych. W aktach znajdują się informacje z dnia 13 sierpnia 2014r.(k-138 akt administracyjnych) i z dnia 18 czerwca 2014r.
(k- 140 akt administracyjnych). Z pierwszej wynika , że w dniu [...] r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, natomiast z drugiego wynika, że w stosunku do płatnika nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne , brak również informacji o zawieszeniu takiego postępowania. Zatem w ocenie Sądu nie sposób ocenić czy organ prawidłowo zbadał sprawę pod katem wystąpienia przesłanki stanu całkowitej nieściągalności
w sytuacji gdy nie ma pewności co do stanu faktycznego czy egzekucja toczy się ale została zawieszona czy też w ogóle nie jest prowadzona. W świetle powyższego Sąd uznał, że nie wszystkie okoliczności sprawy zostały wyczerpująco wyjaśnione, zatem Zakład naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
W dalszej kolejności wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem orzekania przed tut. Sądem , który wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013r. uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. W uzasadnieniu poza naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd zauważył, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W tym zakresie Sąd wskazał, że analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji można dojść do wniosku, iż jest ono sporządzone według jakiegoś ogólnego wzorca z pominięciem indywidualnych szczególnych okoliczności dotyczących tak osoby skarżącego, jak i jego żądań zawartych we wniosku z dnia 04 lipca 2013 r. Sąd zauważył, że we wniosku tym skarżący zwrócił się przede wszystkim o rozłożenie na raty oraz o umorzenie odsetek od należności głównej z tytułu składek. Organ w zaskarżonej decyzji z własnej inicjatywy rozpoznał sprawę jako
z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek przytaczając w uzasadnieniu głównie przepisy prawa oraz okoliczności stanu faktycznego nie dotyczące osoby skarżącego; nie wspominając przy tym nic, w jaki sposób został załatwiony wniosek skarżącego
o rozłożenie należności na raty. Sąd zaznaczył, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu decyzji, w jaki sposób został załatwiony wniosek skarżącego o rozłożenie należności na raty. Ponadto, Sąd wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę winien ograniczyć się do rozważenia możliwości umorzenia odsetek od należności głównej biorąc pod uwagę okoliczności odnoszące się do osoby skarżącego związane z jego stanem majątkowym
i zdrowotnym. Zdaniem Sądu, art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. wbrew poglądom organu, stanowi materialnoprawną podstawę do umorzenia również tylko samych odsetek za zwłokę. Użyty w treści przepisu art. 28 ust. 1 u.s.u.s. zwrot "należności z tytułu składek" z uwagi na treść art. 24 ust. 2 u.s.u.s. dotyczy należności z tytułu składek, odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i opłaty dodatkowej.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna
i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie ten sąd oraz organ (podkr. Sądu) , którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie podatkowym i na sądzie może być włączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w drodze kasacji. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca.
Odnosząc powyższe do treści zaskarżonej decyzji wskazać należy, że organ całkowicie ignorując wskazania Sądu , ponownie powtórzył argumentację zawartą
w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. uchylonej wyrokiem z dnia 17 grudnia 2013r. wyjaśniając, że umorzenie odsetek za zwłokę następuje wyłącznie w przypadku i w takiej części w jakiej została umorzona należność główna. W żadnym akapicie uzasadnienia organ nie poddał analizie art. 24 ust. 2 i art. 28 ust. 1 u.s.u.s.
w zakresie materialnoprawnej podstawy do umorzenia samych odsetek. Jeżeli organ nie zgadzał się ze stanowiskiem wyrażonym w tym zakresie przez tut. Sąd w wyroku
z dnia 17 grudnia 2013r. miał prawo złożyć od niego skargę kasacyjną. W sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne orzeczenie Sądu organ jest zobowiązany do wykonania zaleceń i wskazań w nim zwartych. Dlatego ponownie rozpatrując wniosek skarżącego organ przeanalizuje jego sytuację materialną, osobistą i zdrowotną w kontekście przesłanek umorzenia z art. 28 ust. 3 i 3a u.s.u.s. a także przepisów rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003r. , w odniesieniu do umorzenia samych odsetek.
Końcowo już wskazać należy, ze w dniu 12 października 2014r. wpłynęło do sądu pismo skarżącego w którym nie zgadza się z wysokością odsetek wskazanych w sentencji decyzji organu pierwszej instancji. Podnosi, że w umowie podpisanej w dniu 30 kwietnia 2014r. kwota odsetek wynosiła [...] i wniosek dotyczył umorzenia odsetek w tej wysokości podanej przez ZUS . Zatem ponownie rozpatrując sprawę organ powinien wyjaśnić także tą kwestię.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. zaskarżona decyzja została uchylona. Na podstawie art. 152 Sąd orzekł
o niewykonalności zaskarżonej decyzji.
M. Łent I. Najda – Ossowska U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło