I SA/Bd 911/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-12-08

Skład orzekający: Ewa Kruppik – Świetlicka, Dariusz Dudra, Leszek Kleczkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej, uwzględniając ważny interes podatnika i interes publiczny?
Ratio decidendi
Organ podatkowy, korzystając z uznania administracyjnego, prawidłowo odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowej, gdyż mimo trudnej sytuacji podatnika, zaległości powstały wskutek zaniedbań i działań podatnika, a uwzględnienie wniosku naruszałoby zasadę równości opodatkowania. Sąd potwierdził, że decyzja organu była zgodna z prawem i nie przekroczyła granic uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
P. J. złożyła wniosek o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego za 2007 rok, wskazując na trudną sytuację finansową i rodzinną. Organ I instancji odmówił, decyzję tę podtrzymał Dyrektor Izby Skarbowej. Ustalono, że podatniczka prowadziła działalność gospodarczą, której nie zarejestrowała i nie rozliczyła prawidłowo, co skutkowało powstaniem zaległości. Skarżąca nie przedstawiła pełnych wyjaśnień i dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej i dochodów rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka Sędziowie: sędzia WSA Dariusz Dudra sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej oddala skargę Wnioskiem z dnia 09 marca 2010 r. P. J. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Uzasadniając wniosek wskazała, że źródłem jej dochodów jest renta w kwocie [...] zł otrzymywana po zmarłej matce, w związku z kontynuowaniem nauki. Strona wskazała również, że na jej utrzymaniu pozostaje dwoje małych dzieci. Podniosła, że nie posiada możliwości uregulowania ww. zaległości podatkowej w całości. Ponadto nadmieniła, że dodatkowo utrzymuje się wraz z rodziną z zasiłku socjalnego otrzymywanego z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. Strona wniosła o rozłożenie ww. zaległości podatkowej wraz z odsetkami na 20 rat, z terminem ich płatności do 10. dnia każdego miesiąca. Organ podatkowy I instancji po przeprowadzeniu postępowania uznał, że przedstawione argumenty oraz zebrane dowody nie stanowią podstawy do pozytywnego rozpatrzenia wniosku i decyzją z dnia [...] odmówił stronie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w kwocie [...] zł. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o rozłożenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami na 20 rat płatnych do 20. dnia każdego miesiąca lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Po przeanalizowaniu akt sprawy w postępowaniu odwoławczym i rozważeniu okoliczności podniesionych przez stronę, decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazując na treść art. 67a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) podał, że decyzje wydawane na podstawie tego przepisu, dotyczące rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, mają charakter uznaniowy i wydawane są w oparciu o klauzule ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Analizując wystąpienie w niniejszej sprawie powyższych przesłanek organ podał, że zgodnie z oświadczeniem o stanie majątkowym z dnia 31 marca 2010 r., aktualnie źródłem dochodów skarżącej pozostaje renta rodzinna z tytułu nauki przyznana po zmarłej matce w wysokości [...] zł. We wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty jak i w odwołaniu strona wskazała, iż otrzymuje zasiłki z pomocy społecznej, nie precyzując w jakiej są one wysokości. Strona poinformowała również, że posiada na utrzymaniu 2 małych dzieci i tym samym nie ma możliwości uregulowania całej zaległej kwoty podatku. Dnia 09 kwietnia 2010 r. skarżąca dostarczyła zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w I. o udzielonej pomocy w okresie od dnia 01 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2009 r. mężowi strony, T. J., na łączną kwotę [...] zł. Organ podał, że strona zamieszkuje wraz z mężem i 2 dzieci w lokalu socjalnym użytkowanym na podstawie umowy najmu, składającym się z trzech pomieszczeń (pokój, kuchnia, łazienka). Według oświadczenia strony, miesięczne wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem domowym kształtują się następująco: energia elektryczna – [...] zł, gaz – [...] zł, woda – [...] zł, czynsz – [...] zł. Natomiast w odwołaniu skarżąca wskazała, iż jej faktyczne wydatki wynoszą ogółem [...] zł, tj. energia elektryczna – [...] zł, gaz – [...] zł, woda – [...] zł, czynsz – [...] zł. Dnia 05 maja 2010 r. wezwano wnioskodawcę do dokonania dalszych wyjaśnień w zakresie źródeł utrzymania rodziny m. in. na okoliczność rozpoczętej przez męża pozarolniczej działalności gospodarczej i wyjaśnienia danych dotyczących pozostawania przez stronę osobą uczącą się w związku z faktem otrzymywania renty rodzinnej z tytułu nauki. Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawcy dnia 07 maja 2010 r., jednak strona nie dokonała uzupełnienia danych wskazanych w jego treści. Wskazując na przyczynę powstania zaległości organ podał, że z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, iż w okresie od dnia 01 stycznia 2007 r. do dnia 10 marca 2008 r. skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą "Firma Usługowa K.", polegającą na wykonywaniu usług pośrednictwa finansowego. Ustalono, że podatnik nie dokonał rejestracji prowadzonej działalności gospodarczej, nie złożył oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, nie przedłożył wymaganych przepisami prawa ksiąg i ewidencji oraz nie wykazał i nie opodatkował dochodów z tejże działalności gospodarczej. Ponadto strona nie opłacała składek na własne ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Za lata 2007 i 2008 skarżąca złożyła w Urzędzie Skarbowym w I. zeznania roczne PIT-37, w których wykazała do opodatkowania tylko dochody osiągane z tytułu renty. W toku kontroli podatkowej strona wyjaśniła, iż nie zajmowała się tą działalnością. Sprawami działalności faktycznie zajmował się wówczas T. J. (od [...] – mąż strony). Usługi finansowe wykonywane były w ramach ww. działalności na podstawie zawieranych przez stronę umów agencyjnych. Ponadto, w trakcie kontroli podatkowej ustalono, że w 2007 r. prowadząc działalność gospodarczą w zakresie usług pośrednictwa finansowego podatnik uzyskał przychody w wysokości [...] zł, natomiast w 2008 r. uzyskane przychody z ww. działalności stanowiły [...] zł. Uwzględniając ustalenia zawarte w protokóle kontroli, dnia 09 marca 2010 r. strona złożyła korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007 i 2008. W wyniku złożenia korekty zeznania za 2007 r. powstała zaległość podatkowa w kwocie [...] zł, natomiast za 2008 r. powstała zaległość w kwocie [...] zł. Dyrektor Izby Skarbowej w B. dokonując analizy akt sprawy zauważył, że przedmiotowa zaległość podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczy transakcji wykonywanych w ramach działalności gospodarczej prowadzonej na imię i nazwisko skarżącej. W ocenie organu, zaległe należności podatkowe nie są skutkiem nagłej, losowej sytuacji, lecz efektem działań podatnika, ujawnionych w toku kontroli podatkowej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że prowadząc działalność gospodarczą strona nie wywiązywała się należycie z nałożonych na nią z mocy ustawy obowiązków, tj. nie prowadziła ksiąg podatkowych, nie wykazywała przychodów z tytułu świadczonych usług finansowych. Powyższe okoliczności świadczące o braku staranności w prowadzeniu swoich spraw i niewywiązywaniu się należycie z ustawowego obowiązku płacenia podatków (wskutek czego powstały zaległości podatkowe), zdaniem organu, nie stanowią przesłanki do udzielenia ulgi podatkowej. Organ stwierdził, że każdy podatnik prowadząc działalność gospodarczą ponosi ryzyko i odpowiedzialność z nią związane. Również brak wiedzy prawno-podatkowej osoby prowadzącej działalność gospodarczą nie może być powodem zwolnienia jej z obowiązku zapłacenia należnego podatku. Tym samym wyniki podjętych przez skarżącą decyzji co do dokonanego rozliczenia podatkowego, również powierzenia spraw związanych z działalnością innym osobom, winny obciążać wyłącznie stronę jako podatnika prowadzącego działalność, a nie ogół społeczeństwa tym bardziej, że jak wynika z przeprowadzonej analizy sytuacji finansowej strony za lata 2007-2008, w okresie powstania przedmiotowych zaległości strona uzyskiwała dochody zapewniające realną możliwość zapłaty należności podatkowych w terminie. Strona dysponowała środkami finansowymi znacznie przekraczającymi jej zadłużenie wobec Skarbu Państwa. Według organu odwoławczego, sam fakt, że obecnie skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji bytowej nie jest wystarczający do przyznania wnioskowanej ulgi, gdyż byłoby to sankcjonowanie niezgodnych z prawem działań strony kosztem interesu publicznego. Zdaniem organu, należy mieć na uwadze fakt, że zaległości podatkowe nie zostały spowodowane działaniem czynników niezależnych od skarżącej (wyjątkowych), lecz na skutek jej dobrowolnej decyzji - nieodprowadzania należnego podatku z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, tym bardziej, że strona dysponowała dochodem na tyle wysokim aby płatności te zabezpieczyć. Uwzględnienie wniosku podatnika w takiej sytuacji skutkowałoby niczym nieuzasadnionym preferencyjnym jego traktowaniem w stosunku do tych podatników, którzy rzetelnie wywiązują się ze swoich zobowiązań względem Skarbu Państwa, co stałoby w sprzeczności z zasadami powszechności i równości opodatkowania wymienionymi w art. 32 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. wynika, że organ uznał, iż w okolicznościach sprawy przyznanie przedmiotowych ulg płatniczych skutkowałoby naruszeniem interesu publicznego. Organ rozważył - wbrew przekonaniu skarżącej - zarówno przesłankę ważnego interesu podatnika jak i interesu publicznego. Fakt, że nie spełniono żądania wnioskodawcy nie oznacza, że doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ może bowiem - w granicach tego uznania - nie uwzględnić wniosku strony, o ile sprecyzuje w sposób racjonalny (zgodnie z omówionymi wyżej wymogami) przyczyny tego stanu rzeczy. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. zasadnie odmówił rozłożenia na raty zapłaty przedmiotowej zaległości podatkowej w podatku dochodowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem oraz z zasadami współżycia społecznego i rozłożenie zaległości podatkowej za 2007 r. wraz z odsetkami na 20 rat lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu strona podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca. Przyznała, że działalność gospodarcza pod nazwą "Firma Usługowa K." była na nią zarejestrowana, lecz faktycznie działalność tę prowadził mąż, T. J., co zostało potwierdzone w trakcie postępowań karnych przed Sądem Rejonowym w Inowrocławiu w sprawie o sygn. akt II K 496/08 oraz przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt IV Ka 454/10. Skarżąca zarzuciła, że okoliczności te zostały pominięte przez organy podatkowe. Ponadto organy nie uwzględniły faktu, że skarżąca jest matką samotnie wychowującą dzieci, co powinno przesądzać o ważnym interesie społecznym, gdyż państwo powinno wspierać rodzinę, a tym bardziej samotne matki. Końcowo skarżąca podniosła, że chce spłacić swoje zobowiązania podatkowe w możliwie dogodnych ratach, co potwierdza również wpłacona w sierpniu 2010 r. kwota ponad [...] zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2010 r. strona podniosła, że organ podatkowy nie analizował sytuacji skarżącej pod kątem przesłanki interesu publicznego, tzn. nie rozpatrzył, czy ściągnięcie należności podatkowej nie spowoduje konieczności sięgnięcia przez skarżącą i członków jej rodziny do pomocy społecznej. Ponadto zarzuciła, że organ nie rozważał możliwości udzielenia układu ratalnego w krótszym okresie. W piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej ustosunkował się do powyższego pisma skarżącej. Jednocześnie poinformował, że w stosunku do skarżącej jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, a należność główna w zakresie podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. wynosi [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest kwestia rozłożenia na raty zaległości podatkowej ([...] zł) wraz z odsetkami za zwłokę ([...] zł) w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był art. art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki rozłożenia na raty zaległości: ważny interes podatnika lub interes publiczny. Są to pojęcia niedookreślone, których konkretyzacja jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu decydują kryteria zobiektywizowane, a nie subiektywne przekonanie podatnika o potrzebie rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Zazwyczaj przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne okoliczności wpływających na możliwości płatnicze podatnika, np. losowa utrata majątku, utrata zdrowia. Jednak - zdaniem Sądu - przesłanki "ważnego interesu podatnika" nie można ograniczyć jedynie do nieprzewidywalnych przypadków losowych, nadzwyczajnych zdarzeń, mających bezpośredni wpływ na sytuację podatnika. Interes podatnika należy widzieć szerzej, mając na uwadze nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2002 r., I SA/Wr 2948/99, wyrok WSA z dnia 14 grudnia 2007 r., I SA/Lu 595/07, wyrok WSA z dnia 6 stycznia 2008 r., I SA/Gd 909/07). Odwołanie się do interesu publicznego wymaga natomiast każdorazowo dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak, np. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (por. S.Babiarz, B.Dauter, R.Hauser, A.Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, s. 255). Należy podkreślić, że decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie art.67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że decyzja co do rozłożenia na raty zaległości podatkowych pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu podatkowego. Ustalenie nawet przez organ, że istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny uzasadniający zastosowanie ulgi, stanowi jedynie konieczną przesłankę do rozważenia takiej możliwości, ale nie zobowiązuje organu do wydania decyzji pozytywnej dla podatnika. Organ podatkowy, mając pozostawiony wybór takiego lub innego rozstrzygnięcia, ma jednak zawsze obowiązek wszechstronnego wytłumaczenia się w uzasadnieniu decyzji, dlaczego podjął właśnie takie, a nie inne rozstrzygnięcie. Przyznana organom podatkowym swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza zatem dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ podatkowy dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, a więc uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny, oraz po drugie, czy nie naruszył on w ramach uznania zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania organów podatkowych. W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy podatkowe zachowały rządzące nim i określone w ustawie Ordynacja podatkowa zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 122 tej ustawy, w toku postępowania organy podatkowe zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Natomiast na mocy art. 187 § 1 ww. ustawy są zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jako przesłankę przemawiające za przyznaniem wnioskowanej ulgi skarżąca wskazała we wniosku z dnia 9 marca 2009 r. trudną sytuację finansową i życiową. Z punktu widzenia art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej powołuje się zatem na ważny interes podatnika. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, iż w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 10 marca 2008 r. skarżąca prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą "Firma Usługowa K.", polegającą na wykonywaniu usług pośrednictwa finansowego. Ustalono, że skarżąca nie dokonała rejestracji prowadzonej działalności gospodarczej, nie złożyła oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, nie przedłożyła wymaganych przepisami prawa ksiąg i ewidencji oraz nie wykazała i nie opodatkowała dochodów z tejże działalności gospodarczej. Za lata 2007 i 2008 złożyła w Urzędzie Skarbowym w I. zeznania roczne PIT-37, w których wykazała do opodatkowania tylko dochody osiągane z tytułu renty. W toku kontroli podatkowej wyjaśniła , iż nie zajmowała się tą działalnością. Działalność faktycznie prowadził T. J. (od [...] – mąż skarżącej). W trakcie kontroli podatkowej ustalono, że w 2007 r. prowadząc działalność gospodarczą w zakresie usług pośrednictwa finansowego strona uzyskała przychody w wysokości [...] zł, natomiast w roku 2008 uzyskane przychody z ww. działalności stanowiły [...] zł. Uwzględniając ustalenia zawarte w protokole kontroli z dnia 09 marca 2010 r. podatniczka złożyła korekty zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007 i 2008. W wyniku złożenia korekty zeznania za 2007 r. powstała zaległość podatkowa w kwocie [...] zł, natomiast za rok 2008 powstała zaległość w kwocie [...] zł. Analizując sytuację finansową i rodzinną skarżącej organ ustalił, że zgodnie z oświadczeniem o stanie majątkowym z dnia 31 marca 2010 r., aktualnym źródłem dochodów skarżącej jest renta rodzinna z tytułu nauki przyznana po zmarłej matce w wysokości 618 zł. Ponadto we wniosku o rozłożenie zaległości podatkowej na raty jak i w odwołaniu strona wskazała, iż otrzymuje zasiłki z pomocy społecznej, nie precyzując w jakiej są one wysokości. Dnia 09 kwietnia 2010 r. dostarczyła zaświadczenie z MOPS w I. o udzielonej pomocy w okresie od 01 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. mężowi – T. J. na łączną kwotę [...] zł. Strona posiada na utrzymaniu dwoje małych dzieci. Zamieszkuje wraz z mężem i dwójką dzieci w lokalu socjalnym użytkowanym na podstawie umowy najmu, składającym się z trzech pomieszczeń (pokój, kuchnia, łazienka). W oświadczeniu z dnia 31 marca 2010 r. określiła, iż miesięczne wydatki związane z prowadzonym gospodarstwem domowym kształtują się następująco: energia elektryczna —[...] zł, gaz —[...] zł, woda —[...] zł, czynsz —[...] zł. Natomiast w odwołaniu z dnia 25 czerwca 2010 r. wskazała, iż jej faktyczne wydatki wynoszą ogółem [...] zł, tj. energia elektryczna —[...] zł, gaz — [...] zł, woda —[...] zł, czynsz — [...] zł. Pismem z dnia 5 maja 2010 r. wezwano skarżącą do dokonania dalszych wyjaśnień w zakresie źródeł utrzymania rodziny m. in. na okoliczność rozpoczętej przez męża T. J. pozarolniczej działalności gospodarczej, dostarczenia kserokopii decyzji wydanych przez MOPS w zakresie pomocy socjalnej udzielonej mężowi skarżącej oraz wyjaśnienia kwestii dotyczących pozostawania przez stronę osobą uczącą się w związku z faktem otrzymywania renty rodzinnej z tytułu nauki. Powyższe wezwanie doręczono w dniu 07 maja 2010 r., jednak strona nie dokonała uzupełnienia wskazanych danych wskazanych w jego treści. W świetle powyższego należy stwierdzić, że organ podatkowy w sposób wyczerpujący i szczegółowy dokonał analizy sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej P. J. na podstawie przedłożonych przez nią dokumentów, w celu ustalenia, czy wystąpił ważny interes strony. Sytuacja ta jest organowi znana. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji bytowej oraz że stan majątkowy dłużnika może stanowić samodzielną przesłankę rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Uznał zatem, że w sprawie zachodzi ważny interes podatnika. Stwierdził też, że interes publiczny przemawia przeciwko przyznaniu skarżącej ulgi podatkowej. Uwzględnienie bowiem wniosku strony pozostawałoby w sprzeczności z zasadą powszechności i równości opodatkowania. Jednocześnie korzystając z uznania administracyjnego organ odmówił rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Organ odwoławczy stwierdził, że niespełnienie żądania strony "nie oznacza, iż doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Organ może bowiem – w granicach tego uznania – nie uwzględnić wniosku strony (...)." Zdaniem Sądu organ podatkowy nie naruszył prawa w stopniu skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji. W sposób prawidłowy przeprowadzono w niniejszej sprawie postępowanie i dokonano wyczerpującej analizy wskazanych przez skarżącą okoliczności. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy nie przekroczono również granic swobodnej oceny dowodów. Organ stwierdził, mając na uwadze uznaniowy charakter instytucji umorzenia, iż wskazane przez stronę okoliczności nie są wystarczające do przyznania ulgi. Nie budzi zastrzeżeń konstatacja organu, że zaległe należności podatkowe nie są skutkiem nadzwyczajnej, losowej sytuacji, lecz efektem zaniedbań skarżącej. Prowadząc działalność gospodarczą strona nie wywiązywała się ze swoich obowiązków, tj. nie prowadziła ksiąg podatkowych, nie wykazywała przychodów z tytułu świadczonych usług finansowych oraz nie uiszczała podatków. Uzyskane dochody z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej umożliwiały zapłatę należności podatkowych. Należy także podkreślić, że skarżąca nie udzieliła informacji o prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej prowadzonej od 10 czerwca 2009 r. i uzyskiwanych z tego tytułu dochodach. W skardze strona podnosi, że działalność gospodarcza, którą ona prowadziła była wprawdzie zarejestrowana na nią, lecz faktycznie działalność tę prowadził T. J. W odpowiedzi na skargę organ II instancji uznał firmowanie przez skarżącą działalności innej osoby za niezgodne z prawem. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że powyższa okoliczność nie może uzasadniać przyznania skarżącej ulgi podatkowej. Osoba, która narusza prawo, nie może oczekiwać szczególnego traktowania w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowych. Wbrew też twierdzeniom skarżącej nie jest ona matką samotnie wychowującą dzieci. Zgodnie z treścią znajdującego się w aktach sprawy odpisu skróconego aktu małżeństwa, skarżąca pozostaje w związku małżeńskim z T. J. Fakt ten został również potwierdzony przez stronę w oświadczeniu o stanie majątkowym z dnia 31 marca 2010 r. W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2010 r. strona podniosła, że organ podatkowy nie analizował sytuacji skarżącej pod kątem przesłanki interesu publicznego, tzn. nie rozpatrzył, czy ściągnięcie należności podatkowej nie spowoduje konieczności sięgnięcia przez skarżącą i członków jej rodziny do pomocy społecznej. Należy zauważyć, że z akt sprawy wynika, iż mąż skarżącej otrzymał w 2009 r. pomoc z MOPS w wysokości [...] zł. W odniesieniu do 2010 r. strona nie udzieliła w tym względzie żadnych informacji, mimo że organ pismem z dnia 5 maja 2010 r. zwrócił się o przedłożenie stosownych dokumentów. Skoro skarżąca nie przedstawiła żądanych dokumentów, to nie można organowi zarzucać, że nie badał występowania przesłanki interesu publicznego z punktu widzenia możliwości korzystania przez stronę ze środków pomocy społecznej. Na marginesie Sąd zauważa, że ze zgromadzonych w aktach sądowych dokumentów związanych z prowadzonym postępowaniem w zakresie prawa pomocy wynika, iż w 2010 r. strona otrzymała pomoc społeczną. Sąd nie podziela także zarzutu, że organ nie rozważał możliwości udzielenia układu ratalnego w krótszym okresie niż wnosiła strona we wniosku o udzielenie ulgi i w odwołaniu, tj. na dwadzieścia rat. Strona na żadnym etapie postępowania nie zgłaszała żądania udzielenia układu ratalnego w krótszym okresie. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu podatkowego. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskaniu nowych dowodów, skarżąca może ponownie wystąpić z wnioskiem o rozłożenie na raty należności i wówczas ponownie sprawa ta będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie, bowiem decyzji w przedmiocie rozłożenia na raty należności nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. D. Dudra E. Kruppik – Świetlicka L. Kleczkowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło