I SA/Bd 925/15
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-12-22
Skład orzekający: Mirella Łent, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w oparciu o art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, jest zgodne z prawem, jeśli podatnik jest nowo zarejestrowany, wykazał zerowe obroty w poprzednich okresach, a zwrot wynika jedynie z wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku VAT jest zgodne z prawem. Wskazał, że sytuacja podatnika jako nowo zarejestrowanego, z zerowymi obrotami w poprzednich okresach i zwrotem wynikającym z wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, stanowi wystarczającą przesłankę do wszczęcia kontroli i przedłużenia terminu zwrotu na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, nawet jeśli podatnik uważa swoje rozliczenie za jasne.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła deklarację VAT-7 za maj 2015 r. z wnioskiem o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 24.701,00 zł, wynikającej z wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Spółka była nowo zarejestrowana i wykazywała zerowe obroty w poprzednich okresach. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w oparciu o art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia kontroli podatkowej. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną wykładnię przepisów i brak uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi "P." sp. z o.o. w B. na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2015 r. Oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B., w oparciu o art. 87 ust. 2 zdanie drugie i trzecie ustawy
z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j.: Dz.U. z 2011r. Nr 177,
poz. 1054 z późn. zm.) – dalej jako: "u.p.t.u." przedłużył skarżącej Spółce termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2015r. w kwocie 24.701,00 zł do czasu zakończenia postępowania kontrolnego, tj. do dnia 30 września 2015r. W uzasadnieniu organ podał, że Spółka jest podatnikiem nowozarejestrowanym (od dnia 27 marca 2015r.), w deklaracjach VAT-7 za okresy poprzedzające tj. za marzec i kwiecień 2015r. zarówno po stronie sprzedaży jak i zakupów wykazała wartości zerowe. Natomiast zadeklarowana w maju 2015r. kwota do zwrotu wynika jedynie z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2015r. w zadeklarowanej kwocie wszczęto w Spółce kontrolę podatkową w zakresie podatku od towarów i usług, która nie została zakończona do dnia wydania ww. postanowienia.
W złożonej na powyższe postanowienie skardze Spółka wniosła o jego uchylenie w całości z uwagi na błędną i nieprawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego oraz rażące naruszenie przepisów postępowania, tj:
- art. 87 ust. 2 w zw. z ust. 6 u.p.t.u., poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu kwoty podatku VAT;
- art. 217 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U.
z 2012r., poz. 749), dalej jako "O.p.", poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zaskarżonym postanowieniu, w tym poprzez wykorzystywanie faktu iż zadeklarowana kwota zwrotu pozostaje jedynie w związku
z wskazanym obrotem z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów;
- art. 120 O.p. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez wydanie postanowienia z naruszeniem prawa;
- art. 124 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych;
- art. 125 O.p. poprzez naruszenie zasady szybkości i efektywności działania organów podatkowych.
W uzasadnieniu skargi Spółka podkreśliła, że deklarację z wnioskiem o zwrot podatku złożyła drogą elektroniczną w dniu 9 czerwca 2015r. o godzinie 9:47
z terminem zwrotu 25 dni tj. do 4 lipca 2015r., natomiast upoważnienie do kontroli odebrała dopiero w dniu 1 lipca 2015r. o godzinie 14:00. Równocześnie doręczono skarżącej zobowiązanie do złożenia wyjaśnień oraz wszelkich dokumentów. W ocenie skarżącej tak późne rozpoczęcie postępowania kontrolnego było celowym działaniem dla przedłużenia terminu zwrotu, zwłaszcza, ze już w dniu 2 lipca 2015r. dostarczyła wszystkie dokumenty. Zatem, jak podkreśliła skarżąca, gdyby organ podjął czynności wcześniej nie byłoby konieczności przedłużania terminu zwrotu.
Zdaniem Spółki organ narusza także wypracowaną przez orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zasadę proporcjonalności. Spółka przyznała, że organ ma prawo wydłużyć termin zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji jego zasadności niemniej jednak nie może, w istocie bez żadnego uzasadnienia, terminu tego wydłużać z uwagi na kolejne działania polegające na wzywaniu i kontrolowaniu dostawców dostawcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647, t.j..), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów, Sąd nie stwierdził takiego naruszenia.
Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje to, że w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za miesiąc maj 2015 r. złożonej
w dniu 09 czerwca 2015 r. skarżący wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym zadeklarowaną do zwrotu w terminie 25 dni w wysokości 24.701,00 zł. Bezspornym pozostaje, iż spółka jest podatnikiem nowozarejestrowanym (od dnia
27 marca 2015 r.), w deklaracjach VAT-7 za okresy poprzedzające tj. za marzec
i kwiecień 2015 r. zarówno po stronie sprzedaży jak i zakupów wykazano wartości zerowe. Zadeklarowana w miesiącu maju 2015 r. kwota do zwrotu pozostaje natomiast w związku z wskazanym obrotem jedynie z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Nie ma zastrzeżeń co okoliczności przyjętej w zaskarżonym postanowieniu, że w celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc maj 2015 r. w zadeklarowanej kwocie wszczęto w spółce kontrolę podatkową.
Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów
i usług (t.j.: Dz.U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) – dalej jako: "u.p.t.u.", zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika, do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego
w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Należy przypomnieć, że badane przedłużenie terminu do zwrotu różnicy podatku następuje w ramach czynności sprawdzających w formie postanowienia, które jako rozstrzygające o istocie sprawy (art. 3 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), podlega zaskarżeniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwały NSA
z 22 kwietnia 2002r., FPS 1/02 oraz z FPS 5/02, CBOiS).
WSA wyjaśnia, że jakkolwiek przepis art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie zawiera konkretnych przesłanek nakazujących weryfikację zasadności zwrotu, to jednak wystarczy chociażby powzięta przez organ wątpliwość co do jej zasadności. Zastosowanie przepisu art. 87 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u. opiera się na uznaniu administracyjnym, przy czym jest ono limitowane okolicznością warunkującą możliwością skorzystania z przewidzianego w tym przepisie uprawnienia, w postaci stwierdzenia przez organ, że "zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Stwierdzenie to powinno być dokonywane w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Przewidziany w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. warunek zakłada, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu (zdanie pierwsze) podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny.
W ocenie Sądu taką przesłanką przedłużenia terminu zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika może być to, że spółka jest podatnikiem nowozarejestrowanym, w dotychczasowych deklaracjach VAT-7 za okresy poprzedzające wykazuje wartości zerowe, zadeklarowana kwota do zwrotu pozostaje
w związku z wskazanym obrotem jedynie z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
Zdaniem WSA w obecnym składzie sytuacja skarżącego, jego początki na rynku oraz pierwsze rozliczenie z budżetem państwa w postaci wypływu z niego środków pieniężnych, jest dostateczną przesłanką (uzasadnieniem) do tego by uznać, że zwrot ten może nastąpić w okolicznościach wątpliwych. W ocenie Sądu w takim przypadku nie można uznać, że wątpliwości wypływają z samego, często automatycznego wszczęcie weryfikacji, ale mają swe źródło w szczególnej sytuacji skarżącego.
Tym samym za niezasadne uznano zarzuty skargi, w tym te bazujące na próbie wykazania, że jedynym celem przedłużenia terminu zwrotu było jego odłożenie
w czasie. To, że zdaniem skarżącego okoliczności jego działania były jasne, nie jest wystarczającym dla pominięcia art. 87 ust. 2 u.p.t.u.
Zatem organ podatkowy prawidłowo postanowił o przedłużeniu terminu zadeklarowanego zwrotu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2015 r.
Konsekwentnie, nie ma racji skarżący zarzucając tak naruszenie art. 120, 1324, 125 czy 217 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U.
z 2012r., poz. 749), jak i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło