I SA/Bd 934/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-12-07

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy, pomimo trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej zobowiązanego, była zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja ZUS o odmowie umorzenia należności była zgodna z prawem, ponieważ organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami, a odmowa umorzenia należności w ramach uznania administracyjnego nie była dowolna. Ponadto nie stwierdzono przesłanek całkowitej nieściągalności, a zobowiązany realizuje układ ratalny, co wyklucza obowiązek umorzenia.
Stan faktyczny
J. W. złożył wniosek do ZUS o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy, wskazując na trudną sytuację zdrowotną i majątkową. ZUS odmówił umorzenia, wskazując na możliwość spłaty zadłużenia w ramach układu ratalnego. WSA uchylił pierwotną decyzję ZUS z powodu braków w postępowaniu dowodowym, po czym ZUS ponownie odmówił umorzenia, uzasadniając to szczegółowymi ustaleniami majątkowymi i zdrowotnymi oraz realizacją układu ratalnego przez zobowiązanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę I SA/Bd 934/10 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...]. J. W. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zadłużenia. Wskazał, że ma 55 lat i w związku z wykrytymi zmianami nowotworowymi podjął się leczenia, którego koszty wynoszą około 100-150 zł za każdą wizytę lekarską. Decyzją z dnia [...]r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł, odsetek od tych zaległości w kwocie [...]zł oraz kosztów upomnienia w kwocie [...] zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją ZUS z dnia [...]r. Wskutek wniesienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 12 stycznia 2010r., Sygn. akt I SA/Bd 921/09, uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wydana przez Zakład decyzja winna być poprzedzona postępowaniem dowodowym zgodnym z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie w ramach uznania wymaga od Zakładu poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Uzasadnienie winno zawierać wyczerpujące omówienie zebranego materiału dowodowego, wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Sąd wskazał, że podczas ponownego orzekania w sprawie Zakład winien jednoznacznie wskazać podstawę swego rozstrzygnięcia w kontekście wskazanych wątpliwości, ponadto winien jednoznacznie wskazać, w oparciu o którą z przesłanek uznał brak podstaw do umorzenia należności. Ponadto Sąd zaznaczył, że organ nie wyjaśnił skarżącemu czy w sprawie mogą mieć zastosowanie inne przesłanki umorzenia należności z powodu braku całkowitej nieściągalności. Z uwagi na powyższy wyrok Sądu oraz wniosek z dnia [...]r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu 12 listopada 2009r., po rozpatrzeniu wniosku została stronie udzielona ulga w spłacie należności w formie rozłożenia zobowiązania na raty na okres do dnia 25 listopada 2013r. Ponadto, jak wskazał organ w treści zaskarżonej decyzji, z analizy zebranego materiału dowodowego wynika, że zobowiązany jest współwłaścicielem własnościowego lokalu mieszkalnego przy ulicy M. [...] o powierzchni 67,43 m2. Dnia [...]r. na nieruchomości tej dokonano wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej w łącznej kwocie 9.317,13 zł. Pojazd marki P., którego strona była właścicielem został przez nią zdemontowany z chwilą zajęcia przez poborcę skarbowego i zgodnie z informacją z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nie jest właścicielem innych pojazdów. Z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. wynika, iż zobowiązany korzystał z pomocy ośrodka w formie zasiłku stałego przyznanego do 30 kwietnia 2010r. w wysokości 444 zł miesięcznie, zasiłku okresowego w wysokości 20 zł oraz zasiłku celowego na żywność w styczniu 2010r. w wysokości 90 zł. Z ustaleń Zakładu wynika, że nadal figuruje jako świadczeniobiorca Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W.. Według informacji z Powiatowego Urzędu Pracy we W. strona nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych. Ponadto małżonka zobowiązanego otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 872,17 zł netto. Według złożonego PIT-37 za 2009r. małżonkowie uzyskali dochód w kwocie 14.411,87 zł. Poza zobowiązaniem wobec Zakładu strona posiada także zobowiązanie z tytułu karty kredytowej w kwocie 1.200 zł, które spłaca w miesięcznych ratach wynoszących 50 zł. Ponadto, jak oświadczył zobowiązany, pozostaje w nieudokumentowanej separacji małżeńskiej oraz ponosi częściowe koszty utrzymania domu i zakupu leków z otrzymywanego zasiłku. Po ponownym przeanalizowaniu sprawy, w świetle dokonanych ustaleń organ rentowy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nadal nie zachodzi żaden ze stanów wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm. zwana dalej: u.s.u.s.). Jak podkreślił wszczęte wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z uwagi na podpisaną w dniu 12 listopada 2009r. umowę o rozłożeniu na raty należności Zakładu zostało zawieszone do 25 listopada 2013r. Strona natomiast zgodnie z zawartą umową dokonuje miesięcznych wpłat zmniejszając tym samym zaległość z tytułu nieopłaconych składek. W ocenie Zakładu zebrane dokumenty oraz ustalony stan faktyczny dają podstawę do stwierdzenia, że sytuacja majątkowa i zdrowotna zobowiązanego wypełnia przesłanki uzasadniające umorzenie należności, o których mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania zaległości z tytuł składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.). W szczególności, jak podkreślił, organ sytuacja majątkowa strony jest na tyle trudna, iż wyklucza możliwość jednorazowej spłaty zaległości z tytułu składek. Jedynym źródłem dochodu rodziny zobowiązanego jest zasiłek otrzymywany z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oraz świadczenie emerytalne małżonki. Ponadto organ wskazał, ze zobowiązany jest osobą chorą znajdującą się pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego oraz Poradni Neurologicznej z powodu podejrzenia uszkodzenia naczyniowego mózgu. Jednakże organ korzystając z przysługującej mu instytucji uznania administracyjnego podtrzymał decyzję o odmowie umorzenia przedmiotowych należności. Podkreślił przy tym, że strona mimo niskich dochodów przystąpiła do układu ratalnego i systematycznie opłaca raty. Istnieje zatem możliwość spłaty zadłużenia w formie zawartego układu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona, zaskarżonej decyzji, zarzuciła brak odniesienia się do wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2010r. oraz nieprzeanalizowanie ponoszonych przez nią wydatków, ograniczając się do analizy dochodów małżonków. Przy czym, jak podkreślił skarżący, z małżonką pozostaje w "nieudokumentowanej separacji małżeńskiej". Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi, że uzasadnienie decyzji zawiera jedynie treść przepisów, które zostały według organu rentowego naruszone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie ocena zaskarżonej decyzji nie może opierać się na zasadach słuszności lub współżycia społecznego. Zgodnie natomiast z art. 153 w.w. ustawy ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia przedmiotowych należności należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. dokonania umorzenia należności. Mając zatem na względzie wskazane przesłanki oraz dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez ZUS, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz w oparciu o akta sprawy, Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy zasadnie organ ubezpieczeń społecznych nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie 7.647,93 zł wraz z należnymi odsetkami i kosztami upomnienia. Rozpatrując niniejszą sprawę, należy przeanalizować przepisy umożliwiające organowi udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności składkowych. Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazana ustawa w treści powołanego przepisu daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na Fundusz Pracy oraz na ubezpieczenie zdrowotne. Na podstawie pierwszego z powołanych przepisów, Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek, w przypadku ich całkowitej nieściągalności (ust. 1 i 2). Zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że doszło do całkowitej nieściągalności należności został określony w ust. 3 tego przepisu, zgodnie z którym nieściągalność ta zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Nie ma sporu w sprawie, co do tego, że żadna z powyższych sytuacji nie zaistniała w ustalonym stanie faktycznym. Jednocześnie, na podstawie ust. 3a omawianego przepisu, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o ust. 3a sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Wyliczenie zawarte ust. 3 w art. 28 cyt. ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego wobec ZUS zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Zakład ma zatem jedynie możliwość, a nie obowiązek umarzania należności z tytułu składek, nawet w przypadkach spełnienia ustawowych przesłanek do umorzenia. Przyznana organom swoboda w rozstrzygnięciu nie oznacza jednak dowolności. Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają kontroli sądowej. Kontrola ta sprowadza się, po pierwsze do oceny, czy organ administracyjny dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy oraz po drugie czy nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest natomiast władny wkraczać w sferę samego uznania. W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Są też, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązane do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organ rentowy, wykonując wyrok Sądu z dnia 12 stycznia 2010r., podjął czynności w celu dokonania ustaleń majątkowych oraz wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z prośbą o udzielenie szczegółowych informacji dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika. Z ustaleń organu wynika, że zobowiązany jest współwłaścicielem własnościowego lokalu mieszkalnego przy ulicy M. 1/115 o powierzchni 67,43 m2. Dnia [...]r. na nieruchomości tej dokonano wpisu hipoteki przymusowej kaucyjnej w łącznej kwocie [...] zł. Pojazd marki P., którego strona była właścicielem został przez nią zdemontowany z chwilą zajęcia przez poborcę skarbowego i zgodnie z informacją z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców nie jest właścicielem innych pojazdów. Z informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. wynika, iż zobowiązany korzystał z pomocy ośrodka w formie zasiłku stałego przyznanego do 30 kwietnia 2010r. w wysokości 444 zł miesięcznie, zasiłku okresowego w wysokości 20 zł oraz zasiłku celowego na żywność w styczniu 2010r. w wysokości 90 zł. Z ustaleń Zakładu wynika, że nadal figuruje jako świadczeniobiorca Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. Według informacji z Powiatowego Urzędu Pracy we W. strona nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych. Ponadto małżonka zobowiązanego otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 872,17 zł netto. Według złożonego PIT-37 za 2009r. małżonkowie uzyskali dochód w kwocie 14.411,87 zł. Poza zobowiązaniem wobec Zakładu strona posiada także zobowiązanie z tytułu karty kredytowej w kwocie 1.200 zł, które spłaca w miesięcznych ratach wynoszących 50 zł. Ponadto, jak oświadczył zobowiązany, pozostaje w nieudokumentowanej separacji małżeńskiej oraz ponosi częściowe koszty utrzymania domu i zakupu leków z otrzymywanego zasiłku. W ocenie Sądu, w świetle zebranego przez organ materiału dowodowego, uprawnione jest stanowisko organu, że w sprawie nie zachodzi zasadnicza przesłanka umorzenia uzasadniająca umorzenie, tj. stwierdzenie całkowitej nieściągalności, w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ egzekucyjny prowadzi bowiem wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne, w ramach którego w okresie od 1 grudnia 2007r. do 31 grudnia 2009r. dokonywał poboru kwot na poczet należności głównej, odsetek i kosztów upomnienia. Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010r. postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego zostało zawieszone na skutek wniosku wierzyciela z uwagi na zawarty układ ratalny. Powyższe świadczy o tym, że w stosunku do skarżącego nie zostało zakończone postępowanie egzekucyjne, tym samym przedwczesnym byłoby na obecnym etapie postępowania stwierdzenie stanu całkowitej nieściągalności zaległości. Zatem stosownie do przywołanych powyżej przepisów, w przypadku braku całkowitej nieściągalności, organ rentowy rozpatrzył możliwość umorzenia zaległości w oparciu o art. 28 ust. 3a) u.s.u.s. i związany z nim § 3 cyt. rozporządzenia. Podał, że sytuacja majątkowa skarżącego jest na tyle trudna, iż wyklucza możliwość jednorazowej spłaty zadłużenia. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest zasiłek otrzymywany z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie oraz świadczenie emerytalne małżonki. Organ podkreślił zły stan zdrowia skarżącego i stwierdził, że sytuacja majątkowa strony wypełnia przesłanki uzasadniające umorzenie należności. Jednakże zdaniem organu skarżący pomimo osiągania niskich dochodów przystąpił do układu ratalnego, z którego wywiązuje się systematycznie, a zatem istnieje możliwość spłaty zadłużenia w takiej formie. W związku z tym organ skorzystał, z możliwości jaką daje art. 28 ust. 3a u.s.u.s., tj. uznania administracyjnego i odmówił umorzenia zaległości. Jak już wyżej wskazano, nawet w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia należności, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie odmowa ta nie ma charakteru dowolnego. W decyzji bowiem organ podał przesłanki, które zdecydowały o odmowie uwzględnienia wniosku. Podkreślić należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. W ocenie Sądu za niezasadny należy uznać zarzut skargi, że Zakład nie uwzględnił ponoszonych przez stronę wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania czy też z leczeniem. W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 13 marca 2010r., odebrane przez stronę 15 marca 2010r., w którym organ prosi o zgłoszenie się w celu przeprowadzenia wywiadu majątkowego, o dostarczenie dokumentacji określającej sytuację materialną i rodzinną lub zdrowotną strony oraz o dostarczenie zaświadczenia o wysokości dochodów za 2009r. lub potwierdzone przez urząd skarbowy zeznania podatkowe za 2009r. (k. nr 89-90 akt administracyjnych). Skarżący dostarczył dokumentację potwierdzającą zły stan zdrowia, kserokopię zeznań PIT-28 oraz PIT-37 za 2009r. oraz stawił się w dniu 19 marca 2010r. w Inspektoracie ZUS we W. w celu spisania kwestionariusza o możliwościach płatniczych płatnika składek. Nie dostarczył jednak dokumentacji potwierdzającej ponoszone wydatki. Oświadczył jedynie, że ponosi częściowe koszty utrzymania domu i zakupu leków. Sąd zauważa, że w zakresie § 3 cyt. rozporządzenia mieszczą się wszystkie przypadki, które będą spełniały warunki w nim określone, tj. przypadki, gdy zobowiązany w ich ramach wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W stanie faktycznym sprawy skarżący pomimo wezwania organu nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałaby kwotowo wysokość ponoszonych wydatków, a zatem organ w tej kwestii mógł odnieść się jedynie do oświadczenia zobowiązanego, co też uczynił na str. 2 zaskarżonej decyzji podając, że "Ponadto oświadczył Pan, iż pozostaje w nieudokumentowanej separacji małżeńskiej oraz ponosi częściowe koszty utrzymania domu i zakupu leków z otrzymywanego zasiłku". Konkludując należy stwierdzić, że stanowisko organu w niniejszej sprawie nie narusza prawa, a podjęte w ramach uznania administracyjnego, negatywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie, nie może być uważane za dowolne. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organ wykonał wyrok Sądu z dnia 12 stycznia 2009r. Ponownie rozpoznając sprawę wskazał jednoznacznie podstawę swego rozstrzygnięcia. Zgromadził i zbadał materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a następnie w ramach uznania administracyjnego poczynił ustalenia w całokształcie materiału dowodowego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. U. Wiśniewska Z. Pietrasik H. Adamczewska-Wasilewicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło