I SA/Bd 94/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 maja 2014r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. I SA/Bd 94/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2013 r. w kwocie 7.523 zł. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ przywołał wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt V ACa 971/12, w którym stwierdzono, że nie doszło do przejścia własności z poprzedniego właściciela nieruchomości we W. na skarżącego, zatem zajmował on nieruchomość bez tytułu prawnego. Dalej SKO uznało, że skarżący traktował się jak użytkownik wieczysty gruntów i właściciel nabytych budynków lub ich części, posiadając i korzystając z przedmiotowej nieruchomości. W związku z tym, w ocenie organu, na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613), jako posiadacz samoistny spornej nieruchomości jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Dodatkowo organ uznał, że wykorzystywał ją w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił jej sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym przez przyjęcie, że skarżący był posiadaczem samoistnym nieruchomości oraz naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że nieruchomość była w posiadaniu przedsiębiorcy na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Podniósł, że w 2013 r. nie wynajmował ani nie dzierżawił żadnej powierzchni. Jego zdaniem przyjęcie do opodatkowania nieruchomości stawki jak za działalność gospodarczą jest ewidentnym nadużyciem i nie znajduje uzasadnienia w przepisach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na wezwanie Sądu, skarżący przesłał doręczoną mu, zaskarżoną decyzję, z której przeprowadzono dowód na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, lecz z innych przyczyn niż te, na jakie wskazywały jej merytoryczne zarzuty. Rozpoznając sprawę Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego narusza prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Z treści oryginału zaskarżonej decyzji znajdującej się w aktach sprawy (K- 5 akt administracyjnych) wynika bowiem, że w rozpoznaniu sprawy uczestniczyli trzej członkowie Kolegium w składzie: przewodniczący A. F. i członkowie – J. W. oraz A. K. Jednakże decyzja została podpisana jedynie przez dwóch członków składu orzekającego. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. O samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2001, Nr 79, poz. 856 ze zm.) kolegium orzeka w składzie trzyosobowym chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego (art. 17 ust. 5 ww. ustawy). Zauważyć należy, że zgodnie z art. 210 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 j.t. ze zm..) decyzja podatkowa powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę jej wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym – jeżeli od decyzji służy odwołanie oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji (pkt 8 w/w przepisu). Jak wynika z powyższego wymóg podpisania decyzji z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego przez osoby upoważnione do jej wydania jest ustawowym elementem decyzji podatkowej. W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalony jest podgląd, iż decyzje wydawane przez organ kolegialny, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowią wyraz woli członków składu orzekającego, którzy - tworząc całość - są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do podpisania decyzji (wyrok NSA z 12.02.1991 r., S.A./Lu 889/90, OSP 1992, z. 2, poz. 27). Niekwestionowaną zasadą jest, że decyzje wydawane przez organy kolegialne powinny być podpisane przez wszystkich członków organu, biorących udział w podjęciu decyzji (tak zarówno Sąd Najwyższy, jak i Naczelny Sąd Administracyjny; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1992 r., III AZP 17/92, OSNCP 1993, nr 3, poz. 25, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 1997 r., III RN 65/97, OSNAPiUS 1998, nr 14, poz. 411, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 1991 r., SA/Lu 149/91 - niepublik.). Stanowisko to zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2003 r. II SA 455/02, który stwierdził, że uchwała organu kolegialnego, stanowiąca decyzję administracyjną, wymaga podpisania przez wszystkich członków organu biorących udział w jej podjęciu. Tak też wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 września 2005 r. I SA/Wa 1235/04 (LEX nr 192956) stwierdzając, iż zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. elementem koniecznym decyzji administracyjnej jest "podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji". W odniesieniu do organu kolegialnego warunek ten zostaje spełniony przez złożenie pod decyzją podpisów przez wszystkich członków biorących udział w posiedzeniu. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, iż rażące naruszenie prawa wystąpi także wówczas, gdy w sposób oczywisty organ naruszył przepisy procesowe, których treść nie budzi wątpliwości (R. Kędziora: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2008). Decyzja organu kolegialnego podpisana przez inne osoby lub przez niektórych tylko członków składu orzekającego rażąco narusza prawo (por. wyrok NSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 1991 r. SA/Kr 1304/90, ONSA 1991/1/18, wyrok NSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2000 r., I SA 1109/00, LEX nr 55019, wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2008 r. I OSK 5/08, LEX nr 526573). Okoliczności sprawy wskazują, że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem sprawę rozpoznano w składzie trzyosobowym, to decyzja musiała być wydana, a zarazem podpisana przez tych członków Kolegium, którzy brali udział w rozpoznaniu sprawy. W niniejszej sprawie decyzja została podpisana jedynie przez dwóch członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Brak podpisu wszystkich członków organu kolegialnego oznacza, że orzeczenie dotknięte jest wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa. Spełniona została zatem przesłanka z art. 247 § 1 pkt 3 tejże ustawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (skutek ex tunc) a rozstrzygnięcie Sądu nie wymaga wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien wydać decyzję spełniającą wymogi art. 210 § 1 o.p. W tym stanie rzeczy wobec rażącego naruszenia prawa, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Wobec dostrzeżonych przez Sąd podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zbędna jest ocena przez Sąd zarzutów merytorycznych skargi. W oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach nie orzeczono, gdyż strona o to nie wnioskowała L. Kleczkowski M. Łent U. Wiśniewska