I SA/Bd 962/14
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2014-11-18
Skład orzekający: Urszula Wiśniewska, Izabela Najda - Ossowska, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w świetle przepisów prawa unijnego i krajowego, jednostki budżetowe gminy mogą być uznane za podatników VAT, a w konsekwencji czy gmina ma prawo do odliczenia VAT?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), który miał rozstrzygnąć kwestię, czy jednostki budżetowe gminy mogą być uznane za podatników VAT. Interpretacja TSUE ma pierwszeństwo przed uchwałami NSA, a jej wynik będzie miał prejudycjalne znaczenie dla sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy Miasta L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku od towarów i usług za 2009 rok. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił częściowo decyzję organu pierwszej instancji i określił nowe kwoty zobowiązania podatkowego oraz zwrotu podatku. Organ odwoławczy wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez TSUE zagadnienia wstępnego, przedstawionego przez NSA, dotyczącego statusu jednostek budżetowych jako podatników VAT.Rozstrzygnięcie
Postanowiono o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Najda - Ossowska Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent Sędziego Maciej Stępień po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia zawiesić postępowanie w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Decyzją z dnia {...]r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. określił Gminie Miasta L. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, od marca do kwietnia, czerwiec, od sierpnia do października 2009 r. w łącznej wysokości [...] zł, zwrot podatku na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za luty, maj, lipiec, listopad oraz grudzień 2009 r. w łącznej wysokości [...]zł oraz odsetki na dzień wydania decyzji za luty, maj, lipiec, listopad oraz grudzień 2009 r. w łącznej wysokości [...]zł.
Wskutek złożonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaskarżoną decyzją z dnia [....]r. Nr[...]uchylił decyzję organu podatkowego pierwszej instancji, w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień,
październik, listopad i grudzień 2009 r. i określił kwoty zobowiązania podatkowego towarów podatku od towarów i usług za miesiąc marzec, czerwiec, sierpień 2009 r. oraz kwoty zwrotu podatku na rachunek bankowy wskazany przez podatnika za miesiąc luty, kwiecień, maj, lipiec, październik, listopad, grudzień 2009 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
W piśmie procesowym z dnia [...]. Dyrektor Izby
Skarbowej w B. wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego złożonej przez Gminę Miasta L. skargi na decyzję z dnia [...] r. Nr [...] do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej przedstawionego Trybunałowi przez Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I FSK 311/12. W opinii organu między sprawą sądowoadministracyjną a postępowaniem toczącym się przed TSUE istnieje związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wskazał na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 2 czerwca 2005 roku C-378/02 dotyczące prawa do odliczenia i do korekty podmiotów działających jako organy władzy publicznej, dokonujących czynności jako podmiot działający w charakterze podatnika podatku VAT i czynności dokonywanych jako podmiot niedziałający w charakterze podatnika. W opinii organu odwoławczego niniejszy wyrok wskazuje na brak prawa do odliczenia Gminy Miasta L..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 125 §1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Okoliczność taka zachodzi w niniejszej sprawie.
Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I FSK 311/12 przedstawił poszerzonemu składowi 7 sędziów NSA zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "czy w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jednostki budżetowe gminy są podatnikami podatku od towarów i usług ?"
W dniu 24 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, że w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług gminne jednostki budżetowe nie są podatnikami podatku od towarów i usług (I FPS 1/13).
Następnie, w tej samej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. (I FSK 311/12), postanowił skierować do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prejudycjalne dotyczące wykładni przepisów prawa unijnego: Czy w świetle art. 4 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z 2012 r., Nr C 326, s. 13 i nast.) jednostka organizacyjna gminy (lokalnego organu władzy w Polsce) może być uznana za podatnika VAT w sytuacji, gdy wykonuje czynności w charakterze innym niż organ władzy publicznej w rozumieniu art. 13 dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z 2006 r., Nr L 347, s. 1 i nast. ze zm.), pomimo, że nie spełnia warunku samodzielności (niezależności) przewidzianego w art. 9 ust. 1 tej dyrektywy?
Z uwagi na fakt, że problem będący przedmiotem skargi bezpośrednio wiąże się z zagadnieniem zawartym w pytaniu prejudycjalnym, odpowiedź będzie miała istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia sprawy. Ewentualny wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE ma znaczenie dla sprawy, ponieważ w świetle powołanej w ww. pytaniu prejudycjalnym, uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r., I FPS 1/13 (wiążącej wszystkie składy sędziowskie na zasadzie art. 269 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) jednostki budżetowe organów samorządu terytorialnego nie mogą być traktowane jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Rozstrzygając o zawieszeniu w niniejszej sprawie postępowania orzekający w sprawie Sąd wziął pod rozwagę kwestię istnienia w obrocie prawnym powołanej wyżej uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2013 r.
Na obecnym etapie postępowania Sąd jest związany poglądem NSA zawartym w ww. uchwale. Jest to o tyle istotne w realiach niniejszej sprawy, że argumentacja organu podatkowego opiera się na założeniu, że gmina i jej jednostki budżetowe to odrębni podatnicy.
Sąd doszedł więc do wniosku, że zasadnym jest zawieszenie postępowania. Kwestia odrębności jednostek budżetowych od jednostek samorządowych stała się bowiem przedmiotem ww. pytania prejudycjalnego.
Wskazać przy tym należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że interpretacja dokonywana przez Trybunał Sprawiedliwości UE ma pierwszeństwo przed uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążącymi inne sądy administracyjne w trybie art. 269 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., I FSK 720/13 i powołane tam orzecznictwo). Pytania prejudycjalne są bowiem środkiem służącym zapewnieniu jednolitości (spójności) stosowania prawa unijnego w zakresie tych przepisów krajowych, które podlegają procesowi harmonizacji. Takimi przepisami jest powołana wyżej polska ustawa o podatku od towarów i usług.
Oczekiwanie przez inne sądy krajowe na rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości w przedmiocie pytania prejudycjalnego zadanego przez jeden z sądów krajowych w sprawie istotnej w konkretnym sporze, stanowi realizację zasady lojalnej współpracy z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. Urz. UE C 83 z 30 marca 2010 r., s.13).
W konsekwencji w ocenie Sądu jeżeli nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do ważności zaskarżonego aktu lub czynności lub akt ten czy też czynność powinny zostać w sposób oczywisty wyeliminowane z obrotu z innych przyczyn – pożądanym będzie zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia Trybunału Sprawiedliwości w sprawie, która stała się podstawą do wystąpienia z zapytaniem prejudycjalnym innego sądu.
W razie stwierdzenia przez TSUE, że jednostka budżetowa gminy może być podatnikiem VAT, będzie to miało fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Uznając bowiem pierwszeństwo i powagę interpretacji przepisów Dyrektywy VAT zawartej w wyroku TSUE a także uwzględniając zasadę efektywności prawa unijnego, jak również ekonomiki postępowania sądowoadministracyjnego – zasadnym będzie odstąpienie od wszczęcia procedury przewidzianej przez art. 269 § 1 P.p.s.a.
Wskazać należy, że w analogicznym stanie prawnoprocesowym w sprawie o sygn. akt I FSK 460/10 Naczelny Sąd Administracyjny po wystąpieniu do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym zawartym w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2011 r. zawiesił toczące się postępowanie. Zaś po wydaniu przez TSUE wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. w sprawie C-224/11, stanowiącym odpowiedź na zadane pytanie prejudycjalne NSA wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013r. sygn. akt I FSK 720/13 uchylił wyrok Sądu I instancji opierając swą argumentację na stanowisku przeciwnym do tezy zawartej w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. (sygn. akt I FPS 3/10), a zgodnym ze stanowiskiem zawartym w ww. wyroku TSUE.
Sąd pragnie podkreślić, że wydanie wyroku w obecnym stanie procesowym skutkować będzie przesunięciem sprawy na etap przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co zdeterminuje następnie obowiązek ponoszenia kosztów postępowania kasacyjnego przez stronę przegrywającą wg zasad określonych w art. 203 i 204 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, a więc odmiennych niż przed sądem pierwszej instancji.
Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowiono o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło