I SA/Bd 968/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2016 r. pozostawiającego bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego postanawia: 1. utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie 2. odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na nieaktualnym formularzu PPF. W wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 15 grudnia 2015r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na aktualnym urzędowym formularzu (PPF) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", pozostawiono w aktach ze skutkiem doręczenia z dniem 4 stycznia 2016r. Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na aktualnym urzędowym formularzu upłynął z dniem 11 stycznia 2016r. W zakreślonym terminie formularz nie został złożony. Wobec powyższego, zarządzeniem z dnia 4 lutego 2015r. Referendarz na podstawie art. 257 p.p.s.a. wniosek ten pozostawił bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego zarządzenia oraz wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku, załączając do sprzeciwu wypełniony aktualny formularz o przyznanie prawa pomocy (PPF). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 260 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (pkt 6 dotyczy wydawania zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2016r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na aktualnym urzędowym formularzu (PPF) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W orzecznictwie, jak i w doktrynie wykształcił się pogląd, że zasadą jest, aby w przypadku niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wezwać stronę do uzupełnienia takiego braku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy referendarz sądowy wezwał w dniu 15 grudnia 2015r. stronę do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a, w dniu 4 stycznia 2016r. W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (zob. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 832/14). Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (zob. postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2228/13). Wskazać należy, że w aktach sądowych znajduje się koperta, w której Sąd wysłał do strony wezwanie (k. 28 akt sądowych). Zgodnie z informacjami umieszczonymi na kopercie przesyłka została umieszczona w placówce pocztowej w dniu 21 grudnia 2015r. Ponowne awizo datowane jest na dzień 29 grudnia 2015r. Stosownie zatem do art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie należało uznać za dokonane z upływem 4 stycznia 2016r., a termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu upłynął z dniem 11 stycznia 2016r. Dodatkowo zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2016r. tut. Sąd zwrócił się do skarżącego z pytaniem, czy w związku z kwestionowaniem przez niego czynności awizowania zainicjował postępowanie reklamacyjne dotyczące spornej przesyłki (k. 42 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 10 maja 2016r. skarżący poinformował, że nie prowadził postępowania reklamacyjnego (k. 45 akt sądowych). Zgodzić zatem należy się z oceną dokonaną przez Referendarza sądowego, że skarżący nie uzupełnił prawidłowo braków formalnych wniosku o prawo pomocy mimo stosownego wezwania oraz pouczenia o skutkach niewykonania nałożonego na niego obowiązku. Zatem zasadnie Referendarz zarządził o pozostawieniu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Sąd zauważa, że wbrew twierdzeniom skarżącego pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez skarżącego na nieobowiązującym formularzu (k. 13-15 akt sądowych) nie jest tożsamy co do treści z drugim wnioskiem złożonym na obowiązującym formularzu (k. 38-39 akt sądowych). W tym kontekście podnieść należy, że w pierwszym wniosku skarżący nawet nie zaznaczył zakresu wniosku, tj. czego się domaga (pkt 4 formularza – k. 13 akt sądowych). W konsekwencji, czy domaga się zwolnienia od kosztów sądowych, czy częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, czy ustanowienia radcy prawnego, czy adwokata, czy doradcy podatkowego itd. Już z tego względu obowiązkiem Referendarza było wezwanie skarżącego do złożenia wniosku, co zostało zarządzone. Drugi wniosek już zawiera zakres żądania. Ponadto są różnice w pozycjach formularza dotyczących majątku osób ubiegających się o prawo pomocy. Obowiązujący formularz jest w tym zakresie bardziej szczegółowy i ma służyć dokładniejszemu ustaleniu stanu majątkowego skarżących i nie są to dane nieistotne. Różnice dotyczą też treści oświadczenia dotyczącego odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 kodeksu karnego. Nie są to błahe i nieistotne treści, lecz mogące mieć w swoich skutkach doniosłe znaczenie. Uwzględniając ww. okoliczności, tut. Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. także odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzając, że nie została spełniona ustawowa przesłanka braku winy w uchybieniu terminu. Zgodnie bowiem z art. 87 § 1 i § 2 tej ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec tego, że skarżący nie podważył doręczenia wezwania i mimo jego kwestionowania (braku awiza) nie skorzystał np. z postępowania reklamacyjnego, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Zauważyć należy, że o przesyłce doręczonej w trybie art. 73 p.p.s.a. skarżący miał wiedzę choćby z postanowienia Referendarza z dnia 4 lutego 2016r. Nie było zatem przeszkód, aby wszczął stosowne postępowanie reklamacyjne po tej dacie. Jednocześnie nie wskazał żadnych innych okoliczności, które usprawiedliwiałyby uchybienie terminu i podstaw do przywrócenia terminu. Dodatkowo wskazać należy, że wypełniony drugi formularz PPF został nadany dopiero wraz ze sprzeciwem w dniu 23 lutego 2016r., a zatem z przekroczeniem zakreślonego terminu. Sąd wyjaśnia, że wniosek ten zostanie rozpoznany niezależnie od pozostawionego bez rozpoznania pierwszego wniosku, jako kolejny, stosownie do przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 260 § 1 oraz art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.