I SA/Bd 971/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-02-25
Skład orzekający: Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu), może skutecznie domagać się ponownego przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu po wypowiedzeniu pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając ponowne żądanie za bezprzedmiotowe. Stwierdzono, że skoro strona już korzysta z przyznanego prawomocnym postanowieniem prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika, nie jest możliwe ponowne przyznanie tego samego prawa. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez stronę nie rodzi po stronie sądu obowiązku wyznaczenia kolejnego adwokata z urzędu, a ewentualna zmiana pełnomocnika może nastąpić jedynie na skutek działań samorządu adwokackiego.Stan faktyczny
Skarżąca E. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł. Postanowieniem z dnia 06 maja 2010 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując, że strona już korzysta z ustanowionego adwokata z urzędu na mocy postanowienia z dnia 22 października 2010 r. Skarżąca wniosła sprzeciw, a następnie ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2003 r. postanowił odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem referendarza sądowego z 22 października 2010 r. sygn. akt I SO/Bd 11/10 skarżącą zwolniono w niniejszym postępowaniu od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata z urzędu. Decyzją dziekana ORA w Bydgoszczy pełnomocnikiem dla E. W. wyznaczona została adwokat J. K. W dniu 02 lutego 2011 r. strona ponownie wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z akt sprawy wynika, że 05 stycznia 2011 r. złożyła oświadczenie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa.
Postanowieniem z dnia 06 maja 2010r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wyjaśniając, że strona, której przyznano pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Stwierdził jednocześnie, że skoro rozstrzygnięcie o ustanowieniu adwokata jest prawomocne, więc nie można na nowo orzekać w tym przedmiocie.
W sprzeciwie z dnia 23 maja 2010r. strona podała, że spełnia wszelkie warunki dla przyznania jej adwokata, a odmowa pozbawi ją możliwości złożenia skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym - wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 p.p.s.a.).
W związku z powyższym podmiot uprawniony może podjąć starania o przyznanie prawa pomocy w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania sądowego prawomocnym wyrokiem. Z drugiej jednak strony wydanie korzystnego postanowienia co do kosztów sądowych lub co do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika eliminuje dalsze pozytywne rozpatrywanie wniosków w tym zakresie.
Podkreślić należy, że skarżąca korzysta z przyznanego prawomocnym postanowieniem z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I SO/Bd 11/10 prawa pomocy w zakresie całkowitym. Treść wydanego postanowienia odpowiadała żądaniu skarżącej, którego zakres określiła we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 18 października 2010 r. W konsekwencji stosownie do treści art. 239 pkt 4 powołanej ustawy strona, której przyznano pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Rozpatrując z kolei ponowne żądanie przyznania pełnomocnika z urzędu Sąd stwierdza, że skoro skarżąca ma już przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika, nie jest możliwe ponowne przyznawane prawa, które skarżąca już uzyskała. Wyznaczenie przez korporację prawniczą adwokata z urzędu oraz podjęcie przez niego czynności, stanowiło wykonanie wydanego w sprawie postanowienia Sądu z dnia 22 października 2010 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Tym samym skarżąca nie może skutecznie domagać się od Sądu wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Tym samym żądanie skarżącej należy uznać za bezprzedmiotowe, gdyż prawo pomocy o określonej treści zostało jej już przyznane. Jego zakres mógłby ulec zmianie jedynie wtedy, gdyby Sąd stwierdził wystąpienie przesłanki zawartej w art. 249 p.p.s.a., skutkującej cofnięciem w całości lub części przyznanego prawa pomocy.
Skarżąca wypowiadając pełnomocnictwo dobrowolnie zrezygnowała z usług ustanowionego dla niej adwokata z urzędu. Ewentualna zmiana pełnomocnika może nastąpić jedynie na skutek działań właściwego samorządu adwokackiego. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma przepisu, który przyznawałby stronie prawo żądania od Sądu wyznaczenia kolejnego pełnomocnika z urzędu z uwagi na to, że w ocenie skarżącej, wyznaczony poprzednio pełnomocnik z urzędu nie spełnił jej oczekiwań (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2007r. sygn. akt I OZ 795/07).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło