I SA/Bd 971/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. U. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. U., M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2014r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki w zakresie zaległości w podatku akcyzowym postanowił: zwolnić D. U. od kosztów sądowych w 90% (dziewięćdziesięciu %) I SA/Bd 971/14 UZASADNIENIE W dniu [...] 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął na urzędowym formularzu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego miesięczny dochód stanowi kwota [...] zł brutto zł. Ponadto wnioskodawca płaci alimenty na córkę w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Jako majątek nieruchomy strona wskazała mieszkanie o pow. [...] m² - wspólność z byłą żoną. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego skarżący przesłał: zeznanie podatkowe za 2013 z którego wynika, że za ten okres uzyskał dochód w kwocie [...] zł.; wyrok Sądu Rejonowego w T.; zaświadczenie o zarobkach. Ponadto w piśmie z dnia [...] skarżący oświadczył, że do 30 października 2014r. uzyskał dochód w kwocie [...] zł brutto, obecnie zamieszkuje z rodzicami dzięki czemu nie ponosi kosztów utrzymania, nie posiada żadnych oszczędności. Ponadto skarżący wskazał, że w stosunku do jego osoby jest prowadzonych kilka postępowań egzekucyjnych na łączną kwotę [...] zł. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana "p.p.s.a." - prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, może zostać przyznane, w razie wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. spoczywa na stronie składającej wniosek o jego przyznanie. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego orzekający stanął na stanowisku, że wykazała on, iż na chwilę obecną nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozstrzygając o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych w 90% orzekający wziął pod uwagę, że aktualnie dochód skarżącego kształtuje się na poziomo ok. [...] zł miesięcznie. Opłaca miesięcznie alimenty w kwocie [...] zł miesięcznie. Zauważyć w tym kontekście należy, że wysokość alimentów jest regulowana przede wszystkim możliwościami zarobkowymi zobowiązanego. Są one determinowane m.in. jego wiekiem, stanem zdrowia, przygotowaniem zawodowym, wykształceniem, ale także możliwością zdobycia pracy w regionie, w którym zobowiązany mieszka (zob. red. H. Dolecki, t. Sokołowski, "Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz", LEX 2010). Co za tym idzie, wysokość alimentów nie może skutkować ubóstwem zobowiązanego z przyczyn od niego niezależnych. Ponadto jak wskazał sam skarżący obecnie zamieszkuje z rodzicami, dzięki czemu nie ponosi kosztów utrzymania. Podkreślić należy, iż strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis (w niniejszej sprawie w wysokości 500 złotych), stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP i mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych. Warto również zauważyć, że koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych, zatem winny być uiszczane w pierwszej kolejności, nie zaś dopiero wówczas, gdy pozostaną wolne po rozdysponowaniu środki. Opłaty sądowe stanowią rodzaj daniny publicznoprawnej i w związku z tym inne wydatki wnioskodawcy nie mogą być w stosunku tych opłat traktowane priorytetowo (por. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2006 r., sygn. akt II FZ 23/06, niepubl.). Konkludując stwierdzić należy, że skoro skarżący uzyskuje stały dochód oraz nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, albowiem zamieszkuje razem z rodzicami to przyznanie stosownie do treści art. 245 § 4 p.p.s.a. prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w 90% jest rozstrzygnięciem, które zabezpiecza mu prawo do sądu, a jednocześnie nie skutkuje przeniesieniem na współobywateli konieczności ponoszenia pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego.