I SA/Bd 99/11

I SA/Bd 99/11 POSTANOWIENIE Dnia 22 marca 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić I SA/Bd 99/11 UZASADNIENIE J.M. ubiega się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Na podstawie formularza PPF, uzupełnionego dodatkowymi wyjaśnieniami złożonymi do sprawy sygn. akt. I SA/Bd 98/11 ustalono, że skarżący zamieszkuje z żoną w wynajmowanym lokalu. Niewywiązanie się z obowiązku ujawnienia jej możliwości płatniczych wnioskujący uzasadnił ustanowieniem miedzy małżonkami rozdzielności majątkowej. Miesięczny dochód skarżącego wynosi 4.746 zł brutto, po potrąceniu o 900 zł strona ma do dyspozycji 2729 zł netto. Jako miesięczne koszty utrzymania wnioskujący wymienił nakłady związane z wynajęciem i utrzymaniem mieszkania, leczeniem, wyżywieniem i oszacował je na 3400 zł. Zwrócił uwagę, że spłaca pożyczki zaciągnięte u członków rodziny i znajomych, posiada nieuregulowane zobowiązania wynoszące 250.000 zł, a należący niegdyś do niego majątek został zlicytowany i sprzedany. Zasadność ustanowienia pełnomocnika umotywował zawiłością sprawy i złym stanem zdrowia uniemożliwiającym stawiennictwo w Sądzie. W sprawie zważono, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Modele postępowań sądowych respektują regułę, według której koszty sądowe ponosi ta strona, której działanie spowodowało ich powstanie (art.199 p.p.s.a.). Odstępstwem od niej jest instytucja pomocy prawnej mająca na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ona bowiem realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art.77 ust.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art.6 Konwencji o ochronie praw człowieka oraz podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. ( Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.). Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w tym zakresie następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei z użytego sformułowania "wykaże" wynika, że na stronie ciąży obowiązek wykazania w sposób bardzo rzetelny, że nie ma ona środków na opłacenie kosztów postępowania w żadnej części. W praktyce rozpoznanie wniosku o przyznanie pomocy prawnej polega w pierwszej kolejności na badaniu wzajemnej relacji aktywów strony wnioskującej, przy uwzględnieniu koniecznych wydatków, z pasywami, które w tej sytuacji sprowadzają się do należnych kosztów postępowania. Referendarz analizując sytuację finansową skarżącego, w kontekście ratio legis prawa pomocy, po uwzględnieniu powyżej wskazanych zależności doszedł do przekonania, że sytuacja finansowa ubiegającego uzasadnia przyznanie prawa pomocy, ale nie w pełnym wnioskowanym zakresie. Stanowisko takie uzasadnione jest z dwóch względów: Po pierwsze, wnioskujący ma do swojej dyspozycji dochód wynoszący 2729 zł netto miesięcznie oraz zamieszkuje wspólnie z żoną, która posiada również przychody. Myli się skarżący co do skutków pozostawania w rozdzielności majątkowej. Zgodnie z art.27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm., dalej k.r.o.) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów postępowania sądowego w sprawach jednego z małżonków. Idąc dalej, art. 23 k.r.o. stanowi, iż małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy i jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 01 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 80/11 obowiązek ten nie zależy od ustroju majątkowego małżeńskiego. Skoro więc żona wnioskującego nie jest zwolniona od obowiązków określonych w art. 23, art.27 k.r.o., to nie można uznać za usprawiedliwione niewywiązanie się z obowiązku zaprezentowania jej możliwości płatniczych w postępowaniu zmierzającym do przyznania pomocy prawnej. Tym bardziej, iż trudno dać wiarę temu, że skarżący nie posiada żadnej wiedzy co do możliwości płatniczych żony, zważywszy, że przedkładał w postępowaniu podatkowym dokumentację dotyczącą stanu jej zdrowia, tj. w zaświadczenia lekarskie czy orzeczenie o niepełnosprawności. Po drugie skarżący twierdzi, że miesięcznie wydaje 3400 zł, a więc więcej, niż zarabia ( 2729 zł). Taka sytuacja świadczy o istnieniu nieujawnionych dochodów albo o tym, że strona nie ponosi samodzielnie nakładów związanych z zapewnieniem egzystencji. Co więcej, kłóci się zasadami doświadczenia życiowego to, że osoby mające ograniczane możliwości finansowe razem korzystają z lokalu mieszkalnego, lecz wspólnie nie partycypują w wydatkach związanych z jego eksploatacją. Mając zatem na uwadze, że skarżący zaprezentował swoją sytuację majątkową w sposób wybiórczy, to jednak nie można tracić z pola widzenia, że znajduje się on w trudnej sytuacji życiowej i poniósł w przeszłości nie tylko negatywne konsekwencje finansowe, ale straty moralne i psychiczne. Stronę aktualnie obciąża obowiązek opłacenia wpisów w dwóch sprawach zawisłych przed tut. Sądem. Referendarz doszedł do przekonania, że wydatek rzędu 1000 zł mógłby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu wnioskującego. Zastosowane więc zwolnienie spowoduje rozpoznanie skargi, przy czym nie do zaakceptowania jest twierdzenie, że choroba uniemożliwia skarżącemu stawiennictwo w Sądzie, bowiem zdolność do wykonywania pracy świadczy o dobrym stanie zdrowia. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji .