I SAB/Bd 6/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Gospodarstwo Rolne "O." Sp. z o.o. w O. na bezczynność Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. w przedmiocie niewydania decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. postanowił: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej spółce z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy kwotę 100,00 zł (słownie sto złotych). Decyzją z dnia [...] Dyrektor K-P Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] odmawiającą przyznania pomocy finansowej Gospodarstwu Rolnemu "O Sp. z o.o. w O. na dostosowanie gospodarstw do standardów UE. Na decyzję organu II instancji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 04 lipca 2007r. sygn. akt l SA/Bd 389/07 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji wskazując, że przedmiotowe decyzje naruszają prawo procesowe w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Sąd l instancji stwierdził, że organy administracji nie rozstrzygnęły przede wszystkim kwestii prawidłowości wpisu do ewidencji skarżącej. Przyjęły, że skarżąca w dacie złożenia pierwszego wniosku z dnia 9 lutego 2005r., będąc oddziałem spółki, nie miała zdolności do występowania w postępowaniu administracyjnym i nie była stroną tego postępowania. Sąd podkreślił, że kwestia wpisu do rejestru producentów nie została prawidłowo przez organy wyjaśniona i rozstrzygnięta, do czego organy były zobowiązane zgodnie z art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu nieuprawniona była odmowa przyznania płatności spółce bez wyeliminowania jej z rejestru producentów. Od powyższego wyroku Dyrektor K-P Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 06 marca 2008r., sygn. II GSK 423/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił powyższą skargę kasacyjną i podzielił stanowisko Sądu l instancji. Wskazał, że organy administracji nie rozważyły w toku postępowania znaczenia przekształceń spółki z o.o. "Z" dla oceny zasadności wniosku z dnia 09 lutego 2005r. Nie oceniły również, kto w dacie złożenia wniosku był producentem rolnym uprawnionym do uzyskania pomocy DSU i dlaczego podział podmiotu uprawnionego wpływa na utratę skuteczności wniosku. Mając na uwadze powyższe, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. w dniu 26 czerwca 2008r. wezwał do złożenia wyjaśnień J.D. reprezentanta Gospodarstwa Rolnego "O" sp. z o.o. w O, celem dokonania ustalenia okoliczności nadania numeru producenta Oddziałowi w O. osoby prawnej "Z" sp. z o.o. w W. oraz ustalenia ewentualnego następstwa prawnego po ww. oddziale przez Gospodarstwo Rolne "O" sp. z o.o. w O. Wezwanie do złożenia wyjaśnień wystosowano także do W.D., reprezentanta "Z" sp. z o.o. w W. Po otrzymaniu odpowiedzi od wyżej wymienionych osób, decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik ARiMR w B. odmówił Oddziałowi w O. osoby prawnej ,,Z" sp. z o.o. w W. wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. W dniu [...] Gospodarstwo Rolne "O" sp. z o.o. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy za pośrednictwem organu I instancji skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.. W opinii strony bezczynność polegała na niewydaniu decyzji dotyczącej przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Strona wniosła o zobowiązanie organu l instancji do wydania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wyroku decyzji w sprawie przyznania skarżącemu pomocy ze środków unijnych na dostosowanie gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej tj. na wybudowanie płyty obornikowej w jego gospodarstwie. Spółka podkreśliła, że wyrokiem z dnia 06 marca 2008r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora K-P Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy uchylającego jego decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. odmawiającą przyznania skarżącemu środków na wskazany cel. Strona podniosła, że od dnia ogłoszenia wyroku minęło już ponad 3 miesiące i mimo wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa do dnia dzisiejszego decyzja taka nie została podjęta. Odpowiadając na powyższą skargę Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U; Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów. Z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r., SA/Wr 6/83) albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (por. wyrok NSA z 5 listopada 1987 r., IV SAB 23/87). W konsekwencji skarga na bezczynność stanowi nie tylko środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej, ale i ważny element zapewniający prawidłową wykładnię przepisów prawa administracyjnego materialnego, określających formy działania organów administracji publicznej (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s.86). W rozpatrywanej sprawie strona złożyła skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej i wniosła o zobowiązanie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. do wydania w terminie 7 dni od doręczenia wyroku decyzji w sprawie przyznania skarżącej pomocy ze środków unijnych na wybudowanie płyty obornikowej. Należy zauważyć, że w myśl art. 52 §1 i §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przyjmuje się, że w przypadku skargi na bezczynność środkiem zaskarżenia, który należy wyczerpać jest zażalenie przewidziane w art.37 §1 k.p.a. (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 140). Ten ostatni przepis stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ ten uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Należy zauważyć, że zgodnie z brzmieniem art. 10 ust.2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, ze organem wyższego stopnia w stosunku do o kierowników biur powiatowych jest dyrektor oddziału regionalnego (Dz. U. Nr 98, poz.634). W przedmiotowej sprawie strona nie wniosła zażalenia do organu wyższego szczebla tj. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. Zamiast tego, pismo strony z dnia 11 czerwca 2008 r. zawierające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji - zostało skierowane do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. Co oznacza, że tryb przewidziany w art. 37 §1 k.p.a. nie został zatem zachowany. W konsekwencji skarga do Sądu została wniesiona przed wyczerpaniem przysługujących stronie środków zaskarżenia. W tej sytuacji Sąd w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę odrzuca stwierdzając, iż wniesienie skargi jest niedopuszczalne, gdyż wniesiono ją bez wyczerpania środków zaskarżenia. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 §1 pkt 6 cyt. ustawy postanowiono jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art.232 §1 pkt 1 lit. a) tej ustawy. L. Kleczkowski l. Najda - Ossowska E. Kruppik - Świetlicka