I SO/Bd 30/05

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2005-06-24

Skład orzekający: Referendarz sądowy Michał Kujawa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej odbywającej karę pozbawienia wolności, nieposiadającej środków finansowych i mającej znaczące zadłużenie, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącego uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona nie wykazała potrzeby takiej pomocy, a przepisy PPSA zapewniają wsparcie procesowe nawet dla stron nieposiadających profesjonalnego pełnomocnika, w tym poprzez pouczenia i doręczanie odpisów orzeczeń.
Stan faktyczny
Skarżący M.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Skarżący odbywa karę pozbawienia wolności, nie posiada środków finansowych, ma dwoje małoletnich dzieci na utrzymaniu i znaczące zadłużenie. Powołał się na inne sprawy, w których przyznano prawo pomocy.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono od kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Referendarz sądowy Michał Kujawa (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług i podatku akcyzowego postanawia 1. zwolnić od kosztów sądowych 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie W dniu 20 czerwca 2005r. do tutejszego Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku M. M. w którym wniósł o udzielenie prawa pomocy w całości tj. zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w celu reprezentacji i ochrony jego interesu prawnego. Składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów, ponieważ odbywa karę pozbawienia wolności do dnia 5 września 2008r. Jak wynika z oświadczenia skarżącego nie posiada on żadnych środków finansowych oraz przebywając w Areszcie Śledczym w I. nie jest zatrudniony w jednostce penitencjarnej. Ponadto na utrzymaniu skarżącego i konkubiny jest dwoje małoletnich dzieci w wieku 7 i 13 lat. Twierdzi, iż posiada zadłużenie względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz urzędu skarbowego na kwotę około 600.000,00 zł oraz z tytułu niepłaconych alimentów w wysokości około 75.000,00 zł. Oświadcza, iż nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy nie jest w stanie ona ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Intencją wprowadzenia tego przepisu było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Chodzi tu o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powyższego sytuacja majątkowa skarżącego nie wskazuje na to aby był on w stanie ponieść koszty związane z postępowaniem sądowym. Stwierdza się, że nie ma potrzeby ustanowienia adwokata w sprawie, ponieważ strona nie wskazała w jakim celu miałoby to nastąpić. Jest to o tyle istotne, gdyż stronie występującej przed sądem administracyjnym bez adwokata lub radcy prawnego udzielane są potrzebne wskazówki co do czynności procesowych oraz strona jest pouczana o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań zgodnie z art. 6 wyżej cyt. ustawy. Tak więc strona nie dysponując wystarczającą wiedzą prawniczą nie jest pozbawiona wpływu na toczący się proces. Ponadto należy stwierdzić, że stosownie do art. 134 § 1 wyżej cyt. ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to m.in., że sąd ma prawo dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie ma zatem podstaw by twierdzić, że brak profesjonalnej pomocy prawnej ze strony pełnomocnika będącego adwokatem pozbawi stronę obrony jej interesów. Wynika to również z tego, iż zgodnie z art. 108 wyżej cytowanej ustawy w razie nieobecności strony lub jej pełnomocnika na rozprawie, przewodniczący lub 'A-')'znaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia ich wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy. Poza tym stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia. W odniesieniu do sprawo sygn. akt I SA/Bd 549/04 oraz I SA/Bd 646104, na których rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy powołuje się skarżący należy stwierdzić, że w tych sprawach brana była pod uwagę inna przesłanka, a mianowicie sprawy te były na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej, którą to może sporządzić tylko profesjonalista w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego w sprawach podatkowych. Mając na uwadze powyższe ustalenia postanowiono jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło