I SO/Bd 4/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-04-28
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych z powodu braku zdolności płatniczej bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, będąc osobą bezrobotną utrzymującą się z zasiłku i nieposiadającą zasobów majątkowych, skutecznie wykazał brak zdolności do poniesienia kosztów sądowych, co uzasadnia zwolnienie go od tych kosztów.Stan faktyczny
Wnioskodawca A.S., osoba bezrobotna utrzymująca się z zasiłku w wysokości 620 zł, zamieszkuje w lokalu spółdzielczym wraz z rodziną. Wnioskodawca wspiera dorosłe dzieci z pierwszego małżeństwa oraz sprawuje opiekę nad córką i chorą żoną. Złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o odrzuceniu zarzutów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
I SO/Bd 4/10 UZASADNIENIE
W niniejszej sprawie A.S. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nie posiada żadnych zdolności płatniczych.
Opisując swój stan rodzinny podał, że zamieszkuje w S., gdzie wspólnie z M., R. i K.S. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Obecna żona wnioskującego, M.B., z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej i z którą nie wprowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, mieszka w B.. Wnioskujący po śmierci byłej żony wspiera, w miarę możliwości, dorosłe i uczące się dzieci z pierwszego małżeństwa tj. syna R. i córkę K., którym przyznano rentę rodzinną ( 400 zł). Zainteresowany zwrócił uwagę, że od roku sprawuje pieczę nad córką, zapewnia jej mieszkanie u żony w B., jak i pomaga w nauce. Ponadto sprawuje opiekę nad roczną Z.S. i pomaga chorej żonie.
Przedstawiając swój stan majątkowy wnioskujący podał, że utracił dotychczasową pracę. Udokumentował, że aktualnie jako osoba bezrobotna utrzymuje się z zasiłku w wysokości 620 zł. Otrzymuje sporadycznie pomoc finansową ze strony rodziców, teściowej oraz żony. Posiadane środki pieniężne przeznacza na opłacenie kosztów utrzymania lokalu mieszkalnego zlokalizowanego w S.
W sprawie zważono, co następuje:
Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Wnioskujący ubiega się w niniejszej sprawie o zwolnienie od kosztów sądowych, a więc, odwołując się do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., o przyznanie prawa w zakresie częściowym. Zgodnie z 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. może być ono przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W sądowym orzecznictwie wskazuje się, że przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Jako że omawiana instytucja ma charakter wyjątkowy, przyjmuje się, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjalnie.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzić trzeba, że wnioskujący jako osoba bezrobotna spełnia opisane wyżej przesłanki. Nie zgromadził on także żadnych zasobów pieniężnych, jak i nie posiada praw majątkowych. To oznacza, iż skutecznie wykazał, że nie jest w stanie opłacić przyszłych kosztów postępowania sądowego, bowiem dochody w formie zasiłku nie wystarczają nawet na bieżące utrzymanie.
Ubocznie zauważyć należy, że przedstawiona przez wnioskującego argumentacja znajduje odzwierciedlenie w aktach innych spraw zawisłych przed tut. Sądem, zarejestrowanych pod sygnaturą: II SA/Bd 272/10, II SA/Bd 273/10, które, zważywszy na przedmiot sporu, dotyczą świadczeń przyznawanych studentom znajdującym się w szczególnie złej sytuacji finansowej, np. na wyżywienie. Stąd, w skierowanym do strony wezwaniu o przedłożenie "dodatkowych dokumentów" odstąpiono od wymogu przedstawienia zaświadczenia o zarobkach żony – M.B., bowiem informacja taka, zważywszy na okoliczności tej konkretnej sprawy, miałaby znaczenie w przypadku badania przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z tych powodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło