II SA/Bd 1006/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz (spr.) sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę. Postanowieniem z [...] czerwca 2015r. Nr [...] Starosta, na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn. Dz. U. z 2015r., poz. 520), § 44 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2013r. poz. 1551 ze zm.), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek A. P. w sprawie o uchylenie wykazu zmian gruntowych [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. w części dotyczącej działki nr [...] położonej w obrębie K., gmina C. Organ wskazał, że wnioskodawca złożył pismo datowane na [...] marca 2015 r., w którym wniósł o uchylenie wykazu zmian gruntowych [...] z dnia [...].08.2002 r. w części dotyczącej działki nr [...] położonej w obrębie K., gmina C., do którego dołączona została kserokopia opracowania: "Ekspertyza hydrologiczna ws ustalenia charakteru śródlądowych wód powierzchniowych w obrębie dz. [...], obr. K., gm. C." wykonana przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Państwowy Instytut Badawczy, Wydział Limnologii i Ewaporometrii w marcu 2015 r. Organ podniósł, że wnioskodawca poinformowany został na jakiej podstawie i na czyj wniosek może zostać dokonana aktualizacja bazy danych ewidencji gruntów i budynków. Następnie, wnioskodawca zwrócił się o przekazanie jego podania z dnia [...] marca 2015 r. do Marszałka Województwa, w związku z czym przedmiotowe pismo przekazane zostało w drodze postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. według właściwości do Dyrektora [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych wykonującego w imieniu Marszałka Województwa prawa właścicielskie w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem wniosku. Powyższe pismo zostało następnie odesłane. Organ ustalił, że działka nr [...] przeszła do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa dla wód płynących (decyzja nr [...] z dnia [...]), a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. w trwały zarząd Marszałka Województwa [...]. Starosta nadmienił, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli innych podmiotów, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu odrębnych przepisów, znajdują się te nieruchomości. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje natomiast w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie między innymi wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej (wykazu zmian gruntowych) przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców. W związku z powyższym, zdaniem organu wnioskodawca nie posiada legitymacji do złożenia wniosku w sprawie zmian w ewidencji gruntów dotyczących działki nr [...]. Organ wskazał jednocześnie, że dokonanie aktualizacji wpisu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] może nastąpić na wniosek Marszałka Województwa [...], który wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do przedmiotowej działki złożony wraz z odpowiednią dokumentacją geodezyjną opisującą zmianę użytku gruntowego w rejestrze gruntów i budynków dla działki nr [...] z gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi płynącymi o symbolu "Wp" na grunty pokryte wodami powierzchniowymi stojącymi "Ws". Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. P., załączając kserokopię aneksu do umowy dzierżawy nieruchomości rolnej, położonej na terenie gminy C., obręb K., oznaczonej numerami [...], zawartej w dniu [...] października 1996r., spisanego [...] sierpnia 2006r. pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych a A. P. Postanowieniem z [...] lipca 2015 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjno – Kartograficznego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Inspektor stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów. Nośnikiem zaś informacji jest operat ewidencyjny. Tzw. przedmiotowy zakres informacji w odniesieniu do gruntów obejmuje natomiast informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także, jak zwrócił uwagę organ drugiej instancji, m.in. właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Wyżej wskazane podmioty zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budo wlanej. Tylko podmioty wymienione w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy są uprawnione do zgłaszania organowi ewidencyjnemu zmian danych w celu aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, wskazanych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne dokumentów, materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wykrycia błędnych informacji a także na wniosek podmiotów wymienionych w ustawie lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej w przypadkach wskazanych w Prawie geodezyjnym i kartograficznym, w pozostałych natomiast przypadkach w drodze decyzji administracyjnej. Odwołujący się, nie jest zdaniem Inspektora, podmiotem wykazanym w operacie ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki nr [...] położonej w obrębie K., gmina C., nie może być zatem wnioskodawcą, a tym samym stroną postępowania w przedmiocie aktualizacji danych ewidencyjnych przedmiotowej działki. Z dokumentacji wynika, że odwołujący się nie posiada interesu prawnego lub obowiązku, a jedynie interes faktyczny, dotyczący zawartej przez niego umowy dzierżawy nieruchomości. W związku z powyższym, postępowanie nie mogło zostać wszczęte. Skargę na powyższe postanowienie wniósł A. P., twierdząc, że jest podmiotem wymienionym w art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjno – Kartograficznego wniósł o jej oddalenie wraz z argumentacją zawartą w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań Sąd zwraca uwagę na to, że podstawę prawną wydania zaskarżonych postanowień stanowił przepis art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), który § 1 stanowi: gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 61a § 2, na postanowienie, o którym mowa w § 1, służy zażalenie." Z treści art. 61 a § 1 k.p.a. wynikają dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Zdaniem Sądu, do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12 - opubl. LEX nr 1216728). Skarżący, powołując się na okoliczność, że działka nr [...] położona w obrębie K., gm. C. jest wodą stojącą, wnioskiem z dnia [...] marca 2015r. wystąpił do Starosty o uchylenie wykazu zmian gruntowych [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. Na poparcie stanowiska przedstawił ekspertyzę hydrologiczną ww. działki . W postępowaniu przed organami administracji, skarżący wykazał się ważną umową dzierżawy do dnia [...] sierpnia 2016r., zawartą pomiędzy nim a Agencją Nieruchomości Rolnych. W chwili złożenia wniosku przez skarżącego o dokonanie zmian gruntowych ww. działka znajdowała się w trwałym zarządzie Marszałka Województwa (decyzja starosty z dnia [...] marca 2012r. nr [...]). Organ słusznie uznał, że podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o aktualizację wpisu w bazie danych jest Marszałek Województwa, który wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do przedmiotowej działki. W związku z tym, że przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w zakresie zmian w wykazie gruntów, w pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy skarżący posiada status strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy dany podmiot ma interes prawny, nie decyduje zatem sama wola podmiotu, który z różnych przyczyn może być zainteresowany prowadzeniem postępowania. Interes prawny nie jest bowiem tożsamy z interesem faktycznym, który oznacza, że określony podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz to zainteresowanie nie znajduje oparcia w przepisach prawa, które stanowiłyby podstawę żądania stosownych czynności organu. W postępowaniu zwykłym, jak i w postępowaniu nadzorczym dotyczącym wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, normy materialnoprawne określające krąg stron postępowania zawiera przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego – oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości. Dodatkowo, w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. W przedmiotowej sprawie, sporna nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i znajduje się w trwałym zarządzie Marszałka Województwa. W rozumieniu art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez zasób nieruchomości należy rozumieć nieruchomości, które stanowią przedmiot własności Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa. Działka o numerze ewidencyjnym [...], stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie trwałym Marszałka Województwa. Skarżący jedynie dzierżawi przedmiotową nieruchomość. Nieruchomość ma urządzoną księgę wieczystą. Stan prawny powyższej nieruchomości uregulowany jest w księdze wieczystej i pokrywa się z zapisem w rejestrze ewidencji gruntów. Reasumując, Sąd uznał, że zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, że składając wniosek skarżący nie wykazał, że posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a, który uprawniał go do uznania za stronę postępowania, a co za tym idzie wszczęcia postępowania administracyjnego w żądanym przez niego zakresie. W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę jako nieuzasadnioną.