II SA/Bd 101/12

Dnia 19 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 roku sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...] r., nr[...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pełnomocnik K. Ś. złożył skargę na decyzję SKO w [...] z [...] grudnia 2011 r. ([...]), którą utrzymano w mocy decyzją tegoż SKO z [...] listopada 2009 r. ([...]). SKO na podstawie art. 157 § 3 Kpa odmówiło wszczęcia postępowania z wniosku K. Ś. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2009 r.(nr [...]) dot. zatwierdzenia podziału działki nr [...] we wsi [...], stanowiącej własność M. G. wywodząc, że skarżący nie posiada interesu prawnego w złożeniu przedmiotowego wniosku. Składający skargę wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez brak rozstrzygnięcia wniosku oraz pominięcie istotnych okoliczności wskazujących, że skarżący ma interes prawny w złożeniu przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie tej części uzasadnienia należy stwierdzić, że w żadnej mierze nie można jednak podzielić zasadności skargi w tej części, w której skarżący wywodził, że "SKO bezpodstawnie wydało orzeczenie, że utrzymuje w mocy uchyloną decyzję traktując się jako organ odwoławczy, zamiast wydać ponownie decyzję rozstrzygającą wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie podziału działki nr [...] położonej we wsi [...]," wywodząc że "Skarżona decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2011 r. faktycznie nie zawiera rozstrzygnięcia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji a w prowadzonym postępowaniu SKO nie jest organem odwoławczym." Zauważyć bowiem należy, że wyrokiem z dnia [...] grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 1164/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił tylko i wyłącznie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Z sentencji ww. wyroku wynika wyraźnie, że na skutek skargi K. Ś., Sąd uchylił jedynie decyzję znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że była to decyzja wydana po złożeniu przez skarżącego wniosku z dnia [...] grudnia 2009 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wskazano, że koniecznym jest ustalenie przez organ administracji czy podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji posiada przymiot strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno wyjaśnić, czy interesu prawnego lub obowiązku wnioskodawcy mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej z [...] czerwca 2009 r. Jednak ani w sentencji, ani w uzasadnieniu Sąd nie wskazał, że uchyla również decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w pierwszej instancji, tj. decyzję wydaną w dniu [...] listopada 2009 r. Zatem, na skutek wydanego wyroku, w obrocie prawnym pozostawała nieprawomocna decyzja SKO nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. W konsekwencji powyższego, Kolegium będąc związanym wydanym wyrokiem co do oceny prawnej i wskazaniami co do dalszego postępowania w sposób uzasadniony prawnie, orzekło w sprawie jako organ II instancji i w tym zakresie zarzuty skargi są chybione jako niemające swego uzasadnienia zarówno w stanie faktycznym jak i prawnym. Nie oznacza to jednak, że skargi nie należało uwzględnić. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] grudnia 2011 r. - sygn. [...] zasługuje jednak na uwzględnienie, albowiem organ rozpoznający wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...]i z dnia [...] czerwca 2009 r. nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Jest okolicznością zupełnie bezsporną, że skarżący K. Ś. jest właścicielem działek nr [...] i [...]. Jest również okolicznością zupełnie bezsporną, że ww. działki skarżącego sąsiadują z działką będącą własnością M.G.j nr [...], i że działka nr [...] uległa podziałowi decyzją Wójta Gminy [...]z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], tj. decyzją, której właśnie dotyczy wniosek skarżącego z [...] października 2009 r. rozstrzygnięty zaskarżoną decyzją. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostaje jednak nadal okoliczność czy skarżący w tej sytuacji może skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Aleksandrów Kujawski z dnia [...] czerwca 2009 r. Samo stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych, którego celem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonych ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 Kpa. Po myśli przepisu art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W związku z tym koniecznym było ustalenie przez właściwy organ czy podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ma przymiot strony. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art. 28 Kpa, ale stroną tego postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpoznania przez właściwy organ nadzoru zupełnie nowej sprawy w stosunku do rozstrzyganej kwestionowaną decyzją. Na bezwzględną konieczność wyjaśnienia przez organ tego, czy interesu prawnego lub obowiązku skarżącego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] czerwca 2009 r. zwrócił już uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w swoim poprzednim wyroku z 7 grudnia 2010 r. sygn.: II SA/Bd 1164/10 w niniejszej sprawie. Sąd podkreślił w uzasadnieniu tego wyroku, że skarżący konsekwentnie zarówno w odwołaniu, jak i w skardze podnosił, że nie został sporządzony protokół przejęcia przebiegu granicy pomiędzy jego nieruchomością, a działką [...]. Na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, że gdy doszło do sporządzenia projektu podziału działki nr [...], to geodeta wezwał go do zatwierdzenia znaków granicznych, a on odmówił zatwierdzenia uważając, że najpierw trzeba ustalić przebieg granicy, ale pomimo tego doszło do zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...]. Dlatego też koniecznym było wyjaśnienie przez organ czy rzeczywiście przebieg granic pomiędzy nieruchomością skarżącego i M. G. jest w jakimkolwiek punkcie sporny i ewentualnie w jakim. Swoje stanowisko skarżący podtrzymał również w skardze z [...] stycznia 2012 r. jak i w trakcie ponownego postępowania sądowego. Prowadząc ponownie postępowanie organ tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - czego nie można nie zauważyć - oczywiście podjął szereg czynności szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zmierzających do ustalenia interesu prawnego po stronie skarżącego lub braku tego interesu. Jednakże w trakcie kolejnego postępowania sądowego podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko skarżący złożył dwa kolejne pisma procesowe, wskazując na kolejne okoliczności uzasadniające w mniemaniu skarżącego jego interes prawny w stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej z [...] czerwca 2009 r. M.in. wskazywał, że przy nabyciu działki nr [...] dnia [...] lipca 1995 r. od M. W. otrzymał akt notarialny od M. W. z dnia [...] października 1953 r. świadczący o tym, że J. R. żona A. R. działkę wtedy [...] nabyła od W. z obejmującym prawem przechodu i przejazdu, a szerokość tego przechodu i przejazdu, wyniosła dwa metry (droga służebna). W zasobach geodezyjnych Starostwa były wypisy i wyrysy drogi i działki do R.. Dodatkowo wskazał także jeszcze inne okoliczności zwłaszcza w obszernym piśmie z [...] listopada 2012 r. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mając na uwadze zasady ogólne postępowania administracyjnego, w szczególności wyrażone w przepisach art. 7 i 8 i 10 § 1 Kpa należało uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]; rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku opierając na przepisie art. 152 tej ustawy, natomiast rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 - na przepisach art. 200 ww. ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ... (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Organ ponownie prowadząc postępowanie wyjaśniające wezwie skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień zawartych w jego pismach kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2012 r. i [...] grudnia 2012 r., a także rozważy potrzebę przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie bowiem z przepisem art. 89 § 2 Kpa organ powinien przeprowadzić rozprawę m.in. gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy. Oceniając istnienie interesu prawnego lub obowiązku skarżącego trzeba mieć na względzie to, że podział nieruchomości skutkuje wytyczeniem nowych granic dla działek powstających wskutek podziału nieruchomości. Jeżeliby więc okazało się, że któraś z nowych, zewnętrznych granic przebiega w jakiejś części, po nieruchomości będącej własnością skarżącego (działka nr [...] i [...]), to podział nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wpływałby na prawo własności skarżącego i miałby on wtedy przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Prowadząc ponowne postępowanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponownie zwróci się o wyjaśnienia także do M. G., która - mimo wezwania przez organ takich wyjaśnień nie złożyła. W razie zaś ponownego braku reakcji ww. na kolejne wezwania o złożenie wyjaśnień, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwie M. G. na rozprawę w wypadku podjęcia wcześniejszej decyzji o potrzebie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Przedstawione powyżej stanowisko Sądu bynajmniej nie oznacza stwierdzenia zasadności żądania skarżącego domagającego się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2009 r. dot. zatwierdzenia projektu podziału działki nr [...] we wsi [...]. Jakiekolwiek stwierdzenia Sądu w tym zakresie oznaczałoby bowiem naruszenie treści przepisów art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. i stanowiłoby niedopuszczalne przekroczenie granic rozpoznawanej sprawy na obecnym etapie postępowania.