II SA/Bd 101/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2014r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz adwokat H. K. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. II SA/Bd 101/14 Uzasadnienie Marszałek Województwa K.- P. dnia ... 2013 r. decyzją ... na podstawie art. 21, art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z zm.), art. 104 Kpa orzekł wobec skarżącej A. G. o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalonych decyzją Marszałka Województwa K.-P. z dnia ...2013 r. nr ... wraz z odsetkami. SKO w T. po rozpatrzeniu odwołania A. G. decyzją z ... 2013 r. (...) na podstawie art. 30 ust. 9 ww. ustawy z 28 listopada 2003 r. oraz art. 138 § 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję Marszałka wywodząc, że nie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące rodziny, które uzasadniałyby umorzenie nienależnie pobranych świadczeń. Na powyższą decyzję A. G. złożyła skargę, wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie należności, przedstawiając okoliczności, w których pobrała nienależne świadczenie, wskazując na swoją sytuacją rodzinną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 143, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do przepisów art. 134 § 1 oraz art. 133 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że decyzją z dnia ...2013 r., nr ... Marszałek Województwa K.-P. na podstawie przepisów art. 21, art. 23 a ust. 9 w związku z art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, uznał, iż świadczenia rodzinne przyznane na okres zasiłkowy ... w formie: 1. zasiłku rodzinnego ....2005 r. do ....2006 r. na W. G., w kwocie 43 zł miesięcznie i na M. G. w kwocie 43 zł miesięcznie, 2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na M. G., od ....2006 r. do ....2006 r. w kwocie 173,40 zł oraz od ....2006 r. do ....2006 r. w kwocie 400 zł wypłacone A. G. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia ...2004 r. nr ... są świadczeniami nienależnie pobranymi i podlegają zwrotowi łącznie z ustawowymi odsetkami, naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Suma nienależne pobranych świadczeń rodzinnych wynosi 2.547,40 zł z ustawowymi odsetkami. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO w T. z .... 2013 r. (nr ...) po rozpatrzeniu odwołania A. G. od ww. decyzji z ... 2013 r. Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Z akt wynika, że ... 2013 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącej A. G. o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń z uwagi na jej aktualną sytuację bytowo – rodzinną. We wniosku opisała także okoliczności w których doszło do wypłaty świadczeń rodzinnych uznanych za nienależnie pobrane. W związku z tym należy przede wszystkim stwierdzić, że przepis art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 139, poz. 992 z 2006 r. z późn. zm.) stanowi, że organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń łącznie z odsetkami w całości lub części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinny. Przepis ten – co wino być oczywiste - nie nakłada więc obowiązku umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, ale daje wskazanemu organowi wyłącznie takie uprawnienie, jeżeli wystąpią pewnego rodzaju okoliczności, których ocena należy do orzekającego organu. Użyty zaś w nim przez ustawodawcę zwrot "może" wyraźnie wskazuje, że wydane na jego podstawie decyzje administracyjne mają charakter uznaniowy. W orzeczeniach sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślono na, że zwrot "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" to całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej, jak życiowej wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń organy powinny dokonać oceny, czy sytuacja życiowa wnioskodawcy, w tym stan rodzinny, wiek, niepełnosprawność, stan zdrowia mieszczą się w ustawowym pojęciu "szczególnie uzasadnionych okoliczności. Natomiast sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin (vide m.in. wyrok tut. sądu z 26 października 2010 r. – II SA/Bd 775/10). W ocenie Sądu rozpoznającego skargę A. G. organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji (podobnie jak wcześniej organ pierwszej instancji w swojej decyzji z ... 2013 r., utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją) przeprowadził wszechstronną i prawidłową ocenę czy zachodzą wskazane w przywołanym przepisie art. 30 ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych okoliczność i stanowisko swoje uzasadnił zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 Kpc. Organ prawidłowo uznał, że w sytuacji rodzinny skarżącej nie zaszły żadne szczególne okoliczności. Taka ocena, zdaniem Sądu jest uzasadniona i znajduje swe potwierdzenie w świetle akt sprawy. Nie nosi też cech dowolności. Ma bowiem swoje podstawy w zebranych dowodach, a skarżąca zdaniem Sądu nie wykazała zaistnienia żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które należałoby zostać potraktowane. W toku postępowania organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), a także, zgodnie z art. 77 § 1 Kpa w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, respektując również pozostałe zasady ogólne postępowania administracyjnego zawarte w przepisach art. 6-15 Kpa. Nie naruszył także przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy wobec braku jakichkolwiek przesłanek wskazanych treścią przywołanych wyżej przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- na podstawie art. 151 tej ustawy Sąd skargę oddalił.