II SA/Bd 1025/09

Dnia 29 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi S. D. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora [...] w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. II SA/Bd 1025/09 Uzasadnienie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpoznaniu odwołania S. D., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wspomnianą decyzją nie stwierdził u S. D. choroby zawodowej wymienionej w pozycji 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), tj. obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo – nerwowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1.2 i 3 kHz. Decyzję wydano na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego przeprowadzonego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. S. D. w odwołaniu podniósł, że wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej złożył w dniu [...], czyli przed wydaniem załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 105, poz. 869). Stosownie do § 11 cytowanego rozporządzenia do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzeń, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia, tj. przed 3 lipca 2009 r. stosuje się przepisy powołanego rozporządzenia. Ustalono, że badania audiometryczne S. D. były wykonane w [...] i [...]. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) okres, w którym, dla tej jednostki chorobowej, wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej, pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym wynosi 2 lata. Ze względu na fakt, że S. D. pracował w narażeniu na hałas stwarzający ryzyko utraty słuchu od [...] do [...] oraz od [...] do [...] do stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego konieczne było badanie audiometryczne wykonane najpóźniej do [...]. W przypadku S. D. można stwierdzić jednoznacznie, że nie został zachowany okres upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej okres ten, zarówno w poprzednim rozporządzeniu, jak i obecnie obowiązującym, wynosi 2 lata. W dokumentacji medycznej nie ma danych potwierdzających wykonanie badań audiometrycznych w [...] pomimo podjętych działań nie udało się uzyskać dokumentacji medycznej z [...] dlatego brak jest dowodu w postaci badań wykonanych przed lutym 1992 r. potwierdzających obustronny niedosłuch odbiorczy znacznego stopnia. Na powyższą decyzję S. D. złożył skargę do tutejszego Sądu. Wniósł o uchylenie decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...] i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że badania lekarskie stwierdziły u niego niedosłuch odbiorczy znacznego stopnia, W latach [...] – [...] pracował w warunkach dużego narażenia na hałas. Badania audiometryczne robił w [...] ale dokumentacja zaginęła. Ubytki słuchu nawet dla dotkniętego nimi są niezauważalne i dopiero upływ czasu i reakcje otoczenia pozwalają uznać ten fakt. Wniosek o stwierdzenie choroby zawodowej złożył [...], czyli przed wydaniem załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 3 lipca 2009 r. i czy w okresie 30 lipca 2002 r. a 3 lipca 2009 r. istniała "próżnia" prawna i czy prawo może działać wstecz. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W okresie wskazanym przez skarżącego, tj. od [...] do [...] obowiązywało rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i na jego podstawie prowadzono postępowanie administracyjne i wydawano decyzje. Użycie przez skarżącego określenia "próżnia prawna" jest bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2). Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 235¹, 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1121). Przepis art. 235¹ Kodeksu pracy stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z kolei przepis art. 235² Kodeksu pracy wskazuje, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Definicja choroby zawodowej została wprowadzona do Kodeksu pracy na mocy ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825). Ustawa weszła w życie 3 lipca 2009 r. Na mocy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ Kodeksu pracy zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Rozporządzenie określa wykaz chorób zawodowych, okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Rozporządzenie weszło w życie 3 lipca 2009 r. Poprzednio obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Rozporządzenie to, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07 zostało uznane za sprzeczne z Konstytucją, jednakże przepisy te utraciły moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw (wyrok został ogłoszony w Dz. U. Nr 116, poz. 740 z 2008 r.). Do czasu wydania nowego rozporządzenia organy administracji stosowały poprzednio obowiązujące rozporządzenie. Nie było zatem, jak to określił skarżący, "pustki prawnej". Orzekające w sprawie organy ustaliły, że skarżący pracował w narażeniu na hałas od września [...] do września [...] i w styczniu [...]. Biorąc pod uwagę styczeń [...] skarżący wystąpił o stwierdzenie choroby zawodowej po 16 latach a pomijając miesiąc pracy w [...] po 23 latach od ustania narażenia ma obniżenie utraty słuchu. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) określa "Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów choroby upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym". Dla choroby zawodowej polegającej na obustronnym trwałym odbiorczym ubytku słuchu typu ślimakowego lub czuciowo–nerwowego spowodowany hałasem okres ten wynosi 2 lata. Ocena orzekających w sprawie organów o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej chociażby z tego powodu jest trafna, Okres 2 lat był wymieniony także w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W ocenie Sądu, materiał dowody został zebrany prawidłowo i należycie oceniony przez organy inspekcji sanitarnej. Sprawa skarżącego, mimo, że wszczęta w [...] rozpoznawana jest na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Stanowi o tym § 11 rozporządzenia przewidując, że do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. W okresie od [...] a [...] nie istniała próżnia prawna, jak to w skardze wywodzi skarżący. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. P 23/07 orzekł, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94, ze zm.) w zakresie, w jakim nie określają wytycznych dotyczących treści rozporządzenia oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. z 2002 r., Nr 132, poz. 1115) są niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także odroczył, na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji, termin utraty mocy obowiązującej wskazanych przepisów, na okres 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej. Wyrok ten został ogłoszony w Dzienniku Ustaw Nr 116 poz. 740 z dnia 2 lipca 2008 r. Oznacza to, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. obowiązywały w dalszym ciągu, do czasu ich uchylenia. Organy administracji obowiązane są stosować obowiązujące prawo, natomiast sądy administracyjne muszą mieć na uwadze uchylenie domniemania zgodności przepisów z Konstytucją. Sąd z urzędu dostrzegł niewłaściwe zawieszenie postępowania przez organ I instancji w formie pisma, zamiast postanowienia i w takiej samej formie podjęcie postępowania, jednakże okoliczność ta nie miała wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnia to, na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.