II SA/Bd 1027/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2017-09-13
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Brzezińska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czasu odpoczynku, czasu prowadzenia pojazdu oraz prawidłowości dokumentacji (wykresówki) uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego, nawet jeśli przedsiębiorca podnosi zarzuty dotyczące wadliwości postępowania kontrolnego i braku jego wpływu na powstanie naruszeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo określiły zakres kontroli i nie doszło do naruszenia przepisów dotyczących czasu jej trwania, gdyż ewentualne przedłużenie było uzasadnione wnioskiem strony. Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego, w tym odmowy ponownego przesłuchania świadków, nie miały wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona nie wykazała związku przyczynowego między tymi uchybieniami a wynikiem sprawy ani nie przedstawiła argumentów podważających ustalenia organów. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, uzasadniających zwolnienie z odpowiedzialności, spoczywa na przedsiębiorcy, który nie wykazał istnienia takich okoliczności. W konsekwencji, nałożona kara pieniężna została uznana za zasadną.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki transportowej na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymującą w mocy decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł. Kara została nałożona za liczne naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czasu odpoczynku, czasu prowadzenia pojazdu, a także za nieprawidłowości w dokumentacji (wykresówki) i stanie technicznym tachografów. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym wadliwe przeprowadzenie kontroli, przekroczenie jej czasu, brak przeprowadzenia wnioskowanych dowodów oraz niezastosowanie przepisów zwalniających z odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2014 r. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na [...] sp. z o.o. w [...] karę pieniężną w kwocie dwadzieścia tysięcy złotych. W uzasadnieniu decyzji wskazano następujące sankcjonowane naruszenia:
- skrócenie dziennego czasu odpoczynku,
- skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku,
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
- przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu,
- brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu,
- wykonanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji,
- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy,
- wykonanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego: nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Naruszenia ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa, przeprowadzonej w dniach [...] 2014 r. do [...] 2014 r., a zostały one stwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] 2014 r., nr [...]. Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Zakres kontroli obejmował okres od [...].2013 r. do [...].2014r.
W odwołaniu od powyższej decyzji [...] sp. z o.o.w [...] zarzuciła jej:
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przez organ przepisów: ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414; ze zm.); rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85) Dz.Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006); ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013, poz. 672 ze zm.)
- prawa procesowego poprzez naruszenie przepisów art. 6, 7, 77, 8 i 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.).
W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że w zawiadomieniu o zamiarze kontroli wskazano w sposób nieprecyzyjny przedmiot kontroli powołując się na art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym, co w ocenie strony świadczy o wszczęciu postępowania z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Kolejnym przykładem rażącego naruszenia przepisów omawianej ustawy było zdaniem skarżącego przekroczenie czasu kontroli w przedsiębiorstwie. Skarżący wywiódł przy tym, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy bowiem zgodnie z art. 77 ust. 6 u.s.d.g. dowody przeprowadzone w toku kontroli przez organy kontroli z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności przedsiębiorcy nie mogą stanowić dowodu m.in. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy, jednak tytko wówczas jeżeli naruszenia te miały istotny wpływ na wynik kontroli. Spółka wskazała, że przesłuchanie J.Z. – kierownika transportu kontrolowanej spółki odbyło się w dniu [...] 2014 r. czyli po przekroczeniu limitu trwania kontroli, co oznacza, że dowód ten powinien zostać uznany za nieważny. Odwołujący się wywiódł w związku z tym, że z uwagi na fakt, że sama kontrola została przeprowadzona wadliwie istnieją podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania.
Spółka podniosła ponadto, że w postępowaniu przed organem I instancji została pozbawiona swych praw, gdyż nie została poinformowana o nieuwzględnieniu przez organ wniosku o ponowne przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowców G. C. i M. M. w charakterze świadka. Uniemożliwiono jej też ostateczne wypowiedzenie się w sprawie przeprowadzonych dowodów, naruszając tym samym przepisy postępowania administracyjnego. Odwołująca się wskazała na swoje wątpliwości co do rzetelności przeprowadzenia dowodów z przesłuchania wyżej wskazanych świadków. Zeznania obu kierowców (ich odpowiedzi, protokołowane przez przesłuchującego) pokrywają się ze sobą co do słowa, mimo że byli oni przesłuchiwani oddzielnie. Świadczy to, w ocenie Spółki, o tym, że przesłuchujący przekopiowali odpowiedzi świadków z jednego protokołu do drugiego, a ponadto, że odpowiedzi były kierowcom sugerowane, co potwierdzili zresztą sami kierowcy. Odwołujący się zakwestionował również ustalenia organu co okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (brak na rewersie wykresówki odręcznego zapisu dokumentującego aktywności kierowcy od 17:10 w/w dnia, potwierdzającej powrót dobazy przedsiębiorstwa). W ocenie Spółki wykresówka zawierała zapisy kompletne, gdyż w okresie od godziny 17:10 kierowca prowadził samochód osobowy, który był pozostawiony w B. przez innego kierowcę.
Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odniósł się do każdego ze stwierdzonych w toku kontroli naruszeń, wskazując przy tym na przepisy regulujące te kwestie.
W zakresie naruszenia polegającego na skróceniu czasu odpoczynku organ II instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że doszło do następujących przypadki nieuzasadnionego skrócenia minimalnego czasu nieprzerwanego odpoczynku :
a) w zakresie minimalnego 9-godzinnego czasu nieprzerwanego odpoczynku:
- kierowca S. B. w dniu [...] 2014 r. o godzinie 8:32 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy w ciągu którego odebrał jedynie 7 godzin i 12 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 300 zł;
- kierowca D. D. w dniu [...].2014 r. o godzinie 3:20 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 20 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca D. D. w dniu [...].2014 r. o godzinie 7:25 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 34 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca D. D. w dniu [...].2014 r. o godzinie 14:06 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 7 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 300 zł;
- kierowca S. F. w dniu [...].2014 r. o godzinie 23:21 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 6 godzin i 29 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 500 zł;
- kierowca S. F. w dniu [...].2014 r. o godzinie 13:38 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 29 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca P. G. w dniu [...].2014 r. o godzinie 22:01 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 5 godzin i 55 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 700 zł;
- kierowca M. K. w dniu [...].2014 r. o godzinie 10:02 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 5 godzin i 8 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 700 zł;
- kierowca B. P. w dniu [...].2014 r. o godzinie 13:38 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 29 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca R. S. w dniu [...].2014 r. o godzinie 13:08 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 6 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 500 zł;
- kierowca M. S. w dniu [...].2014 r. o godzinie 14:04 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 7 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca [...] w dniu [...].2014 r. o godzinie 14:04 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 7 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca R. S. w dniu [...].2014 r. o godzinie 15:19 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 28 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca P. Ś. w dniu [...].2014 r. o godzinie 3:20 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 20 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca P. Ś. w dniu [...].2014 r. o godzinie 7:25 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 34 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca P. Ś. w dniu [...].2014 r. o godzinie 14:06 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 7 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 300 zł;
- kierowca K. S. w dniu [...].2014 r. o godzinie 23:21 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 6 godzin i 29 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 500 zł;
- kierowca Ł. G. w dniu [...].2014 r. o godzinie 22:01 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 5 godzin i 55 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 700 zł;
- kierowca D. A. w dniu [...].2014 r. o godzinie 10:02 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 5 godzin i 8 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 700 zł;
- kierowca M. I. w dniu [...].2014 r. o godzinie 14:04 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 8 godzin i 7 minut nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca G. S. w dniu [...].2014 r. o godzinie 13:08 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 6 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 500 zł;
- kierowca G. C. w dniu [...].2014 r. o godzinie 15:41 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 1 godzinę i 42 minuty nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1500 zł;
- kierowca M. M. w dniu [...].2014 r. o godzinie 15:41 rozpoczął 30-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 1 godzinę i 42 minuty nieprzerwanego odpoczynku. Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1500 zł;
b) w zakresie minimalnego 11-godzinnego czasu nieprzerwanego odpoczynku:
- kierowca B. P. w dniu [...].2014 r. o godzinie 20:34 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 9 godzin i 31 minut nieprzerwanego odpoczynku. Był to czwarty okres odpoczynku dziennego skrócony do 9 godzin w tygodniu rozliczeniowym, Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 300 zł;
- kierowca B. P. w dniu [...].2014 r. o godzinie 9:16 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 9 godzin i 4 minut nieprzerwanego odpoczynku. Był to piąty okres odpoczynku dziennego skrócony do 9 godzin w tygodniu rozliczeniowym, Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 300 zł;
- kierowca B. P. w dniu [...].03.2014 r. o godzinie 3:42 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego odebrał jedynie 10 godzin i 19 minut nieprzerwanego odpoczynku. Był to szósty okres odpoczynku dziennego skrócony do 9 godzin w tygodniu rozliczeniowym, Powyższe skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł.
W zakresie nieuzasadnionego skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku stwierdzono istnienie następujących uchybień:
- kierowca D. D. skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 5 godzin i 48 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 550 zł;
- kierowca [...], skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 2 godziny i 13 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 250 zł;
- kierowca A. S. skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 47 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 50 zł;
- kierowca T. S. skrócił tygodniowy czas odpoczynku o 8 godzin i 51 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 850 zł.
W zakresie naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu prawidłowo, w ocenie organu II instancji, stwierdzono, że:
- kierowca S. F. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 25 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł,
- kierowca P. G. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 1 godzinę i 57 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 300 zł;
- kierowca J. L. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 24 minuty, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca B. P. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 54 minuty, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 100 zł;
- kierowca M. M. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 7 godzin i 32 minuty, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1500 zł;
- kierowca G. C. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 6 godzin i 48 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1300 zł;
- kierowca Ł. G. przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 5 godzin i 3 minuty, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 1100 zł.
Odnośnie naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, organ II instancji uznał, za prawidłowe nałożenie kary w wysokości 1250 zł w związku z następujących uchybieniami:
- kierowca G. C. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 17 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 150 zł;
- kierowca S. F. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 22 minuty, co skutkowało nałożeniem kart w wysokości 950 zł;
- kierowca M. K. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 26 minut, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 150 zł.
W zakresie naruszenia polegającego na braku w okazanej wykresówce przepisowych wpisów – daty lub miejsca zakończenia używania wykresówki – za brak każdej z danych, organ II instancji stwierdził, że okazana do kontroli wykresówka R. K. nie zawiera wymaganego wpisu stanu licznika w km, w chwili zakończenia użytkowania pojazdu, co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 50 zł.
Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia kontrolnego, badania kontrolnego lub kalibracji, organ podniósł, że tachograf zainstalowanego w pojeździe o nr. rej [...] nie został poddany wymaganemu przeglądowi okresowemu, w okresie wykonywania przewozów drogowych w ramach działalności transportowej spółki. Powyższe uchybienie skutkowało naliczeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 zł.
W zakresie naruszenia polegającego na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, organ II instancji stwierdził, brak zapisu wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy L. K., co skutkowało nałożeniem kary w wysokości 300 zł.
Odnośnie naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, organ II instancji stwierdził, że:
- kierowca G. C. w trakcie wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego wraz z drugim kierowcą M. M., będąc w pojeździe na stanowisku drugiego kierowcy, nie rejestrował swojej aktywności na własnej karcie kierowcy. Karty tej w tachografie używał wyłącznie po zmianie z drugim kierowcą, kiedy to osobiście prowadził pojazd. Powyższe skutkowało naliczeniem kary pieniężnej w wysokości 5000 zł;
- kierowca M. M. w trakcie wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego wraz z drugim kierowcą G. C., będąc w pojeździe na stanowisku drugiego kierowcy, nie rejestrował swojej aktywności na swojej karcie kierowcy. Karty tej w tachografie używał wyłącznie po zmianie z drugim kierowcą, kiedy osobiści prowadził pojazd. Powyższe skutkowało naliczeniem kary pieniężnej w wysokości 5000 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty Spółki przedstawione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W jego ocenie nie doszło bowiem do naruszenia prawa przy wskazywaniu, zdaniem Spółki, zbyt szerokiego zakresu kontroli przedsiębiorstwa. Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie kontroli przewozu drogowego z dnia 23 lipca 2013 r. (Dz.U. z 2013, poz 1064) wymienia podstawowe elementy podlegające kontroli, natomiast organ dokonuje kontroli w zakresie wyznaczonym art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Oznacza to zdaniem organu, że przedmiotowe rozporządzenie nie zawęża uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego do przeprowadzania analizy innych sfer działalności przedsiębiorcy.
W zakresie zarzutu dotyczącego przekroczenia czasu kontroli, a także wykonywania czynności po zakończeniu ważności upoważnienia, organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność ta nie miała wpływu na ważności czynności kontrolnych. Wskazał też, że w aktach sprawy znajduje się pismo strony skierowane do Inspektoratu z prośbą o przedłużenie terminu zakończenia kontroli z dnia [...] na dzień [...] 2014 r. Przesłuchanie J. Z. odbyło się w ostatnim dniu kontroli i jednocześnie po wszczęciu postepowania administracyjnego tj. [...].2014 r. i jest w opinii organu odwoławczego niekwestionowanym środkiem dowodowym. Organ dodał też, że przekroczenie limitu czasowego nie oznacza by dowody został zebrane w sposób nielegalny. Nadmienił również, że przesłuchanie wyżej wymienionego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem zeznania [...] są jednym ze środków dowodowych jedynie potwierdzających ustalenia wynikające z całokształtu materiału dowodowego.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących przesłuchania kierowców – G. C. i M. M., organ odwoławczy wskazał, że wyżej wymienieni zostali pouczeni o odpowiedzialności karnej i złożyli zeznania, które następnie zostały przez nich potwierdzone własnoręcznymi podpisami złożonymi w obecności pracownika organu.
Organ odwoławczy wskazał, że Spółka mylnie obarcza odpowiedzialnością za stwierdzone naruszenia podmiot trzeci. W ocenie organu nie zrobiła ona wszystkiego czego można by od niej wymagać, by nie dopuścić do powstania naruszenia. Mając na uwadze, że strona nie wykazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu, organ odwoławczy nie uznał, że nie ma podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym.
Organ II instancji zwrócił też uwagę, że obowiązek zgromadzenia dowodów świadczących na korzyść strony i mogących być podstawą do zmniejszenia lub uchylenia kary pieniężnej nie obciąża wyłącznie organu, ale także stronę.
W opinii organu odwoławczego postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone rzetelnie, zgodnie z przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe rozstrzygnięcie [...] sp. z o.o. w [...] zarzuciła:
- naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przez organy I i II instancji przepisów:
1) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. - Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) poprzez niezastosowanie art. 92 b i art. 92 c w aspekcie uchylenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za stwierdzone podczas kontroli naruszenia;
2) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006r.), poprzez niezastosowanie art. 3 i art. 13 w aspekcie wykorzystywania pojazdów należących do strony na potrzeby przewozów wyłączonych spod obowiązywania rozporządzenia 561/2006
3) art. 83 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t, Dz. U. z 2013r. poz. 672 ze zm.) poprzez prowadzenie kontroli w siedzibie przedsiębiorcy z przekroczeniem terminów wskazanych w ustawie - okres kontroli od [...] 2014 r. do [...] 2014 r.;
4) art. 77 ustawy swobodzie działalności gospodarczej poprzez przeprowadzenie dowodów mających znaczenie w sprawie w tym przesłuchania p. J. Z. - kierownika oddziału transportu kontrolowanej Sp. z o.o., które odbyło się w dniu [...] 2014 r. czyli bezspornie po przekroczeniu limitu czasu trwania kontroli, był to ostatni dzień kontroli oraz z przekroczeniem limitu upoważnienia kontrolujących;
5) Art. 79 a ust. 1 i art. 79 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez dokonywanie czynności kontrolnych, w tym sporządzenie i doręczenie protokołu z kontroli, poza granicami upoważnienia.
- prawa procesowego poprzez naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) tj.:
1. art. 6, art. 7 k.p.a, poprzez niedopuszczenie wnioskowanych przez stronę dowodów w postaci przesłuchania na okoliczność wystąpienia przesłanek z art. 92 b i art. 92 c ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 z późno zm.) oraz art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006;
2. art. 8 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o przeprowadzonych dowodach w postaci dokumentów przekazanych przez Państwową Inspekcję Pracy;
3. art. 10 § 1 k.p.a.. poprzez niezawiadomienie strony na etapie postępowania w II instancji o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji administracyjnej,
4. art. 15 poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie decyzji w II instancji o utrzymaniu decyzji w mocy, gdy w toku prowadzenia postępowania w II instancji zmieniły się przepisy w oparciu, o które stwierdzono naruszenia np. lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - w dniu 2 marca 2016 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. W sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
5. art. 75 w związku z art. 78 poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowców p. G. C. i p. M. M. w charakterze świadka,
6. art. 77 § 1 poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i rozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności nieustalenie czy wystąpiły przesłanki z art. 92 b i art. 92 c ustawy o transporcie drogowym i art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, tj. przesłanki zwalniające przedsiębiorcę z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, czemu miały służyć wnioskowane przesłuchania,
7. art. 107 § 3 poprzez niewskazanie przez organ II instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji powodów, dla których została utrzymana w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2014 r. nr [...], wobec czego trudno stronie prawidłowo zaskarżyć przedmiotową decyzję, ponadto organ nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania,
8. art. 138 poprzez utrzymanie decyzji w mocy zamiast uchylenia jej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania decyzji przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że organy obu instancji nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do treści protokołu kontroli, a ponadto zignorowały złożony przez stronę wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków – kierowców. Skarżąca stwierdziła, że organ II instancji nie informując jej o zakończeniu postępowania dowodowego, pozbawił jej możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Stwierdziła też organowi II instancji, że nie odniósł się do podnoszonych przez nią w odwołaniu zarzutów wskazujących na znaczne wady konstrukcyjne decyzji I instancyjnej. Organ I instancji nie wskazał w rozstrzygnięciu za co została nałożona kara pieniężna i na podstawie jakich przepisów.
Strona skarżąca zwróciła też uwagę, że z zaskarżonej decyzji nie wynika na jakiej podstawie organ II instancji uznał, że procedura administracyjna w toku postępowania przed organem I instancji została przeprowadzona prawidłowo. W ocenie Spółki organ I instancji wydając decyzję całkowicie zlekceważył zasady postępowania administracyjnego, nie wskazując z jakiego powodu dał wiarę jedynie dowodowi z okazanych dokumentów, bez przeprowadzenia dowodów osobowych, o które wnioskowała strona, jednocześnie w żaden sposób nie odnosząc się do złożonego wniosku, w sytuacji gdy powinien wydać postanowienie o odmowie przeprowadzenia dowodu, jak również bez wskazania z jakiego powodu została uchylona decyzja organu I instancji i na podstawie jakich dowodów została nałożona ponownie kara pieniężna.
Skarżący wywiódł, że organ jest zobowiązany z urzędu poszukiwać dowodów, nie zaś ograniczyć się jedynie do pouczenia strony postępowania, o treści obowiązujących przepisów. Wskazał w związku z tym, że organ II instancji nie próbował w żaden sposób wyjaśnić wpływu strony na powstanie naruszeń, chociażby poprzez przesłuchanie strony lub kierowców wykonujących przewozy w przedmiocie stwierdzonych naruszeń i odpowiedzialności przedsiębiorcy za ich powstanie. Organ nie badał też czy przy ustalaniu charakteru wykonywanych przewozów nie zachodziły podstawy do zastosowania art. 3 i art. 13 rozporządzenia 561/2006 oraz przesłanki z art. 92 b i 92 c ustawy o transporcie drogowym.
Strona skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu dotyczącą nieprawidłowego określenia zakresu kontroli, a także przekroczenia czasu kontroli. Ponownie zwróciła też uwagę na swoje wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzenia przesłuchania kierowców G. C. i M. M.. Spółka powtórzyła również swoje wyjaśnienia co do stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy L. K., wskazując, że wykresówka zawierała kompletne dane bo wyżej wymieniony prowadził od godziny 17:10 samochód osobowy, który był wcześnie pozostawiony w B. przez innego kierowcę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjna zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł za naruszenie następujących przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013, poz. 1414; ze zm.) dotyczących:
1. skrócenia dziennego czasu odpoczynku (l.p. 5.3.1. oraz. l.p. 5.3.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),
2. skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku (l.p. 5.4.1. oraz. l.p. 5.4.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),
3. przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy (l.p. 5.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),
4. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu (l.p. 5.1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),
5. brak w okazanej wykresówce przepisowych wpisów: stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu (l.p. 6.3.6. pkt 6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),
6. wykonanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji (l.p. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),
7. okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (l.p. 6.3.8. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym),
8. wykonanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego: nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).
Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowił art. 92a ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy nie może przekroczyć 20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie średnio od 11 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli (ust. 3 pkt 2), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6).
W pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów strony skarżącej kwestionujących prawidłowość przeprowadzonej kontroli – zbyt szeroko określony zakres kontroli przedsiębiorstwa i przekroczony czas kontroli.
W ocenie Sądu Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo określił zakres kontroli przedsiębiorcy, kierując się w tym względzie przepisami ustawy o transporcie drogowym, z których wynika, że kontrola dotyczy przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego (por. art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1 cyt. ustawy). Nie trafnie skarżąca powołuje się na przepisy rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 23 lipca 2013 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego (Dz.U. poz. 1064) jako na regulacje ograniczające zakres kontroli. Wskazany bowiem w załączniku nr 5 część B wykaz podstawowych elementów objęte kontrolą, nie stanowi podstawy do zawężenia kontroli. Wyliczenie zawarte we wspomnianym załączniku 5 część B nie ma charakteru zupełnego, o czym jednoznacznie świadczy sama nazwa tej części załącznika.
Kontrola prawidłowości wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego podjęta u przedsiębiorcy stanowi kontrolę działalności gospodarczej, o której mowa w art. 89c ustawy o transporcie drogowym, a zatem stosownie do wskazanego przepisu, zastosowanie znajduje rozdział 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który reguluje zasady przeprowadzania kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy. Spośród objętych wskazanym rozdziałem przepisów szczególnej uwagi wymaga art. 83 ust. 1, który określa maksymalny czas trwania wszystkich kontroli w jednym roku kalendarzowym u przedsiębiorców różnego typu ze względu na rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej.
Nie jest kwestionowane w rozpatrywanej sprawie, że skarżąca spółka należy do kategorii średnich przedsiębiorców, więc czas kontroli u niej przeprowadzonej nie powinien przekraczać 24 dni roboczych (art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej). Jak wynika z akt administracyjnych kontrolę w Spółce rozpoczęto w dniu [...] 2014 r. i zakończono w dniu [...] 2014, w którym to dniu organ przesłuchał J. Z. – kierownika oddziału transportu kontrolowanego. Z powyższego wynika, że faktycznie doszło do przekroczenia czasu kontroli, jednakże, co pomija skarżąca podnosząc zarzuty w tym zakresie, jak wynika z akt administracyjnych w tym z protokołu kontroli, przyczyną owego przedłużenia czasu kontroli był wniosek J. Z., złożony w ostatnim dniu kontroli ([...].2014 r.) o przedłużenie zakończenia kontroli w związku z brakiem możliwości dojechania przez wyżej wymienionego do siedziby organu I instancji. W ocenie Sądu uznać należało zatem, że przedłużenie kontroli u przedsiębiorcy było uzasadnione, a organ nie naruszył prawa. Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że ewentualne uchybienie w tym zakresie powodowało by jedynie, ze organ nie może skorzystać w postępowaniu z dowodu z przesłuchania wyżej wskazanego świadka, a dowód ten, wbrew twierdzeniom Spółki nie był kluczowy przy orzekaniu, a pełnił jedynie rolę pomocniczą.
W ocenie strony skarżącej przy wydawaniu decyzji przez organy obu instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 15, 75 i art. 78 k.p.a.
W szczególności strona zarzuciła organowi, że naruszył przepisy postępowania niedopuszczając do przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę dowodu w postaci powtórnego przesłuchania dwóch kierowców - G. C. i M. M.. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie istniały w sprawie okoliczności podważające wiarygodność zeznań tychże świadków. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wyżej wymienieni przy składaniu zeznań zostali pouczeni o odpowiedzialności karnej i własnoręcznym podpisem potwierdzili zarówno fakt pouczenia ich o odpowiedzialności karnej jak i złożone przez nich zeznania. Podkreślić też należy, że Spółka wnosząc o ponowne przesłuchanie wyżej wymienionych świadków nie wskazała konkretnych okoliczności, których dotyczyć miałoby ponowne przesłuchanie, nie wniosła zatem o uzupełnienie materiału dowodowego z przesłuchania o dodatkowe kwestie, a jedynie zwróciła uwagę na zbieżność odpowiedzi obu świadków, mająca dowodzić niewiarygodności tych zeznań.
Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że o odmowie przeprowadzenia żądanego dowodu organ powinien orzec postanowieniem, uzasadniając powody takiej odmowy. Na postanowienie takie nie przysługuje jednak zażalenie, strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji lub w skardze. Organ I instancji nie wydając postanowienia o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, formalnie więc naruszył przepisy postępowania, jednakże strona nie wykazała by uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy przy tym, że ani z wniosku o przeprowadzenie dowodu, ani odwołania i skargi Spółki nie wynika, w jaki sposób ponowne przeprowadzenie wnioskowanego dowodu miałoby służyć wykazaniu wystąpienia przesłanek z art. 92 b i art. 92 c ustawy o transporcie drogowym oraz art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Strona skarżąca nie odniosła się w ogóle ani w odwołaniu, ani w skardze do stwierdzonych przez organ naruszeń związanych z pracą wyżej wskazanych kierowców. Nie przedstawiła żadnych argumentów mających podważać ustalenia organu w tym zakresie, wskazujących na podstawy do zastosowania przywołanego przez nią art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub ewentualnie przenoszących odpowiedzialność za stwierdzone uchybienia z przedsiębiorstwa na kierowców.
Zupełnie niezrozumiały w ocenie Sądu jest zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organy art. 8 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o przeprowadzonych dowodach w postaci dokumentów przekazanych przez Państwową Inspekcję Pracy. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem by, po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie, któryś z organów zwracał się do Inspekcji Pracy o udostępnienie jakichś dokumentów, również w uzasadnieniu decyzji organy nie powołują się na takie dokumenty.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 10 § 1 k.p.a. podkreślić należy, że nie każde naruszenie wspomnianego przepisu skutkuje uchyleniem decyzji poddanej kontroli sądu. Zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. W przedmiotowej sprawie strona nie wykazała by istniał taki związek przyczynowy. Zaznaczyć należy również, że organ II instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, a zatem nie pozbawił strony możliwości odniesienia się do nieznanych jej dowodów w sprawie.
Strona skarżąca wywodzi również, że organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, mimo że w toku prowadzenia postępowania w II instancji zmieniły się przepisy w oparciu, o które stwierdzono naruszenia np. lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - w dniu 2 marca 2016 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do powyższego zwrócić należy uwagę, że treść art. 15 ust. 8 rozporządzenia 3821/85 oraz art. 34 rozporządzenia 165/2014 jest tożsama, a zatem zmiana przepisów nie miała wpływu na podjęte przez organ rozstrzygnięcie w zakresie naruszenia określone w poz. lp 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Dodać należy, że zgodnie z treścią art. 47 rozporządzenia 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) Nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia Nr 165/2014.
Sąd nie dopatrzył się zarzucanego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. – poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, czy też oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym.
W ocenie Sąd organ odwoławczy, w oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy, trafnie stwierdził opisane wyżej naruszenia ustawy o transporcie drogowym. Dokonane w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne stanowią logiczną konsekwencję prawidłowej, zgodnej z prawem oceny dowodów. Dodać należy, że w decyzjach organu obu instancji prawidłowo wskazano podstawy prawne poszczególnych naruszeń oraz podstawy prawne orzeczeń jednostkowych o nałożonych karach pieniężnych, których wymiar odpowiada wysokości kary wskazanej za określone naruszenie w załączniku do ustawy.
Strona skarżąca zarówno na etapie postępowania administracyjnego jak i postępowania sądowoadministracyjnego podnosiła ogólnikowe zarzuty dotyczące sposobu przeprowadzenia przez organy obu instancji postępowania, nie wskazując w zasadzie żadnych okoliczności przemawiających za tym by organ I instancji błędnie stwierdził, że doszło do wskazanych naruszeń.
W zasadzie jedynym naruszeniem do którego strona się odniosła było naruszenie określone w poz. lp 6.3.8 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym polegające na udostępnieniu podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. Spółka wywiodła, że kierowca z załogi dwuosobowej, którego miało dotyczyć wspomniane naruszenie przesiadł się do samochodu osobowego. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że nawet gdyby Spółka wykazała, że taka okoliczność miała miejsce, to i tak kierowca miał obowiązek nanieść na wykresówce informację o czasie spędzonym w samochodzie osobowym na dojeździe do bazy przedsiębiorstwa. Podkreślić należy bowiem, że w świetle treści art. 9 ust. 2 i 3 rozporządzenia 561/2006 aktywność kierowcy oznacza również czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w bazie pracodawcy, w której kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i posiada dostęp do koi lub do kuszetki. Czas spędzony przez kierowcę kierującego pojazdem nieobjętym zakresem niniejszego rozporządzenia do lub z pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia, który nie znajduje się w miejscu zamieszkania kierowcy ani w bazie pracodawcy, gdzie kierowca zazwyczaj pracuje, jest traktowany jako "inna praca". W konsekwencji okazanie podczas kontroli wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy sankcjonowane jest karą pieniężną.
Skarżąca Spółka zarzuciła organom obu instancji, że nie zastosowały w sprawie przepisów art. 92b ust. 1 i art. 92c ustawy o transporcie drogowym, wskazujących na okoliczności uzasadniające wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 92b ust. 1 u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W przypadku stwierdzenia tych okoliczności, za naruszenie powołanych przepisów karze grzywny, na podstawie stosownych przepisów, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń (ust. 2).
Z kolei stosownie do art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Wskazać należy, że powołane powyżej przepisy art. 92b ust. 1 oraz art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co prawda przewidują możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania przez niego, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z tą osobą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.07.2011r. o sygn. akt II GSK 716/10, dostępne j.w.). Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.06.2009r. o sygn. akt II GSK 989/08, dostępne j.w.).
Oceniając jako niezasadne zarzuty skarżącego co do naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, należy wyjaśnić, że przedsiębiorca – będący odpowiedzialny za prowadzenie swego przedsiębiorstwa – tak musi je organizować, aby funkcjonowało ono w sposób zgodny z prawem – również prawem transportowym i musi się liczyć z konsekwencjami działań z tym prawem niezgodnych. Jak stwierdził w wyroku z dnia 25.03.2010r. o sygn. akt P 9/08 Trybunał Konstytucyjny, oceniając konstytucyjność przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (w brzmieniu sprzed nowelizacji z dnia 16.09.2011r., Dz. U. z 2011r. nr 244, poz. 1454) w określonym w pytaniu prawnym zakresie, dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych za naruszenie określonych ustawą obowiązków nie budzi wątpliwości, a wprowadzone są one głównie w celu prewencyjnym i mają za zadanie motywować adresatów norm sankcyjnych do przestrzegania ustalonych obowiązującym prawem obowiązków. Pracodawcy we własnym zakresie powinni przede wszystkim zapoznać się z obowiązującymi w dziedzinie prowadzonej działalności przepisami prawa, zapoznać z nimi zatrudnianych kierowców i na bieżąco weryfikować sporządzone przez nich wykresówki, a także wyciągać względem nich konsekwencje w przypadku dostrzeżonych nieprawidłowości.
Mając powyższe na uwadze wykładnia art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym musi uwzględniać prawidłowość, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo. Odpowiedzialność przedsiębiorcy, prowadzącego usługi transportu drogowego nie jest oczywiście odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny, bowiem istnieje możliwość zwolnienia się przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób, którymi posługuje się on w wykonaniu działalności, jeżeli wykaże okoliczności wymienione właśnie w cytowanym wyżej przepisie. W tym przypadku przedsiębiorca w żaden sposób takich obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności nie wykazał, do czego był zobowiązany, by ewentualnie się ekskulpować.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 92b i art. 92c cyt. ustawy, uzasadniające uwolnienie skarżącej od odpowiedzialności wynikającej z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i obowiązku poniesienia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia. Dodać należy, że wysokość wymierzonej kary nie budzi wątpliwości Sądu, bo wynika wprost z powołanego wyżej załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Z podanych wyżej względów skarga jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło