II SA/Bd 1028/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-02-02

Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Anna Klotz, Wiesław Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na niewłaściwym usytuowaniu słupów linii napowietrzno-kablowej, organ nadzoru budowlanego może nakazać inwestorowi sporządzenie projektu zamiennego i wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, bez konieczności ponownego badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sytuacji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, polegającego na niewłaściwym usytuowaniu słupów linii napowietrzno-kablowej, organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Nakazanie sporządzenia projektu zamiennego i wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem jest zasadne. Sąd podkreślił, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego nie wymaga ponownego badania przez organ prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jeśli takie prawo zostało już wykazane przy uzyskiwaniu pierwotnego pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego oraz usunięcia słupów linii napowietrzno-kablowej, które zostały usytuowane niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, naruszając tym samym prawo własności właścicieli sąsiednich działek. Właściciele działek zarzucili naruszenie ich prawa własności i brak wymaganego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor zarzucał wydanie decyzji po terminie. Organ odwoławczy częściowo zmienił decyzję w zakresie nazwy podmiotu i terminu wykonania czynności, utrzymując w mocy pozostałą część.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi jako bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski ( spr ) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2010r. sprawy ze skarg Z. i Z. L. oraz J. T. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności oddala skargi. II SA/Bd 1028/09 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z [...] – [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 Kpa nałożył na koncern Energetyczny E. S.A. Oddział w T. – inwestora linii napowietrzno-kablowej SN 15 kV na działkach w miejscowościach G. i D. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego na budowę ww. inwestycji, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonywanych robót budowlanych oraz obowiązek usunięcia słupa z terenu działki nr [...] położonej w m. G. stanowiącej własność J. T. i słupa z terenu działki nr [...] położonej w m. G. stanowiącej własność Z. i Z. L. w terminie do [...]. Wskazano, że do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego doszło w wyniku nieprawidłowego wytyczenia geodezyjnego słupów; zamiast lokalizacji bezpośrednio na granicy działek nr [...] i [...] słup znajduje się na terenie działki nr [...] należącej do J. T., drugi powinien być zlokalizowany na granicy działek nr [...] i [...], a został usytuowany na terenie działki nr [...]należącej do Z. i Z. L. Dlatego z uwagi na powyższe odstępstwo od zatwierdzonego projektu zasadne stało się wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odwołaniu właściciele działek, L. i J. T., zarzucili naruszenie prawa własności oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego poprzez nakazanie inwestorowi doprowadzenia samowoli budowlanej bez tytułu do dysponowania częścią nieruchomości, której dotyczy samowola i bez jego uprzedniej zgody oraz E. – O. S.A. Oddział w T., zarzucająca wydanie decyzji po upływie terminu 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego i wadliwe oznaczenie adresata decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] – [...] na podstawie art. 104 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ww. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dot. nazwy podmiotu zobowiązanego - zamiast nazwy Koncern Energetyczny E. S.A. Oddział w T. winno być E.-O. S.A. Oddział w T. oraz uchylił w części dotyczącej terminu wykonania czynności, wyznaczając nowy do dnia [...] i utrzymał w mocy pozostałą część decyzji. Wskazano, że organ I instancji po stwierdzeniu, że inwestor realizuje roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, słusznie wstrzymał prowadzenie dalszych robót, a następnie wydał decyzję, nakładającą na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz nakazując wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Z uwagi na odstępstwa od zatwierdzonego projektu bez uprzedniego uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę zasadne stało się wydanie przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 nie wymaga konieczności przedłożenia przez inwestora dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako warunku niezbędnego do uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Zarzut E. – O. S.A., że zaskarżona decyzja organu została wydana po upływie 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia jest nietrafny, bowiem po wydaniu postanowienia z dnia [...] wstrzymującego roboty budowlane, organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję, nakazującą usunięcie spornych słupów, zachowując termin o którym mowa w art. 50 ust. 1. Decyzja PINB z dnia [...] uchylona została przez organ II instancji do ponownego rozpatrzenia, a uchylenie decyzji opartej o przepis art. 51 ww. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – nie wywiera bezpośredniego wpływu na ważność postanowienia wydanego na podstawie art. 50 tej ustawy. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego oznaczenia strony, zgodnie z aktualnym stanem podmiotu, nazwa podmiotu wymagała sprostowania. Skargę złożyli Z. i Z. L. oraz J. T. zarzucając błędną wykładnię Prawa budowlanego art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 poprzez uznanie, że w razie istotnego odstępstwa od projektu budowlanego w postaci naruszenia własności poza tytuł prawny do jej dysponowania na cele budowlane nie jest wymagana ich zgoda na jego usunięcia oraz że istnieje potrzeba usunięcia słupa bezprawnie wstawionego na ich polu, mimo że oni takiej konieczności nie zgłaszali i nie wyrażają zgody, co skutkuje nakazaniem inwestorowi usunięcia bezprawia w bezprawny sposób bowiem łamiący ich własność oraz załamanie art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 i poprzez uznanie, że nie ma konieczności przedłożenia poprzez inwestora dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji, gdy istotne odstępstwo od decyzji pozwolenia na budowę i sposobie ograniczenia z korzystania z nieruchomości tworzy nowy stan faktyczny wynikający z przekroczenia zakresu dopuszczalnej ingerencji w ich prawo własności; złamanie art. 4 poprzez wydanie inwestorowi nakazu, który wykracza poza zakres zatwierdzonego projektu budowlanego i prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez bezprawną ingerencję w ich prawo własności z pominięciem procedury wywłaszczeniowej, której przeprowadzenia wymaga nowy stan faktyczny w postaci przesunięcia bezprawnie pozostawionego słupa w polu zamiast granicy, a także art. 21 Konstytucji poprzez wydanie decyzji, której wykonanie prowadzi do administracyjnego złamania ich własności z pominięciem procedury wywłaszczeniowej ich nieruchomości. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji obu instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie jej uchylenie i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zaskarżonej decyzji, wskazując, że wszczęte w oparciu o art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie zrealizowanego przedmiotowego odcinka linii napowietrzno – kablowej do stanu zgodnego z prawem. Wg organu przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 nie wymaga aby inwestor dysponował dokumentem stwierdzającym prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane jako warunku niezbędnego do uzyskania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w oparciu o art. 51 ust. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią przepisów art. 134 § 1 art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z poźn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy wynika zaś, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] dotyczącej realizowanej budowy odcinka linii napowietrzno – kablowej na terenie gminy K. w miejscowości G. inspektorzy nadzoru budowlanego ustalili, że wymieniona inwestycja realizowana jest niezgodnie z posiadanym przez inwestora pozwoleniem na budowę z dnia [...] Nr [...] wydanym przez starostę W. Ustalono, że słup nr [...] został zlokalizowany na terenie działki należącej do J. T. a słup [...] zlokalizowano na terenie działki stanowiącej własność Z. i Z. L.- podczas gdy słupy, zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym winny być usytuowane bezpośrednio na granicy działek nr [...] i [...] i nr [...] i [...]. Z akt wynika także, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] znak [...] wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia szczegółowej geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej wykonanych robót budowlanych z podaniem odległości usytuowania słupów w stosunku do granic prawnych poszczególnych działek, na których zaprojektowano przebieg linii elektroenergetycznej. Powyższe postanowienie stało się ostateczne w dniu [...]. Jest zaś okolicznością bezsporną, że inwestor nie posiadał wymaganej zgody na dokonanie stwierdzonego przez organ istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestor nigdy w tym zakresie nie wywodził odmiennie, tj. iż posiadał zgodę na dokonanie takiego odstępstwa które – co również przyznaje – rzeczywiście zaistniało. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane właściwy organ w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby- wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Z akt sprawy wynika, że do istotnego odstąpienia przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego doszło z powodu nieprawidłowego wytyczenia geodezyjnego słupów, gdzie zamiast przewidzianej lokalizacji słupa bezpośredniego na granicy działek nr [...] i [...] słup znajduje się na terenie działki nr [...] należącej do skarżącego J. T., natomiast drugi słup powinien być posadowiony bezpośrednio na granicy działek nr [...] i [...], a został usytuowany na terenie działki nr [...] należącej do skarżących Z. i Z. L. Z uwagi na dokonanie powyższego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego bez uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, zasadne było więc wydanie przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Jest natomiast okolicznością bezsporną wynikającą z akt sprawy, że inwestor posiadał pozwolenie na budowę. Ubiegając się o takie pozwolenie inwestor musiał już wówczas wykazać się wymaganym przepisem ustawy Prawo budowlane prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niesłuszny jest więc zarzut skarżących, iż bezpodstawnie w obecnym etapie postępowania zupełnie zaniechano wezwania inwestora do przedłożenia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stanowisko takie wielokrotnie wyrażono w orzeczeniach sądów administracyjnych (vide m.in. wyrok NSA z 13 marca 2008 r. – II OSK 228/07 wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r. – IV SA 639/01, czy wyrok WSA w Warszawie z 11 sierpnia 2005 r. – VII SA/Wa 1682/04). W tym stanie rzeczy nie dopatrując się naruszenia przez organ obowiązującego prawa Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną z uwagi na brak przesłanek wskazanych treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło