II SA/Bd 1048/15

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-05

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego (namiotu halowego) jest prawidłowa, jeśli nie precyzuje jednoznacznie lokalizacji obiektu na nieruchomości, zwłaszcza gdy na tej samej nieruchomości znajdują się inne podobne obiekty?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że narusza ona przepisy proceduralne, w szczególności art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Chociaż organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zakwalifikował obiekt jako wymagający pozwolenia na budowę, to sentencja decyzji organu pierwszej instancji, utrzymana w mocy przez organ odwoławczy, była zbyt ogólna i nieprecyzyjna w określeniu przedmiotu nakazanej rozbiórki. Brak precyzyjnego wskazania lokalizacji obiektu, zwłaszcza w kontekście istnienia innych podobnych obiektów na tej samej nieruchomości, uniemożliwia skuteczną egzekucję decyzji i narusza interesy stron postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego namiotu halowego. Skarżący zarzucili, że obiekt nie wymaga pozwolenia na budowę, ma charakter tymczasowy i że decyzja jest nieprecyzyjna. Organy administracji budowlanej uznały obiekt za wymagający pozwolenia na budowę, ponieważ był trwale związany z gruntem i przekroczył ustawowy termin 120 dni od rozpoczęcia budowy bez uzyskania pozwolenia lub dokonania zgłoszenia. Po bezskutecznym postępowaniu legalizacyjnym, organy wydały nakaz rozbiórki. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi I. K. i J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz I. K. i J. K. kwotę 500 (pięćset 00/100) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] 2015r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] (dalej PINB), na podstawie art. 48 ust. 1 i 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 1409 ze zm.), nakazał I. K. i J. K. inwestorom i współwłaścicielom posesji, rozbiórkę samowolnie pobudowanego namiotu halowego o wym. [...]m, położonego na terenie posesji przy ul. [...] w [...], od strony wschodniej. W odwołaniu od powyższej decyzji, I. i J. K., wnosząc o jej uchylenie, zarzucili naruszenie przepisów: - art. 48 ust. 1 i 4 poprzez ich zastosowanie w sprawie wynikające z przyjęcia, że budowa namiotu halowego położonego na posesji przy ul. [...] w [...] od strony wschodniej wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy w rzeczywistości pozwolenie nie jest wymagane, a w konsekwencji nakazanie rozbiórki namiotu halowego, - art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez ogólne i nieprecyzyjne sformułowanie decyzji o rozbiórce w zakresie jej przedmiotu, w szczególności w zakresie braku wskazania terminu, do którego rozbiórka ma zostać wykonana, miejsca położenia obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce, w sytuacji gdy na nieruchomości stanowiącej własność skarżących znajduje się więcej obiektów budowlanych, w tym namiotów halowych, - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 84 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że namiot halowy znajdujący się na działce skarżących ma wymiary [...]m i zbudowany jest ze "ścian o konstrukcji blachy falistej, posadowiony jest na stopach i belkach podwalinowych, przykryty plandeką przymocowana do konstrukcji stalowej", w sytuacji gdy organ pierwszej instancji przeprowadzając postępowanie dowodowe nie skorzystał z opinii biegłego i w sposób arbitralny stwierdził, że namiot halowy stanowi obiekt budowlany, który wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy namiot halowy nie jest trwale połączony z gruntem i ma charakter obiektu tymczasowego. Decyzją z dnia [...] 2015r. znak [...] [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że z przepisu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane wynika, że obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiąca całość techniczno-budowlaną wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej infrastruktury. Wskazał również ustawowe definicje powyższych pojęć. WINB zwrócił uwagę, że budowa obiektu budowlanego jest możliwa po uzyskaniu pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 i 7 ustawy, z zastrzeżeniem art. 29-31. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Organ wskazał, że jedynie tymczasowy okres budowlany budowany na okres krótszy niż 120 dni (licząc od dnia rozpoczęcia inwestycji) – zwolniony jest z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a wymaga zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12). Stosownego zgłoszenia należało dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a przystąpić do ich wykonania, jeżeli w terminie 30 dni właściwy organ nie wniósłby sprzeciwu w drodze decyzji. Ww. przepisy nie mają zastosowania do budowy tymczasowego obiektu budowlanego na czas dłuższy niż 120 dni, takie obiekty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, w oparciu o art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego. WINB stwierdził, że w niniejszej sprawie I. i J. małżonkowie K. (współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...], działki o nr ewid.[...] w obrębie [...], co wynika z KW) nie występowali o pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu, ani nie dokonali stosownego zgłoszenia zamiaru jego realizacji. Obiekt powstał samowolnie w [...] 2014r. (według oświadczenia inwestora), zatem ustawowe 120 dni upływało [...] 2014r. Postawienie zatem tego obiektu na czas dłuższy wymagało zastosowania w sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Organ pierwszej instancji umożliwił właścicielom ewentualna legalizację przedmiotowego obiektu budowlanego, bowiem postanowieniem z dnia [...] 2014r. nałożył obowiązek dostarczenia określonych dokumentów w terminie do dnia [...] 2015r. Z akt sprawy wynika, że w określonym terminie inwestorzy nie przedłożyli wymaganych do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego dokumentów, nie złożyli także w sprawie żadnych wyjaśnień. Wobec tego, zdanie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył na inwestorów nakaz rozbiórki obiektu budowlanego – namiotu halowego o wskazanych wymiarach na terenie posesji przy ul. [...] w [...] do strony wschodniej, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do odwołania WINB stwierdził brak w nim przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji. Nie podzielił zarzutu, iż lokalizacja obiektu podlegającego nakazowi rozbiórki jest mało precyzyjna, bowiem zarówno z sentencji decyzji organu pierwszej instancji jak i jej uzasadnienia wynika jednoznacznie, gdzie jest on zlokalizowany i jakie posiada wymiary. J. K. uczestniczył dwukrotnie w oględzinach przedmiotowego obiektu, podczas których nie wnosił uwag do określonych w protokole jego wymiarów, ani innych zastrzeżeń. Z kolei zarzut dotyczący tymczasowego charakteru obiektu nie ma znaczenia w przypadku, kiedy istnieje od dłużej niż 120 dni i pobudowany został samowolnie. Za niezasadny organ uznał także zarzut dotyczący braku wskazania konkretnego terminu do wykonania nakazanej rozbiórki, bowiem wymóg taki nie wynika z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Obowiązek staje się wykonalny z chwilą, gdy decyzja wydana w oparciu o ten przepis jest ostateczna. I. K. i J. K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnieśli uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucili analogicznie jak w odwołaniu: - art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane poprzez ich zastosowanie w sprawie wynikające z przyjęcia, że skarżący nie przedstawili dokumentów, do przedłożenia których wezwał ich organ pierwszej instancji, podczas gdy wymaganie tych dokumentów przez organ było niedopuszczalne, zatem skarżący nie byli zobowiązani do ich przedstawienia, - art.30 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy, poprzez ich zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że przedmiotowy namiot halowy został posadowiony na okres dłuższy niż 120 dni a tym samym wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy namiot halowy nie jest trwale połączony z gruntem i ma charakter obiektu tymczasowego, - art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez niezgromadzenie przez organy orzekające w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności nieskorzystanie z opinii biegłego oraz jedynie pobieżne dokonanie oględzin obiektu, a w konsekwencji uznanie że namiot halowy stanowi obiekt budowlany, który wymaga pozwolenia na budowę, podczas gdy nie jest on trwale połączony z gruntem i ma charakter obiektu tymczasowego, - art. 107 § 1 i 3 K.p.a., w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy, poprzez ogólne i nieprecyzyjne wskazanie przez organy obu instancji terminu, do którego rozbiórka ma zostać wykonana, miejsca położenia obiektu budowlanego podlegającego rozbiórce i wskazania nakazu rozbiórki, w sytuacji gdy na nieruchomości stanowiącej własność skarżących znajduje się więcej obiektów budowlanych, w tym namiotów halowych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 22 września 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na skutek zażalenia uczestnika postępowania C. C., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie postanowieniem z dnia 14 stycznia 2016r. sygn. II OZ 6/16 i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 23 lutego 2016r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 20 maja 2016r. sygn. II OZ 518/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżących na powyższe postanowienie. Uczestnik postępowania C. C. zwrócił uwagę na liczne samowole budowlane popełniane przez skarżących oraz fakt, iż jego starania o wyegzekwowanie decyzji nakazujących rozbiórkę obiektów budowlanych pozostają nieskuteczne. Działania inwestorów, zdaniem uczestnika postępowania zmierzają wyłącznie do uchylania się od stosowania prawa i realizowania wyłącznie własnych interesów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." wynika, w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć podniesione w niej zarzuty jedynie częściowo są trafne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że do postępowania w niniejszej sprawie zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji (m.in. definicji obiektu budowlanego) dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (art. 6 ust. 1 Dz.U. z 2015 r., poz. 443). Zatem rozstrzygające znaczenie w sprawie miało przede wszystkim określenie, czy zrealizowany przez stronę skarżącą obiekt określany przez organy jako "namiot halowy" jest obiektem budowlanym według przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w chwili wszczęcia postępowania, o którym poinformowano strony zawiadomieniem z dnia [...] 2014 r. Sprawa dotyczy legalizacji obiektu wzniesionego przez inwestorów samowolnie, który to fakt jest bezsporny, bo przyznany również w toku postępowania przez skarżącego. Przedmiotem sporu była natomiast między innymi kwalifikacja obiektu jako wymagającego pozwolenia na budowę lub zwolnionego z tego obowiązku, a w następnej kolejności – wdrożenie prawidłowego trybu legalizacji. W ocenie sądu spór ten organy, a w zasadzie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygnął prawidłowo kwestionując stanowisko skarżącego, jakoby obiekt miał charakter tymczasowy i był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Z powyższej definicji tymczasowego obiektu budowlanego wynika, że tym, co odróżnia go od innych obiektów budowlanych jest albo czas użytkowania, albo wynikająca z jego charakteru trwałość jego związania z gruntem. Sporny w sprawie niniejszej obiekt budowlany, nazwany przez organy "namiotem halowym o wym. [...]", w ocenie sądu, nie spełnia żadnej z wymienionych wyżej cech. Przede wszystkim sposób jego zamocowania w podłożu nosi cechy trwałego związania z gruntem, co potwierdzają zdjęcia wykonane podczas oględzin oraz opis konstrukcji w protokole kontroli z dnia [...] 2014r. ([...]). W ocenie sądu wymienioną cechę trwałości należy rozumieć nie jako niemożliwość przeniesienia obiektu (oderwania go od gruntu), ale należy ją mierzyć ilością sił i środków, jakie muszą być zaangażowane do takiego przeniesienia. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że obiekt został wybudowany w taki sposób, że przylega od strony wschodniej do budynku zakładu usługowo-produkcyjnego (na nieruchomości przy ul. [...] w [...]), posiada ściany o konstrukcji z blachy falistej, posadowionej na stopach i belkach podwalinowych, przykryty plandeką przymocowaną do konstrukcji stalowej, wewnątrz wyłożony kostką betonową. Pozwoliło to zatem na osiągnięcie stabilności i trwałości konstrukcji mającej oparcie w podłożu, której demontaż wiązałby się ze stosunkowo znacznym nakładem sił i środków. Konstrukcja tego obiektu nie uzasadnia zatem nazwania go namiotem halowym, a raczej bardziej odpowiadające stanowi faktycznemu byłoby określenie hali namiotowej lub wiaty produkcyjnej, skoro inwestor wykorzystywał ją do celów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą (zakład [...]), w tym użytkował w niej maszyny i urządzenia generujące uciążliwości (vide liczne oświadczenia uczestnika postępowania C. C. oraz pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2014r.). Z dokumentów w sprawie wynika, że w przedmiotowym obiekcie, stwierdzono usytuowanie dwóch stanowisk pracy frezerów, obsługujących frezarki numeryczne, grawerki pantografowej, frezarki poziomej i frezarki obrotowej mniejszej. Trudno zaakceptować twierdzenie, że mamy do czynienia z doraźnym związaniem z gruntem, a nie jest to związanie noszące cechy trwałości. Nadto na tej samej nieruchomości w tym samym czasie wybudowano także drugi większych rozmiarów analogicznej konstrukcji obiekt (w stosunku do którego organ wydał odrębną decyzję będącą przedmiotem kontroli w sprawie sądowoadministracyjnej o sygn. akt II SA/Bd 1049/15). Również materiał dowodowy zaprzecza twierdzeniom skarżących o tymczasowości obiektu. Wywodzą oni zresztą tę cechę z zamiaru wzniesienia w jego miejscu innego obiektu, co nie jest wystarczające do przyjęcia, że mamy do czynienia z obiektem tymczasowym. Przedmiotowej tymczasowości zaprzecza konstrukcja – zapewniająca długotrwałą i stabilną ochronę, ze względu na rodzaj prowadzonej w obiekcie działalności, pracowników i zamontowanego lub składowanego wewnątrz sprzętu choćby przed warunkami atmosferycznymi. Wbrew twierdzeniom skarżących organ odwoławczy wskazał precyzyjnie czas wybudowania obiektu (w [...] 2014r.), co uczynił na podstawie oświadczenia inwestora w treści protokołu kontroli z dnia [...] 2014r. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że okres 120 dni upłynął [...] 2014r. Niezrozumiałe jest ogólnikowe kwestionowanie przez skarżących braku "precyzji" w tym zakresie, skoro postanowienie w toku postępowania legalizacyjnego zostało wydane [...] 2014r., a decyzja PINB o nakazie rozbiórki - [...] 2015r. Wszakże skarżący nie informowali organu, ani nie podnosili nawet, jakoby rozebrali wybudowany samowolnie obiekt budowlany, mimo iż w toku kontroli w [...] 2014r. wskazano na zamiar rozebrania go w [...] 2014r. Tak scharakteryzowany obiekt, z uwagi na trwałość jego konstrukcji oraz zamocowania w gruncie, nie jest podobny do żadnego obiektu wskazanego w definicji tymczasowego obiektu budowlanego z art. 3 pkt 5 prawa budowlanego. Jego cechy nie odpowiadają również cechom tymczasowych obiektów budowlanych, dla których ustawodawca przewidział konieczność dokonania zgłoszenia, wymienionym w art. 28 ust. 1 pkt 12 (tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu), w art. 28 ust. 1 pkt 24 (obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położone na terenie budowy, oraz barakowozy używane przy wykonywaniu robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych), art. 28 ust. 1 pkt 25 (tymczasowe obiekty budowlane stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniące jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel). Nadto podkreślenia wymaga, iż nawet gdyby uznać, że sporny obiekt nie jest trwale połączony z gruntem, to z pewnością okoliczności sprawy jednoznacznie wskazują, że nie spełnia cechy tymczasowości związanej z krótkim okresem jego użytkowania. Wbrew twierdzeniom skarżących organ odwoławczy wskazał precyzyjnie czas wybudowania obiektu (w [...] 2014r.), co uczynił na podstawie oświadczenia inwestora w treści protokołu kontroli z dnia [...] 2014r. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że okres 120 dni upłynął [...] 2014r. Niezrozumiałe jest ogólnikowe kwestionowanie przez skarżących braku "precyzji" w tym zakresie, skoro postanowienie w toku postępowania legalizacyjnego zostało wydane [...] 2014r., a decyzja PINB o nakazie rozbiórki - [...] 2015r. Wszakże skarżący nie informowali organu, ani nie podnosili nawet, jakoby rozebrali wybudowany samowolnie obiekt budowlany, mimo iż w toku kontroli w [...] 2014r. wskazano na zamiar rozebrania go w [...] 2014r. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu mającym w sprawie zastosowanie, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31 tej ustawy tj. przypadków, w których wykluczono konieczność uzyskania takiego pozwolenia oraz dla których przewidziano konieczność dokonania zgłoszenia. Również wykluczyć należy zakwalifikowanie spornego obiektu budowlanego jako budowli, a to ze względu na odmienność jego cech – zbliżonych raczej do budynku – od cech budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 prawa budowlanego, w tym budowli zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a wymienionych w art. 29 ust. 1 prawa budowlanego. Stąd też zgodna z prawem jest ocena zawarta w zaskarżonej decyzji o konieczności uzyskania przez sporny obiekt pozwolenia na budowę przed jego wzniesieniem. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego trafnie wszczął i prowadził postępowanie na podstawie art. 48 Prawa budowlanego umożliwiając tym samym stronie zalegalizowanie obiektu, w tym zobowiązując do przedłożenia stosownych dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 tej ustawy. Legalizacja jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem inwestora, który sam decyduje czy jej się podda, czy z niej zrezygnuje. W sprawie niniejszej postanowieniem z dnia [...] 2014r. PINB w [...] w związku z budową przedmiotowego "namiotu halowego o funkcji magazynowej", nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia: zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu , w przypadku braku obowiązującego planu, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz ze wskazanymi dokumentami oraz oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Termin na przedłożenie powyższych dokumentów organ wyznaczył do dnia [...] 2015r. Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowieniem, jednakże postanowieniem z dnia [...] 2014r. ([...]) Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 123, art. 134 K.p.a. oraz art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, powyższe zobowiązanie pozostało bezskuteczne, inwestorzy nie przedłożyli jakichkolwiek dokumentów w ww. terminie. W takiej sytuacji przepisy prawa budowlanego nie pozostawiają organom wyboru co do sposobu zakończenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia obowiązków dostarczenia dokumentacji procesu budowlanego – organ nakazuje rozbiórkę. Zastosowanie tego przepisu było więc, w ocenie sądu, w sprawie niniejszej w pełni uzasadnione. Zauważyć należy, że decydując o wybudowaniu obiektu lub podjęciu innych robót budowlanych to na inwestorze ciąży obowiązek dopełnienia wymaganych prawem formalności w postaci dokonania zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Informacji w tym zakresie, w wypadku wątpliwości, można oczekiwać od organów administracji architektoniczno – budowlanej, które wydają pozwolenia i przyjmują zgłoszenia. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 84 § 1 K.p.a. poprzez niezgromadzenie przez organy orzekające w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego. Postępowanie dowodowe zostało bowiem przeprowadzone rzetelnie i w sposób wyczerpujący dla wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności nieuzasadniony jest pogląd skarżących dotyczący konieczności powołania w niniejszej sprawie biegłego. Organy nadzoru budowlanego są organami wyspecjalizowanymi, których pracownicy posiadają wystarczająca wiedzę i kompetencje dla ustalenia podstawowych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, w tym charakteru obiektu budowlanego. Skarżący nie wykazali jakie ustalenia organu dokonane w wyniku kontroli kwestionują, i w jakim zakresie potrzebna jest wiedza specjalistyczna dla dokonania ustalenia okoliczności stanu faktycznego sprawy. Sąd zważył, że decyzja organu pierwszej instancji z [...] 2015r. z uwagi na jej niezgodność z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., w istocie uniemożliwia kontrolę prawidłowości dokonania przez ten organ ustalenia stanu faktycznego, a następnie subsumpcji pod właściwą normę prawa materialnego. W szczególności, nie wynika z uzasadnienia decyzji na jakiej podstawie PINB nazwał sporną inwestycję "namiotem halowym", ani przesłanki uznania, że ów obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, wobec czego w sprawie miały zastosowanie przepisy art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. W powyższym zakresie jednak organ odwoławczy, rozpatrując sprawę zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania dokonał rzetelnej wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, na tej podstawie prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał prawidłowej subsumpcji do normy prawa materialnego. W tym zatem zakresie organ odwoławczy dokonał w zasadzie konwalidacji wadliwego uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji. Zasadnie jednak skarżący zarzucili zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, że sentencja decyzji PINB nakazująca, w trybie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, rozbiórkę obiektu budowlanego, w sposób niedostateczny, mając na uwadze zasady i normy procedury administracyjnej precyzuje przedmiot nakazanej rozbiórki. Aczkolwiek w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, należy zgodzić się z organem odwoławczym, że skarżący z pewnością mają pełna wiedzę co do obiektu budowlanego objętego sporną decyzją, jednakże w istocie mając na uwadze ogólnikowość sentencji i wadliwość uzasadnienia, zachodzą uzasadnione wątpliwości, czy decyzja organu pierwszej instancji nadawałaby się do skutecznej egzekucji – czyli co do jej wykonalności. Podkreślenia wymaga, iż w tym postępowaniu przymiot strony przysługuje nie tylko inwestorom, a wszystkim stronom postępowania należy zachować zapewnienie ochrony ich interesów. Okolicznością niesporną jest, że na tej samej nieruchomości inwestorzy wybudowali co najmniej jeszcze jeden podobny obiekt budowlany, co w sytuacji niezrozumiałego rozdzielenia postepowań, obligowało organ do tym bardziej precyzyjnego określenia indywidualizującego obiekt budowlany, którego rozbiórkę organ nakazał. Tymczasem decyzją z [...] 2015r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w [...] nakazał "inwestorom i współwłaścicielom posesji, rozbiórkę samowolnie pobudowanego namiotu halowego o wym. [...], położonego na terenie posesji przy ul. [...] w [...], od strony wschodniej". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, że z sentencji oraz uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika jednoznacznie, gdzie przedmiotowy obiekt jest zlokalizowany i jakie posiada wymiary. W ocenie Sądu zasadnie już w odwołaniu, a następnie w skardze podniesiono, że nie jest prawidłowym określeniem indywidualizującym posadowienie obiektu budowlanego wskazanie położenia obiektu podlegającego budowlanego "na posesji przy ul.(...) od strony wschodniej". W pierwszej kolejności zasadnie skarżący wskazują, że w rozstrzygnięciu należało określić konkretną nieruchomość poprzez wskazanie numeru działki ewidencyjnej oraz w sposób bardziej precyzyjny określić usytuowanie jednego z wielu obiektów budowlanych na zabudowanej nieruchomości. Poza wymiarami, należało rozważyć między innymi określenie wskazujące położenie obiektu na nieruchomości np. odległość od granicy z sąsiednią działką ewidencyjną. Tym bardziej, gdy równocześnie organ prowadzi postępowanie dotyczące podobnego obiektu na tej samej nieruchomości, również przylegającego do istniejącego już budynku. Z sentencji decyzji PINB nie wynika wszakże do czego odnosi się określenie "od strony wschodniej", czy od strony wschodniej budynku, czy "posesji". Zważyć nadto należy, że pojęcie posesji, nie jest pojęciem normatywnym. Prawidłowo natomiast organ odwoławczy stwierdził, że przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, nie przewiduje ustalania w decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego określenia terminu wykonania tego obowiązku. Zgodzić należy się z organem, że obowiązek nałożony decyzją administracyjną staje się wykonalny co do zasady z chwilą, kiedy decyzja staje się ostateczna (art. 130 K.p.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, że zaskarżona decyzja o utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. została wydana z naruszeniem przepisów prawa w stopniu, który uzasadniał jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uwzględniając powyższą ocenę prawną i wskazania, orzeknie reformatoryjnie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło