II SA/Bd 1048/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Jagiełłowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi Powiatu Radziejowskiego na uzgodnienie Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty w Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2016 r. nr DW.021.2.19.2016.WP w przedmiocie przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół i Placówek uchyla zaskarżone uzgodnienie. Uzgodnieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] Kurator Oświaty w [...], po rozpoznaniu wniosku Starosty R. z dnia [...]2016 r., działając na podstawie art. 36a ust. 14 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156, z późn. zm.) negatywnie uzgodniło przedłużenie powierzenia G. S. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w R. na okres od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2021 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wniosek Starosty jest niezasadny bowiem od 1 września 2011 r. do chwili obecnej pan G. S. nie jest dyrektorem wyłonionym w drodze konkursu i kolejne powierzenie stanowiska następowałoby bez przeprowadzenia procedury konkursowej. Organ nadzoru pedagogicznego podniósł, że przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły może nastąpić na kolejny okres oznaczony w art. 36a ust. 13 ustawy o systemie oświaty w uzasadnionych przypadkach i takie przedłużenie miało już miejsce. W tym przypadku wniosek organu prowadzącego dotyczy bowiem przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektorowi, któremu już powierzono to stanowisko na okres pięcioletni bez przeprowadzenia procedury konkursowej. Praktyka wielokrotnego przedłużania powierzenia stanowiska dyrektora bez zachowania wyżej wymienionej procedury prowadziłaby więc w istocie do obejścia bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, co nie powinno mieć miejsca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższe rozstrzygnięcie Powiat R. zarzucił mu naruszenie art. 36a ust. 13 i 14 ustawy o systemie oświaty poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że ponowne powierzenie poza konkursem stanowiska dyrektora w warunkach niniejszej sprawy jest niedopuszczalne. Strona skarżąca wskazała, że z żadnej normy prawnej nie wynika by powierzenie funkcji dyrektora poza konkursem mogło nastąpić tylko raz. Zwróciła przy tym uwagę, że z art. 36 a ust. 14 wręcz wynika, że takie powierzenie może być powtórzone i powtarzane. Skarżący wywiódł, że wielokrotność powtórzeń powierzenia funkcji poza konkursem uzależniona jest wyłącznie od istnienia uzasadnionych przyczyn oraz od uzgodnienia z Kuratorem Oświaty. Można nie dokonać uzgodnienia, jeżeli przyczyny wskazywane we wniosku o przedłużenie powierzenia nie mają charakteru uzasadnionego. Jednak Kurator Oświaty w B. nie zakwestionował zasadności przyczyn przedłużenia powierzenia, co, w ocenie skarżącego, może być rozumiane wyłącznie w ten sposób, że przyczyny przedłużenia powierzenia są uzasadnione. Oznacza to zdaniem skarżącego, że nie zaistniała jakakolwiek okoliczność, która by uprawniała organ do zajęcia stanowiska, a podane przez niego uzasadnienie cechuje arbitralność i wprowadzanie przesłanek, które z ustawy w ogóle nie wynikają. Strona skarżącego zwróciła również uwagę na błędnie sformułowaną sentencję uzgodnienia, podnosząc, że sformułowanie "negatywnie uzgadniam" jest wewnętrznie sprzeczne. Użycie sformułowania "uzgadniam" już samo w sobie oznacza pozytywne stanowisko. Natomiast użycie sformułowania "negatywnie" wprowadza tylko nielogiczny chaos w stanowisku organu. Nie można negatywnie uzgodnić, jak również nie można pozytywnie nie uzgodnić. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie dotychczasowe stanowisko oraz wskazując, że z wydanego rozstrzygnięcia jednoznacznie wynika, że organ nie wyraził zgody, na przedłużenia powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Wyjaśnił przy tym, iż sentencja rozstrzygnięcia została w ten sposób sformułowana, gdyż w ocenie organu "odmowa uzgodnienia" lub "nieuzgodnienie" sugerowałyby, iż organ całkowicie odmawia zajęcia stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Materialną podstawę kwestionowanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 36a ust. 14 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r. Nr 2156, ze zm.), w którym przewidziano możliwość odstąpienia od zasady, że kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Zgodnie z wskazanym wyżej przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonego uzgodnienia, po upływie okresu, o którym mowa w ust. 13, organ prowadzący, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej, w uzgodnieniu z kuratorem oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych - z ministrem właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może przedłużać powierzenie stanowiska na kolejne okresy wymienione w ust. 13. Wymogu uzgodnienia z kuratorem oświaty nie stosuje się w przypadku szkół i placówek, o których mowa w art. 5 ust. 3b. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że uzgodnienie z kuratorem oświaty ma charakter wiążący. Przy braku takiego uzgodnienia organ prowadzący szkołę lub placówkę nie może przedłużyć powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub placówki na kolejne okresy wymienione w ust. 13 art. 36a ustawy o systemie oświaty. Postępowanie w sprawie uzgodnienia, o jakim mowa w art. 36a ust. 14 ustawy o systemie oświaty, ma charakter pomocniczy w stosunku do postępowania głównego zmierzającego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy polegającego na podjęciu przez organ prowadzący szkołę lub placówkę zarządzenia w przedmiocie przedłużenia powierzenia stanowiska na kolejne okresy wymienione w ust. 13 art. 36a tejże ustawy. W niniejszej sprawie zaskarżonym rozstrzygnięciem Kurator Oświaty "uzgodnił negatywnie" przedłużenie powierzenia G. S. stanowiska dyrektora Zespołu Szkół i Placówek w R. Wskazać należy w związku z tym, że taki sposób sformułowania sentencji rozstrzygnięcia, jak zasadnie zwracała uwagę strona skarżąca, nie może być uznany za prawidłowy. Jest on bowiem wewnętrznie sprzeczny. Organ stwierdzając, że coś uzgadnia, wskazuje tym samym, że wyraża zgodę na przedstawioną mu propozycje (lub ewentualnie zgodę pod określonymi warunkami). Nie można zatem uzgodnić pozytywnie ani negatywnie rozstrzygnięcia czy stanowiska. Stwierdzenie "uzgadniam pozytywnie" stanowiłoby błąd logiczno-językowym zwanym pleonazmem –tj. wyrażeniem w którym jedna część wypowiedzi zawiera te same treści, które występują w drugiej. Mimo jednak błędnej formy, jego treść nie budziłaby wątpliwości interpretacyjnych, czego nie można powiedzieć o wyrażeniu "uzgadniam negatywnie" stanowiącym paradoks (antylogię). Z jednej strony bowiem organ wskazuje, że uzgadnia proponowane rozstrzygnięcie (ustosunkowuje się do proponowanego rozstrzygnięcia pozytywnie), z drugiej strony zaś użycie przez niego przysłówka "negatywnie", następującego po czasowniku "uzgadniać", wskazywać może że wolą organu jest odmowa uzgodnienia rozstrzygnięcia. Przy prawidłowej interpretacji woli organu, odmawiającego w rzeczywistości uzgodnienia rozstrzygnięcia, niezbędne było sięgnięcie do uzasadnienia tegoż rozstrzygnięcia, co świadczy o wadliwości kwestionowanego uzgodnienia. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie "rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji" (tak m.in.: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 1478/96 oraz z dnia 18 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 896/12). Z kolei w wyroku z dnia 27 czerwca 1996 r. sygn. akt SA/Gd 1537/95 (Lex Omega nr 44086) Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że nieprecyzyjne sformułowanie rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej "prowadzi do uchylenia decyzji". Z uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia wynika, że Kurator Oświaty odmówił uzgodnienia rozstrzygnięcia, uznając, że w świetle treści art. 36a ust. 14 ustawy o systemie oświaty, możliwe jest jedynie jednokrotne przedłużenie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, a w przypadku G. S. byłoby to kolejne przedłużenie powierzenia stanowiska. W ocenie Sądu taka interpretacja przepisu art. 36 a ust. 14 cyt. ustawy jest błędna. W omawiany przepisie mowa bowiem o możliwości przedłużania powierzenia stanowiska na kolejne okresy, a zatem o czynności mającej charakter powtarzalny. Gdyby wolą ustawodawcy było ograniczenie do pojedynczej sytuacji możliwości korzystania z tego odstępstwa od zasady wyłaniania dyrektora szkoły w drodze konkursu, nie posłużyłby się sformułowaniem "może przedłużać ... na kolejne okresy". Zamiast tego omawiany przepis brzmiałby w tym fragmencie "może przedłużyć....na kolejny okres". Użycie czasownika niedokonanego "przedłużać" (zamiast dokonanego "przedłużyć") i rzeczownika w liczbie mnogiej "okres" jednoznacznie świadczy o tym, że ustawodawca dopuszczał możliwość kilkukrotnego przedłużania powierzenia tej samej osobie stanowiska dyrektora szkoły. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że Kurator Oświaty dokonał błędnej wykładni przepisu "art. 36 a ust. 14 ustawy o systemie oświaty, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonego uzgodnienia, co orzeczono na podstawie art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm).