II SA/Bd 1051/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-11-02
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Grzegorz Saniewski, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rodzinie zastępczej spokrewnionej z dzieckiem przysługuje dodatek w wysokości 10% podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania, nawet jeśli pokrewieństwo zostało potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu dopiero po złożeniu wniosku o przyznanie tego dodatku?Ratio decidendi
Rodzinie zastępczej spokrewnionej z dzieckiem nie przysługuje dodatek w wysokości 10% podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania, nawet jeśli pokrewieństwo zostało potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu dopiero po złożeniu wniosku. Sąd uznał, że wyrok sądu powszechnego jedynie potwierdził istniejący stan faktyczny, a skarżący od początku stanowili rodzinę zastępczą spokrewnioną z dzieckiem, co wyklucza przyznanie dodatku na podstawie art. 78 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący M. i J. K. złożyli wniosek o przyznanie i spłatę 10% dodatku z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem umieszczonym w ich rodzinie zastępczej. Organ odmówił przyznania dodatku, wskazując na pokrewieństwo skarżącej z dzieckiem, co wykluczało przyznanie dodatku dla rodziny niespokrewnionej. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji i ustaleniu przez sąd powszechny ojcostwa M. K., organy ponownie odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżący zawsze stanowili rodzinę spokrewnioną. Skarżący domagali się przyznania dodatku za okres od złożenia wniosku do uprawomocnienia się wyroku ustalającego ojcostwo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M. K., J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie pomocy pieniężnej dla rodziny zastępczej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 lipca 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 74 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 7, art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.s.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. K. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w N. z dnia 6 maja 2011 r., znak: [...], na mocy której odmówiono przyznania oraz spłaty 10% dodatku z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania w niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej tj. nad K. K. ur. [...] w B. dla spokrewnionej rodziny zastępczej M. i J. K.
W/w rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia 3 lutego 2009 r. M. i J. K. zwrócili się do Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w N. (dalej jako "Dyrektor PCPR") o przyznanie 10% dodatku z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem - K. S. (nazwisko aktualne w dacie złożenia wniosku) - i jego wychowania w niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej oraz o spłatę tego świadczenia od momentu wydania pierwszej decyzji o udzieleniu pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania w/w dziecka w rodzinie zastępczej.
Decyzją z dnia 25 lutego 2009 r., znak: [...], Dyrektor PCPR odmówił wnioskodawcom przyznania oraz spłaty przedmiotowego dodatku. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 78 ust. 7 u.p.s. kwotę odpowiadającą 10% podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania otrzymuje jedynie rodzina zastępcza niespokrewniona z dzieckiem w niej umieszczonym. Tymczasem na podstawie przeprowadzonego w dniu 29.08.2006 r. wywiadu środowiskowego oraz złożonego w tym dniu przez M. K. pisemnego oświadczenia, jak również na podstawie opinii Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego w S. z dnia 25.07.2006 r. ustalono, iż M. K. jest osobą spokrewnioną w stosunku do wychowywanego dziecka, tj. K. S. jest bratankiem wnioskodawczyni. W związku z tym faktem nie ma podstaw do przyznania wnioskodawcom przedmiotowego dodatku.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 24 marca 2009 r., nr [...].
Na ostateczną decyzję Kolegium M. i J. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący podnieśli między innymi, że biologiczny ojciec K. S. nie został ustalony, w związku z czym mogą występować w sprawie jako niespokrewniona rodzina zastępcza. Podkreślili, iż wywiad środowiskowy nie może być podstawą do ustalenia pokrewieństwa między nimi i w/w dzieckiem.
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Bd 397/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty N. z dnia 25 lutego 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że ustalenie pochodzenia dziecka może być dokonane wyłącznie w sposób określony w przepisach Tytułu II Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w tym również wskazanym tam orzeczeniem sądowym. Dlatego też organ dopatrując się pokrewieństwa małoletniego z ustanowioną rodziną zastępczą winien rozważyć wystąpienie do właściwego prokuratora o skorzystanie przez niego z uprawnień określonych w art. 86 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego celem ustalenia ojcostwa w sposób przewidziany prawem.
Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie zwróciło się do Prokuratury Rejonowej w N. o wytoczenie powództwa o ustalenie ojcostwa małoletniego K. S., zgodnie z zaleceniami tutejszego Sądu, zawieszając jednocześnie prowadzone postępowanie administracyjne do czasu zakończenia sprawy o ustalenie ojcostwa.
Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w N. III Wydział Rodzinny i Nieletnich ustalił, że ojcem małoletniego K. S. jest M. K. nadając w/w dziecku nazwisko "K.".
Decyzją z dnia 6 maja 2011 r., znak: [...], Dyrektor PCPR, na podstawie art. 74 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 7 i art. 106 ust. 4 u.p.s., orzekł o odmowie przyznania oraz spłaty 10% dodatku z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania w niespokrewnionej z dzieckiem rodzinie zastępczej tj. nad K. K. ur. [...] w B. dla spokrewnionej rodziny zastępczej M. i J. K.
W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w N. ustalił, że ojcem małoletniego K. S. jest M. K., będący bratem M. K. Ze względu na pokrewieństwo istniejące między podopiecznym a rodziną zastępczą nie ma podstaw do przyznania M. i J. K. przedmiotowego dodatku, co wynika z treści art. 78 ust. 7 u.p.s.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. K. podnosząc, że w chwili złożenia wniosku o przyznanie i spłatę przedmiotowego dodatku małoletni K. K. nie miał ustalonego ojcostwa, w związku z czym ona i J. K. nie stanowili jeszcze wówczas spokrewnionej rodziny zastępczej dla małoletniego. Dopiero po uprawomocnieniu się wyroku ustalającego ojcostwo małoletniego mogli zostać uznani za spokrewnioną rodzinę zastępczą, tj. od dnia 26.02.2011 r. Organ powinien w tej sytuacji przyznać im wnioskowany dodatek za okres od dnia złożenia wniosku, tj. od 03.02.2009 r., do dnia uprawomocnienia się wyroku ustalającego ojcostwo tj. do 25.02.2011 r.
Po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Dyrektora PCPR z dnia 6 maja 2011 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wydało wskazaną na wstępie decyzję z dnia 4 lipca 2011 r., nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie było możliwości uznania M. i J. K. za niespokrewnioną rodzinę zastępczą w okresie pomiędzy złożeniem wniosku o przyznanie i spłatę dodatku a wydaniem wyroku z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt [...], albowiem przedmiotowym wyrokiem sąd powszechny rozstrzygnął jedynie istniejące wcześniej wątpliwości co do ojcostwa małoletniego K. S., przesądzając o tym, iż dziecko to umieszczone zostało od początku w spokrewnionej rodzinie zastępczej.
Na ostateczną decyzję Kolegium decyzję z dnia 4 lipca 2011 r., nr [...], M. K. i J. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 78 ust. 7 u.p.s., poprzez jego błędną wykładnię. Powołując ten zarzut skarżący wnieśli o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji organu II instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora PCPR. W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania, przy czym zgodnie z przepisem art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję należało stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia prawa w wyżej wskazany sposób, co w konsekwencji przesądza o niezasadności skargi.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.)
Skarżący domagają się przyznania pomocy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania podwyższonej o 10%, przewidzianej dla rodziny niespokrewnionej. W żądaniu skarżący domagają się również spłaty podwyższonej pomocy za okres, kiedy ich spokrewnienie z K. K. nie było potwierdzone orzeczeniem sądu powszechnego.
W przedmiotowej sprawie niekwestionowane jest, że skarżąca jest siostrą ojca dziecka. Wyrok Sądu Rejonowego w N. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt [...], jedynie potwierdził stan istniejący od dnia ustanowienia rodziny zastępczej dla małoletniego dziecka. Na okoliczność pokrewieństwa zwrócił również uwagę Sąd Rejonowy w N. w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt [...], w którym wskazał, iż wolą matki biologicznej dziecka jest umieszczenie go u siostry ojca biologicznego - M. K.
Dowody powyższe świadczą o tym, że skarżąca jako siostra ojca biologicznego dziecka stanowiła rodzinę zastępcą spokrewnioną z podopiecznym. Sąd powszechny zatwierdził jedynie powyższym wyrokiem stan, który miał miejsce od chwili urodzenia K. K. Oznacza to, że skarżąca wraz z mężem zawsze była rodziną spokrewnioną z dzieckiem jej brata.
Skarżący jako rodzina spokrewniona nie wyczerpują przesłanki wynikającej z art. 78 ust. 7 u.p.s. Przepis ten stanowi, że niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje dodatkowo na każde umieszczone w niej dziecko kwotę odpowiadającą 10 % podstawy z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania. Z tego względu organ prawidłowo stwierdził, w oparciu o istniejący stan faktyczny sprawy, że w przypadku skarżących brak jest podstaw do podwyższenia pomocy o 10%.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do podwyższenia pomocy pieniężnej o 10% dodatku z tytułu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i jego wychowania w okresie wskazanym przez skarżących, a co się z tym wiąże nieuzasadnione jest również żądanie spłaty kwoty tego dodatku, gdyż skarżący stanowią dla małoletniego K. K. spokrewnioną rodzinę zastępczą.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło