II SA/Bd 1052/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi Czesława G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z [...] 2000 r. znak: [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił Czesława G. przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w T. decyzją z [...] 1977 r. z tytułu "udziału w walce o utrwalenie władzy ludowej od 23 czerwca 1948 r. do 10 października 1950 r." uprawnień kombatanckich. Uzasadniając swoją decyzję organ administracyjny stwierdził, iż skarżący w okresie zaliczonym mu do działalności kombatanckiej pełnił służbę w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego i nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. W związku z tym, jak stwierdzono, uprawnienia kombatanckie uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził też, że zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że wiosną 1949 r. brał udział w potyczce z oddziałem UPA. Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] 2001 r. Nr [...] utrzymał swoje poprzednie rozstrzygnięcie w mocy. W wyniku wniesionej do sądu administracyjnego skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 3787/01 uchylił w/wymienione decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Uznając skargę za zasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, iż skarżący w postępowaniu administracyjnym twierdził, że brał udział w walkach z oddziałami UPA na terenach województwa kieleckiego, rzeszowskiego i Puszczy Sandomierskiej. Zdaniem Sądu okoliczność ta mogłaby uzasadniać zachowanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 i 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Zdaniem Sądu, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazane twierdzenie skarżącego winien był rozważyć w postępowaniu o pozbawienie go uprawnień kombatanckich. Zdaniem Sądu Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., gdyż był zobowiązany do rozważenia twierdzeń skarżącego, iż walczył z oddziałami UPA, w zakresie wiarygodności. W następstwie powyższego orzeczenia Sądu, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję z dnia [...] 2005 r. Nr [...] o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, a następnie – rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy – powyższą decyzję utrzymał w mocy decyzją własną z dnia [...] 2005 r. NR [...]. Jako przepis prawa materialnego stanowiący podstawę do wydania powyższych decyzji organ powołał art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371). W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku postępowania weryfikacyjnego ustalono, że wnioskodawca nie prowadził żadnej działalności kombatanckiej lub równorzędnej z kombatancką w rozumieniu cyt. wyżej ustawy. Zdaniem organu skarżący został powołany do służby w Wojsku Polskim od [...] 1948 r. i pełnił ją w [...] Pułku KBW do [...] 1950 r. Zgodnie z zaświadczeniem Wojskowej Komendy Uzupełnień w T. z dnia [...] 1977 r. zainteresowany pełnił służbę w okresie od [...] 1948 r. do [...] 1949 r. oraz o d [...] 1950 r. do [...] 1950 r. Z dokumentu - w postaci kopii pisma Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie z dnia [...] 2002 r. wynika, iż [...] Pułk KBW nie brał udziału w latach 1948 – 1950 w zwalczaniu UPA, prowadził natomiast walki z ugrupowaniami WiN, NSZ, AK oraz bandami rabunkowymi. Powołane wyżej pismo w sposób jednoznaczny informuje, iż wykaz został sporządzony w oparciu o dokumenty operacyjne jednostek KBW. Na skutek niedopatrzenia wynikającego z rozbieżności nazwiska jednego z dowódców pododdziału UPA oraz pseudonimu osoby działającej w niepodległościowej organizacji poakowskiej powstał mylny zapis o rzekomym udziale żołnierzy [...] Pułku KBW w zwalczaniu UPA w miesiącach: styczeń – luty 1950 r. Organ podkreślił, iż podnoszona przez stronę okoliczność uczestniczenia w walkach z UPA (wiosną 1949 r.) nie została potwierdzona w powołanym wyżej piśmie. Dlatego nie można uznać służby strony w Wojsku Polskim za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach. Od powyższego rozstrzygnięcia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005 r. Nr [...] skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której nie zgadza się z rozstrzygnięciem o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich, podnosząc, że organ nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 3787/01, w którym Sąd uznał jego wcześniejszą skargę za zasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 lutego 2006 r. (sygn. akt II SA/Bd 791/05) uchylił zaskarżoną decyzję tj. decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] 2005 r. Nr [...] wydaną na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że skarżący na rozprawie podał, że podczas walki z bandą UPA na terenie województwa kieleckiego stracił kolegę o nazwisku J. S., a także że złożył odpis wydawnictwa zawierającego wykaz jednostek, które wchodziły w skład czynnych armii i frontów w czasie wojny i jednostek, z którego wynikało, że [...] Pułku KBW brał udział w walkach z bandami UPA w latach 19848 – 1952. Sąd zobowiązał organ do wyjaśnienia powyższych okoliczności Kierownik Urzędu rozstrzygając jako organ odwoławczy decyzją z dnia [...] 2006 r. Nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2005 r. o pozbawieniu Czesława G. uprawnień kombatanckich uzasadniając, że strona uprawnienia uzyskała z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej (art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie pierwsze Ustawy o kombatantach...) oraz, że brak jest dowodów świadczących o faktach, które pozwalałaby na zachowanie przez zainteresowanego uprawnień. Powyższe decyzje Czesław G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzucając organowi administracji naruszenia art. 156 k.p.a., art. 7, 8 i 11 k.p.a., art. 75, 77, 80 i 86 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając swą skargę skarżący wskazał, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję "własną" z dnia [...] 2005 r. i prawomocnie uchyloną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Takie rozstrzygnięcie zdaniem skarżącego jest samodzielną przesłanką powodującą nieważność zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego organ nie wykonał czynności zleconych w wyroku WSA w Bydgoszczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że wbrew twierdzeniu strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie II SA/Bd 791/05 uchylił decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] 2005 r. Nr [...] wydaną na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po wyroku Sądu w obrocie prawnym pozostała zatem decyzja z dnia [...] 2005 r. Nr [...] o pozbawieniu Czesława G. uprawnień kombatanckich wydana w pierwszej instancji, a w postępowaniu aktualne stało się rozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od tej właśnie decyzji. Dlatego też nie można – zdaniem organu – przyjąć, że organ naruszył art. 156 k.p.a. w ten sposób, że rozstrzygał względem decyzji nieistniejącej. Wskazano także, że nieuzasadnione są i pozostałe zarzuty sformułowane w skardze. Postępowanie weryfikacyjne w sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi standardami, a szczególnie przepisami Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745). Wydana w sprawie decyzja i jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 k.p.a. – wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Zawiera ona również obszerne uzasadnienie prawne, a zatem nie można zgodzić się ze skarżącym, że nie poddaje się ona kontroli instancyjnej. Wskazano także, że organ w toku uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego w instancji odwoławczej odniósł się do dokumentu, który skarżący przedłożył na rozprawie i który jakoby miał potwierdzać udział [...] Pułku KBW w walkach z oddziałami UPA. W tym celu wezwano skarżącego do wyjaśnienia okoliczności, w jakich wszedł on w posiadanie wykazu (wezwanie to pozostało bez odpowiedzi) i jednocześnie ustalono, że w autentycznym Wykazie jednostek, które wchodziły w skład czynnych armii i frontów w czasie wojny oraz jednostek, które prowadziły walki z bandami na stronie 68 i n. wymieniono jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, które brały udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. Dane dotyczące [...] Pułku KBW w aspekcie okresów, w których jednostka ta brała udział w walkach z bandami pokrywa się z okresami, które zostały wykazane na dokumencie złożonym przez skarżącego na rozprawie. Z wykazu tego nie wynika jednak, że żołnierze [...] Pułku KBW brali udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Zdaniem organu skarżący wprowadził Sąd w błąd i przedłożył na rozprawie dokument mający stanowić imitację oryginalnego wydawnictwa MON. Nadto skarżący mimo wezwań organu nie przedstawił też żadnych informacji dotyczących Jana S., które pozwoliłyby organowi na podjęcie poszukiwań w zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej i Centralnego Archiwum Wojskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: W sposób oczywisty chybiony jest zasadniczy zarzut skargi, iż winno nastąpić stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, bowiem decyzję tą organ utrzymał decyzją z [...] 2005 r., która została prawomocnie uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że wbrew twierdzeniu strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazywanym wyrokiem z dnia 7 lutego 2006 r. w sprawie II SA/Bd 791/05 uchylił wyłącznie zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu tj. decyzję z dnia [...] 2005 r. Nr [...] wydaną na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie uchylał natomiast decyzji z dnia [...] 2005 r. Nr [...]. Było to odmienne rozstrzygnięcie niż Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku który, w ww. wyroku z 16 września 2004 r. uchylił dwie decyzje. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił tylko decyzję zaskarżoną. Zatem po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 7 lutego 2006 r. w sprawie II SA/Bd 791/05 w obrocie prawnym pozostała tylko decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005 r. Nr [...] o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich wydana w pierwszej instancji. Tym samym w postępowaniu administracyjnym aktualne stało się rozpoznanie wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy od tej właśnie decyzji [...] 2005 r. Dlatego też w żadnej mierze nie można przyjąć, że organ naruszył art. 156 k.p.a. w ten sposób, że rozstrzygał względem decyzji nieistniejącej. Chybione są również wszystkie pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało bowiem przeprowadzone i decyzja wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami tj. Kodeksem postępowania administracyjnego, ustawą z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) oraz wydanym w oparciu o zawartą w art. 25 ust. 6 tej ustawy delegację – rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745). Zaskarżona decyzja i jej uzasadnienie spełniają wymogi określone treścią art. 107 k.p.a. – wskazano w niej fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Zawiera ona bardzo obszerne uzasadnienie ustosunkowujące się do wszystkich istotnych kwestii. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że nie poddaje się ona kontroli instancyjnej. Analiza akt sprawy wskazuje także, że w toku uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego w instancji odwoławczej organ odniósł się do dokumentu, który skarżący przedłożył na rozprawie i który zdaniem skarżącego miał potwierdzać udział [...] Pułku KBW, w którym odbywał służbę, w walkach z oddziałami UPA. Z akt wynika, że wezwano skarżącego do wyjaśnienia okoliczności, w jakich wszedł w posiadanie wykazu. Na wezwanie skarżący nie udzielił odpowiedzi. Nawiasem mówiąc skarżący w skardze wcale nie neguje faktu wystosowania do niego wezwania. Wprost przeciwnie, czyni z tego zarzut że w ogóle go wezwano. Z akt wynika, także że w autentycznym Wykazie jednostek, które wchodziły w skład czynnych armii i frontów w czasie wojny oraz jednostek, które prowadziły walki z bandami na stronie 68 i n. wymieniono jednostki Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, które brały udział w walkach z reakcyjnym podziemiem. Dane dotyczące [...] Pułku KBW dotyczące okresów, w których jednostka ta brała udział w walkach z bandami pokrywają się z okresami, które zostały wykazane na dokumencie złożonych przez skarżącego na rozprawie. Jednocześnie z wykazu tego nie wynika wcale, że żołnierze [...] Pułku KBW brali udział w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Z akt wynika również, że mimo wezwania organu, skarżący nie przedstawił organowi jakichkolwiek informacji dotyczących J. S., które pozwoliłyby podjąć przez organ poszukiwań w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej i Centralnego Archiwum Wojskowego. Oczywiście, że obowiązkiem organu administracji jest wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Nie oznacza to, bynajmniej że strona zwolniona jest z obowiązku współpracy z organem, szczególnie wówczas gdy z sygnalizowanych dowodów zamierza wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Dokonana przez organ administracji ocena dowodów nie ma bynajmniej cech dowolności. Jest bowiem zgodna z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego i zasadami poprawnego rozumowania i nie przekracza granic swobody oceny dowodów. Nie doszło także do naruszenia art. 86 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika, że dowód z przesłuchania strony ma charakter subsydiarny, co oznacza, iż konieczność jego przeprowadzenia występuje jedynie w okolicznościach w nim wskazanych. Zgodnie z art. 86 (zdanie pierwsze) k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Taka potrzeba w kontekście zabranych dowodów w niniejszej sprawie jednak, i w ocenie Sądu, nie zachodziła. Skarżący zresztą o to wcześniej wcale nie wnosił. Należy też zauważyć, że miał on możliwość w licznych pismach procesowych przedstawienia swoich racji i dowodów na ich poparcie. Analiza zebranego materiału dowodowego prowadzi do nieodpartego wniosku, że organ w toku całego postępowania wykonując wszystkie wskazania co do dalszego postępowania zawarte w obu wyrokach sądów administracyjnych w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i dopuszczając jako dowód wszystko co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy prawidłowo realizując treść art. 7, 8, 75 i 77 k.p.a. Szczególne znaczenie w niniejszej sprawie miały dokumenty urzędowe. Wynika zaś z nich, że skarżący uprawnienia kombatanckie uzyskał na podstawie uprzednio obowiązujących przepisów wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, a zgromadzone w sprawie dowody nie pozwalają na przyjęcie, by względem Czesława G. mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach... umożliwiający zachowanie uprawnień z innego tytułu, bowiem postępowanie dowodowe nie wykazało, aby do strony zastosowanie miał przesłanka pozwalająca zachować uprawnienia, określona w art. 1 ust. 2 pkt 6 tej ustawy. Ze zgromadzonych w sprawie dowodów jednoznacznie bowiem wynika, że skarżący służbę wojskową pełnił w [...] Pułku Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który w tym czasie nie brał udziału w zwalczaniu oddziałów UPA. Nie wskazał zresztą na to i sam skarżący ubiegając się o przyznanie tych uprawnień jak i jakiegokolwiek dokument wówczas przez niego przedłożony! W tym stanie rzeczy nie dopatrując się aby przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.