II SA/Bd 1056/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-12-14

Skład orzekający: sędzia WSA Grzegorz Saniewski, sędzia WSA Elżbieta Piechowiak, sędzia WSA Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może skierować kierowcę na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, opierając się na opinii biegłych sporządzonej na potrzeby postępowania karnego, pomimo przedstawienia przez kierowcę aktualnych zaświadczeń lekarskich?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może skierować kierowcę na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, nawet jeśli opierają się one na opinii biegłych z innego postępowania (np. karnego). Przedstawione przez kierowcę aktualne zaświadczenia lekarskie nie mogą zastąpić badania przeprowadzanego w trybie skierowania przez organ, gdyż są one wydawane przez różne podmioty na podstawie odmiennych podstaw prawnych i nie uzupełniają się wzajemnie.
Stan faktyczny
Prezydent miasta skierował K. S. na badania lekarskie z powodu informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, opierając się na opinii biegłych z postępowania karnego wskazującej na zaburzenia osobowości, depresyjne i nadużywanie alkoholu. Skarżący w odwołaniu podniósł, że posiada aktualne zaświadczenia lekarskie potwierdzające brak przeciwwskazań. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji, uznając, że nadużywanie alkoholu stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdami i że organy nie mają kwalifikacji medycznych do samodzielnej oceny. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów, wskazując na omyłkę w numerze PESEL w jednym z zaświadczeń i nieaktualność opinii biegłych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Anna Klotz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Prezydent M. T. decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 5, art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia [...] stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268, zwanej w skrócie "u.k.p.") skierował K. S. (tj. Skarżącego), posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A, A1, B, B+E, C, C1, C1+E, T na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W uzasadnieniu Prezydent podniósł, że [...] listopada 2020 r. otrzymał wniosek Prokuratury Rejonowej T. – W. o skierowanie Skarżącego do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy na badanie lekarskie w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami. Prokurator wskazał na opinię biegłych z [...] lutego 2018 r., w której rozpoznano u Skarżącego zaburzenia osobowości połączone z zaburzeniami depresyjnymi i nadużywanie alkoholu. W odwołaniu Skarżący podniósł, że poddał się trzem badaniom lekarskim, w wyniku którego stwierdzono, że jest stan zdrowia nie budzi zastrzeżeń. Są to badania aktualne w przeciwieństwie do opinii biegłych, która była sporządzona w zupełnie innym celu trzy lata temu. W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwanej dalej "Kolegium") decyzją z [...] czerwca 2021r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem Kolegium w odniesieniu do Skarżącego istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, w związku z czym powinien się on poddać badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kolegium wskazało, że ze znajdującej się w aktach opinii sądowo – psychiatrycznej wynika, że stan zdrowia Skarżącego (nadużywanie alkoholu) uzasadnia przyjęcie po stronie Skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Kolegium podkreśliło, że organy administracji nie posiadają kwalifikacji medycznych do samodzielnej oceny tej kwestii, w związku z czym konieczne jest skierowanie na badanie lekarskie. Zdaniem Kolegium nadużywanie alkoholu może wyłączać możliwość bezpiecznego użytkowania dróg publicznych przez Skarżącego jako kierującego pojazdami. Nadmierne spożywanie alkoholu negatywnie wpływa na zdolność oceny sytuacji na drodze, szybkość reakcji, zaburza wiarę we własne możliwości jako kierowcy, zwiększa skłonność do ryzykowanych zachowań na drodze. Tego rodzaju wpływ alkoholu na człowieka jest faktem powszechnie znanym. Kolegium przyznało, że opinia sądowo – psychiatryczna została sporządzona ponad 3 lata temu. Zwróciło jednak uwagę, że pierwsze rozstrzygnięcie w sprawie Prezydenta zostało uchylone do ponownego rozpatrzenia wobec zgłaszanej przez Skarżącego okoliczności, że poddał się leczeniu odwykowemu. W ponownym postępowaniu Skarżący nie przedłożył jednak żadnego dowodu na tą okoliczność. Odnośnie przedstawionych przez Skarżącego zaświadczeń Kolegium wskazało, że zaświadczenie lekarskie wystawione zostało na osobę o innym numerze PESEL aniżeli numer Skarżącego, zaś zaświadczenie wystawione przez psychiatrę jest nieczytelne. W skardze do sądu K. S. zarzucił decyzji Kolegium obrazę przepisów postępowania tj. art. 80 k.p.a. polegająca na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i dokonanie ustaleń sprzecznych z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, polegających na stwierdzeniu, iż istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia Skarżącego pomimo przedstawienia przez niego dowodów w postaci zaświadczeń wydanych przez lekarza psychiatrę oraz przez psychologa, z których jednoznacznie wynika, iż brak jest jakichkolwiek przeciwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi. Podnosząc powyższy zarzut Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości poprzez uchylenie decyzji Prezydenta M. T. z [...] kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że organ dokonał ustaleń sprzecznych z przeprowadzonymi dowodami, w szczególności z zaświadczeniami lekarskimi przedstawionymi przez Skarżącego. Skarżący podniósł, że inny numer pesel w zaświadczeniu został wpisany omyłkowo – przedstawił zaświadczenie z właściwym numerem. Skarżący podkreślił, że decyzja jest oparta na opinii wydanej w innej sprawie parę lat wcześniej. Aktualne zaświadczenia wskazują zaś w sposób jednoznaczny na zdolność Skarżącego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z powołanym przez organy art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W rozpatrywanej sprawie trafnie uznano, że w przypadku Skarżącego nasuwały się uzasadnione zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia oraz co do zachowania przez niego zdolności do kierowania pojazdami. Istotne i wiarygodne w tym zakresie zastrzeżenia przekazał organowi Prokurator Prokuratury Rejonowej T. - W., dołączając do swego zawiadomienia opinię biegłych sądowych, sporządzoną na użytek postępowania w sprawie karnej. Z opinii tej wynika, że Skarżący nadużywa alkoholu, po przebytym udarze ma bóle i zawroty głowy, omdlenia. Uwzględniając treść przedłożonej opinii podzielić należy stanowisko organów, że mogła ona stanowić podstawę do powzięcia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia Skarżącego. Wskazana opinia biegłych sądowych, potwierdzająca stwierdzenie u Skarżącego nadużywania alkoholu w pełni uprawniała organ do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Pojęcie "zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy" użyte w powołanym przepisie obejmuje także zastrzeżenia co do stanu zdrowia psychicznego. Organ szczegółowo przeanalizował, jaki wpływ może mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdu stwierdzone u niego zaburzenie (nadużywanie alkoholu). Zasadnie także organ wskazał na brak przedstawienia przez Skarżącego (pomimo wezwania z [...] marca 2021 r.) dowodu na okoliczność poddania się leczeniu odwykowemu. Nie mógł odnieść skutku zarzut pominięcia przez organ przedstawionych przez Skarżącego zaświadczeń lekarskich. Należy bowiem zwrócić uwagę, że badania związane z wydaniem tych zaświadczenia zostało wykonane przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami i kierowców (lekarz z ewidencji prowadzonej przez marszałka województwa na podstawie art. 77 ust. 1 i 2 u.k.p.). Natomiast badania wykonywane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. przeprowadzane są przez wojewódzkie ośrodki medycyny pracy (por. § 10 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców; Dz.U. z 2020 poz. 2213; rozporządzenie wydane na podstawie delegacji ustawowej z art. 81 ust. 1 pkt 3 u.k.p.). Oznacza to, że poszczególne badania przeprowadzane są przez różne jednostki, działające w oparciu o odmienne podstawy prawne, wydające różne orzeczenia lekarskie i co również istotne w przypadku badania lekarskiego przeprowadzanego w trybie skierowania przez organ, podmiot skierowany na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w określonej przepisami jednostce. Powyższe prowadzi do wniosku, że orzeczenia wydane przez różne uprawnione podmioty nie uzupełniają się wzajemnie i nie mogą się zastępować (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. I OSK 1430/17, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przedstawione przez Skarżącego dowody w postaci zaświadczeń lekarskich nie mogły zatem zastąpić badania, na które Skarżący jest kierowany, odnośnie ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło