II SA/Bd 1063/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi O. P. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art. 76 ust. 1, ust. 2 pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) orzekł o obowiązku zwrotu przez O. P. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 8.694,60 zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż strona była zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy we [...] od 5.02.2009 r., natomiast w okresie od 24.03.2009 r. do 19.02.2010 r. pobierała stypendium z tytułu odbywania stażu. Z uwagi na to, że zainteresowana od dnia 1.03.2009 r. była uprawniona do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę, decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. uchylono decyzję z dnia [...]r. o przyznaniu prawa do stypendium z tytułu stażu od dnia 24.03.2009 r., która to decyzja pomimo zaskarżenia, stała się ostateczna. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że wypłacone stypendium za okres od 24.03.2009 r. do 19.02.2010 r. w kwocie 8.694,60 zł było świadczeniem nienależnym. W odwołaniu od powyższej decyzji zainteresowana podniosła, iż z pism otrzymanych z Urzędu Pracy wynikało, że w momencie pierwszej rejestracji spełniony był wymóg uzyskania statusu osoby bezrobotnej, jednak w chwili rozpoczęcia stażu, już nie. Podkreśliła, że nikt jej nie prosił o podanie wysokości renty przy pierwszej rejestracji, ani też przy "podpisywaniu stażu", tak, jakby temat renty, o której wyraźnie powiedziała przy rejestracji, nie istniał. Zdaniem strony brak szczegółowego poinformowania o warunkach, które należy spełnić, brak reakcji urzędniczki na podaną informację o rencie, spowodowały całą tę sytuację. Strona zarzuciła też, że nikt w Urzędzie przy rejestracji, czy podpisywaniu umowy nie pomógł jej w zrozumieniu przepisów. Oświadczyła też, że dla niej przyznane stypendium było niewyłudzonym wynagrodzeniem za prawie roczną, ciężką i uczciwą pracę w związku z czym za niesłuszne uważa jego zwracanie, podkreślając, że nigdy, nikogo nie miałam zamiaru oszukać, ani wprowadzić błąd. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu odwoławczego akta sprawy bezspornie wskazują na to, iż odwołująca się po dniu zarejestrowania w PUP we [...] nie wskazywała na uzyskiwanie jakiegokolwiek przychodu, a w karcie potwierdzeń gotowości do podjęcia pracy zainteresowana w rubryce "Uzyskany przychód w miesiącu" nie wykazywała żadnego przychodu wpisując "brak dochodów" oraz dokonywała przekreśleń w tej rubryce. Ponadto wskazano, że z informacji zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez organ I instancji wynika, iż strona na bieżąco była powiadamiana o każdorazowej zmianie wysokości renty rodzinnej, do której uprawniona jest od dnia 1.10.2008 r., przy czym do miesiąca lutego 2009 r. włącznie wypłacane stronie świadczenie rentowe nie powodowało utraty statusu osoby bezrobotnej, ponieważ kwota wypłacanej renty rodzinnej nie przekraczała połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę. Natomiast wysokość renty rodzinnej przysługującej stronie od 1.03.2009 r. powodowała w ocenie Wojewody utratę statusu osoby bezrobotnej, na co wskazuje art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, iż świadczenie z tytułu odbywania stażu za okres od 24.03.2009 r. do 19.02.2010 r. wypłacane było na podstawie nieprawdziwych oświadczeń uprawnionej, a zatem należało orzec o jego zwrocie. W skardze do sądu O. P. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego podnosząc argumentację jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponownie zwróciła uwagę na fakt zgłoszenia przy rejestracji okoliczności pobierania renty rodzinnej oraz brak dokładnej wiedzy na temat obowiązujących przepisów prawnych w zakresie przyznanych świadczeń. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca powołała się również na treść uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 651/08, z którego wynika, że "przed wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia organ administracji powinien jeszcze raz sprawdzić status osoby bezrobotnej i poinformować ją o okolicznościach, które mogą skutkować koniecznością zwrotu stypendium". W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 przywołanej ustawy wnika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia posŧępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa obowiązujących w dacie jego podjęcia jak również oparte zostało na prawidłowo ustalonym w tej dacie stanie faktycznym. Wszelkie zmiany okoliczności stanu faktycznego, które miały miejsce po tym terminie, nie wpływają na ocenę legalności zaskarżonego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia sprawy stanowiły prawidłowo powołane przez organ w zaskarżonej decyzji przepisy art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z mającym w sprawie zastosowanie art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji (...). Przypadki, w których pobrane świadczenie uważa się za nienależnie pobrane wylicza w sposób wyczerpujący przepis art. 76 ust. 2 ustawy. Zgodnie z prawidłowo zastosowanym przez organy rozpatrujące niniejszą sprawę przepisem art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Z przepisu tego wynika konieczność spełnienia dla jego zastosowania dwóch przesłanek: obiektywnej – w postaci wypłaty świadczenia mimo zaistnienia okoliczności skutkujących utratą prawa do jego pobierania oraz subiektywnej – w postaci prawidłowego pouczenia osoby, która to świadczenie pobrała, o okolicznościach skutkujących utratą uprawnień do tego świadczenia. Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, trafnie organy rozpatrujące sprawę uznały, że w niniejszej sprawie wystąpiły obydwie w/w przesłanki dla zastosowania art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy. Wobec bowiem pobrania przez skarżącą od 1.03.2009 r. renty rodzinnej w kwocie przewyższającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę wystąpiła podstawa do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej i prawa do stypendium. Skarżąca była także prawidłowo pouczona o okolicznościach skutkujących utratą uprawnień do świadczeń z Funduszu Pracy. Z niekwestionowanych bowiem okoliczności faktycznych, które organy prawidłowo ustaliły wynika, że w dniu rejestracji, tj. 9 lutego 2009 r. skarżąca została zapoznana z przysługującymi jej, jako osobie bezrobotnej, prawami i obowiązkami. W przekazanej jej w tym dniu "Informacji dla osób rejestrujących się w Powiatowym Urzędzie Pracy" została pouczona, że status bezrobotnego posiada osoba, która nie nabyła prawa do renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Została również poinformowana o treści art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak również o treści art. 76 ust. 2 tej ustawy. Ponadto w części "C" karty rejestracyjnej bezrobotnego skarżąca złożyła oświadczenie, że nie nabyła prawa do przychodu w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz zobowiązała się do zwrotu otrzymanych świadczeń pieniężnych w przypadku otrzymania za ten sam okres emerytury lub renty, jeżeli organ rentowy nie dokonał stosownych potrąceń. Zobowiązana także została do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej podanych przez nią oraz zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w przypadkach niespełnienia warunków wymienionych w ustawie. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że skarżąca po dniu zarejestrowania się w PUP we [...] nie wskazywała na uzyskiwanie jakiegokolwiek przychodu, bowiem w karcie potwierdzeń gotowości do podjęcia pracy w rubryce "Uzyskany przychód w miesiącu" nie wykazywała żadnego przychodu, wpisując "brak dochodów" oraz dokonując przekreśleń w tej rubryce. Ponadto strona na bieżąco była powiadamiana o każdorazowej zmianie wysokości renty rodzinnej, do której uprawniona była od dnia 1.10.2008 r., przy czym do miesiąca lutego 2009 r. włącznie wypłacane stronie świadczenie rentowe nie powodowało utraty statusu osoby bezrobotnej, ponieważ kwota wypłacanej renty rodzinnej nie przekraczała połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę, natomiast wysokość renty rodzinnej przysługującej od 1.03.2009 r. powodowała utratę statusu osoby bezrobotnej, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) cyt. ustawy. Z powyższego zdaniem Sądu wynika jasno, że skarżąca była pouczona o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania przyznanego świadczenia w postaci stypendium, a pouczenie to było wyczerpujące i prawidłowe i w tym zakresie okoliczność ta, nie budzi zdaniem Sądu, żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Zauważyć również należy, że stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy przepis art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy jest normą prawa o charakterze związanym, co oznacza, że w razie wystąpienia przesłanek w niej określonych organ ma obowiązek wydać decyzję określonej przez w/w normę treści. Nie można w tej sytuacji skutecznie zarzucać organowi nieuwzględnienia w sprawie słusznego interesu strony, czy też braku przedstawienia pełnej informacji prawnej na temat praw i obowiązków strony w postępowaniu, ponad te zawarte w pouczeniach, których znajomość treści strona potwierdziła własnoręcznym podpisem. W tej sytuacji zaskarżone w sprawie decyzje administracyjne uznać należało za prawidłowe. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).