II SA/Bd 107/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant asystent sędziego Dawid Myszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2015 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia ... 2014 r. nr ... w przedmiocie zwrotu prawa jazdy 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat A. S. kwotę 295 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć) złotych i 20 (dwadzieścia) groszy, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] Prokuratur Prokuratury Rejonowej w G. zatrzymał skarżącemu W. B. odebrane mu w dniu [...] prawo jazdy w związku z podejrzeniem popełnienia czynu z art. 178a § 1 kk. Następnie wyrokiem z dnia [...], sygn. akt II K 475/13, na skutek ustalenia popełnienia ww. czynu, Sąd Rejonowy w G. orzekł wobec skarżącego na podstawie art. 42 § 2 kk, środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, na poczet którego zaliczył okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...]. W oparciu o wskazany wyrok sądu powszechnego Prezydent G. decyzją z [...] nr [...] cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B na okres od dnia [...] do [....]. W związku z tym, iż zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r.o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30, poz.151 ze zm.), zwanej dalej u.k.p., osoba, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości podlega obligatoryjnemu badaniu lekarskiemu i psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do kierowania pojazdami, Prezydent G. decyzjami z dnia [...] skierował skarżącego na przedmiotowe badania, a wobec tego, że skarżący nie poddał się wymaganym badaniom, decyzją z dnia [...] zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii A i B. Skarżący był jeszcze dwukrotnie na swój wniosek kierowany przez organ na badania psychologiczne i lekarskie. W następstwie uzyskania w dniu [...] pozytywnego orzeczenia psychologicznego, skarżący w dniu [...] wezwał organ do zwrotu prawa jazdy, w odpowiedzi na co został bezskuteczne wezwany do uzupełnienia wniosku o pozytywne orzeczenie lekarskie. Dopiero dnia [...] skarżący przedłożył organowi wraz z kolejnym wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, pozytywne badanie lekarskie i psychologiczne. Powołując się jednak na okoliczność zatrzymania skarżącemu prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok oraz w związku z tym na w art.49 ust.1 pkt 3 lit.b u.k.p. konieczność uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, czego skarżący nie wykonał, Prezydent G., stosownie do treści art. 102 ust 2 wskazanej ustawy, odmówił skarżącemu w drodze decyzji z dnia [...] zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Odwołując się od powyższej decyzji skarżący zakwestionował stanowisko organu I instancji o konieczności uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu decyzją z dnia [...] nr [.....] utrzymało w mocy tę decyzję. Organ odwoławczy w pełni podzielił argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uznano mianowicie, że okres zatrzymania prawa jazdy skarżącemu i cofnięcie mu uprawnień do kierowania pojazdami przekraczał łącznie okres jednego roku i był związany z zastosowaniem środka karnego o zakazie kierowania pojazdami na okres 12 miesięcy oraz brakiem pozytywnego badania lekarskiego, które strona uzyskała dopiero w [...]. W. B. złożył skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy domagając się jej uchylenia z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organy orzekające rozprawy administracyjnej i zawnioskowanych dowodów. W odpowiedzi na skargę SKO w Toruniu wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu między stronami sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy w ww. okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy zaistniały podstawy do stwierdzenia, iż przesłanką zwrotu skarżącemu prawa jazdy jest wymóg uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Przepis art. 102 ust 2 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, przy czym jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął okres przekraczający rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Natomiast przepis art. 49 ust 1 pkt 3 lit b ww. ustawy precyzuje, iż osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok, podlega sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Z powyższych przepisów wynika, że wymóg sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami uzależniony jest od okoliczności zatrzymania prawo jazdy na okres przekraczający rok. To zatem rozstrzygnięcie tej ostatniej kwestii przesądzi o legalności decyzji organów o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Przytoczone na wstępie okoliczności faktyczne wskazują wprost, iż skarżącemu, w wykonaniu środka karnego orzeczonego wyrokiem z dnia [...], zatrzymano prawo jazdy od dnia [...] do dnia [...],a więc na okres nie przekraczający roku. W okresie tym jednak, na mocy decyzji z dnia [...] nastąpiło zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy z uwagi na nie poddanie się przez niego wymaganym przepisami art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami badaniom lekarskim i psychologicznym przeprowadzanym w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami przez osobę, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości. Dopiero wraz z wnioskiem z dnia [...] o zwrot zatrzymanego prawa jazdy skarżący przedłożył organowi wymagane orzeczenia lekarskie i psychologiczne. W tym okolicznościach, zdaniem Sądu, okres zatrzymania prawa jazdy w związku z orzeczonym wyrokiem karnym rocznym zakazem prowadzania pojazdów od dnia [...] do dnia [....] uległ wydłużeniu ponad rok w związku z decyzją z dnia [...] o zatrzymaniu prawa jazdy, wydaną na skutek nie poddania się przez skarżącego badaniom lekarskim i psychologicznym, co uległo zmianie dopiero z dniem z dnia [...], kiedy to skarżący składając wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy dołączył do niego wymagane orzeczenia. Miało to jednak miejsce już po upływie roku od dnia [...]. Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przepis art. 102 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie może stanowić samodzielnej podstawy do nakładania dodatkowych obowiązków, które nie wynikają z określonych aktów prawnych (decyzji, orzeczeń czy wyroków) lecz z czynności faktycznych. Obowiązek nakładany na obywatela musi bowiem wynikać wprost z normy prawnej, gdyż w państwie prawa obowiązku nie można domniemywać, a przepisów nakładających obowiązki nie można interpretować rozszerzająca. Niemniej jednak w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie występuje. Skarżący bowiem został pozbawiony dokumentu prawa jazdy na okres przekraczający rok na podstawie aktów normatywnych tj. wyroku karnego z dnia [...] oraz decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z dnia [...]. Co istotne, na orzeczony wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów i związany z tym wyrokiem okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] do dnia [...], nałożył się częściowo okres zatrzymania prawa jazdy wynikający z decyzji z dnia [...]. Oznacza to, że skarżący miał w sposób ciągły tj. bez przerwy zatrzymane na podstawie ww. aktów normatywnych prawo jazdy na okres przekraczający rok. Podstawy zatrzymania były również związane ze sobą. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, stanowiący podstawę zatrzymania prawa jazdy w okresie od dnia [....] do dnia [...], został bowiem orzeczony wyrokiem karnym w związku z przypisaniem skarżącemu winy za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości. Okoliczność kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości stanowi zaś w świetle przepisów art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o kierujących pojazdami obligatoryjną przesłankę do skierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych oraz psychologicznych do kierowania pojazdami, a uzyskanie kompletu tych badań umożliwia ubieganie się o zwrot prawa jazdy, natomiast nie przedstawienie ich w wymaganym terminie warunkuje zatrzymanie prawa jazdy. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy z tej ostatniej przyczyny jest natomiast ze swej istoty, w odróżnieniu od decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, z uwagi na orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów decyzją, w której nie określa się terminu zatrzymania prawa jazdy. Wynika to z tego, że dopiero ustanie przyczyny zatrzymania, w tym wypadku przedłożenie wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych, determinuje zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Skoro więc skarżący przedłożył te dokumenty dopiero wraz z wnioskiem z dnia [...] o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, to tym samym przed tą datą nie było możliwości zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy. Wobec tego zatem, iż w przedmiotowej sprawie skarżący miał zatrzymane prawo jazdy w sposób ciągły ponad rok, że podstawą tego zatrzymania były akty prawne tj. wyroku sądu karnego z dnia [...] i decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z dnia [...], oraz że przesłanki zatrzymania na podstawie tych dwóch aktów prawnych, jak wykazano wyżej, były ze sobą nierozerwalnie związane i wynikały z okoliczności skazania skarżącego wyrokiem karnym za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i wymierzenia z tego tytułu zakazu prowadzenia pojazdów, należy zdaniem Sądu stwierdzić, iż w tych okolicznościach zasadnie organy uznały, że warunkiem zwrotu skarżącemu prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Przepisy art. 102 ust 2 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 3 lit b ww. ustawy o kierujących pojazdami jednoznacznie bowiem stanowią, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający rok, uzależniony jest od uzyskania pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Skoro więc okres ciągłego, opartego na aktach normatywnych zatrzymania prawa jazdy, wynikający z orzeczonego wyrokiem karnym zakazu prowadzenia pojazdów od dnia [...] do dnia [...] oraz z decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z dnia [...] wydanej na skutek nie przedłożenia wymaganych orzeczeń lekarskich i psychologicznych rozpoczął swój bieg od dnia [...] i do czasu złożenia w dniu [....] wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy wraz z wymaganymi orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi (jako warunku umożliwiającego ubieganie się o zwrot prawa jazdy), wyniósł bezsprzecznie ponad rok, to tym samym zostały spełnione w sprawie przesłanki zastosowania wobec skarżącego przepisów art. 102 ust 2 w zw. z art. 49 ust 1 pkt 3 lit b ustawy o kierujących pojazdami i uznania, że względem skarżącego istnieje obowiązek poddania się sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami. Brak zaś przedłożenia pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia tych kwalifikacji stanowił zgodną z prawem podstawę do odmówienia skarżącemu w drodze decyzji zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Nie może odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku kierowany w stosunku do organu zarzut nie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Z przepisów art. 89 § 1 i 2 K.p.a. wynika, że organ administracji przeprowadzi rozprawę, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie sprawy lub też gdy wymaga tego przepis prawa. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Przeprowadzenie rozprawy administracyjnej nie jest jednak obowiązkiem organu. Ponadto wnosząc o przeprowadzenie rozprawy skarżący nie wskazał konkretnego celu, jakiemu miałoby służyć przeprowadzenie rozprawy, zaś zgodnie z art. 10 k.p.a. został mu zapewniony czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Wprawdzie organ odwoławczy nie odniósł się do wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu z dnia [...], jednak w ocenie Sądu orzekającego w sprawie, w kontekście całego zebranego i ocenionego materiału dowodowego w sprawie to uchybienie w tym zakresie obowiązkom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Okoliczności wszczęcia przez skarżącego postępowania przed sądem cywilnym (sygn. I C 1822/14) jak i Prokuraturą Rejonową w sprawie I Ds. 1615/14 nie były bowiem istotne dla oceny zasadności decyzji wydanej na podstawie art. 10 ust.2 u.k.p. Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając decyzję organów obu instancji za legalne i odpowiadające przepisom art. 102 ust 2 w zw. z art. 49 ust 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł o oddaleniu wniesionej przez skarżącego skargi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1-3, § 3 ust. 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013. poz. 461 ).