II SA/Bd 1094/15

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-10-15

Skład orzekający: Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, może spowodować znaczne szkody lub trudne do odwrócenia skutki, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?
Ratio decidendi
Wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, przed zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego, z natury rzeczy wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trwała zmiana rzeczywistości, jaką jest rozbiórka, oraz konieczność odbudowy w przypadku uwzględnienia skargi, czynią udzieloną ochronę sądową iluzoryczną, co uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 PPSA.
Stan faktyczny
M. K. i M. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała im rozbiórkę części budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zadaszeniem tarasu, wykonanej w warunkach samowoli budowlanej. Skarżący jednocześnie wnieśli o wstrzymanie wykonania tej decyzji do czasu rozpatrzenia skargi.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 PPSA.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Włodarska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. i M. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w części odnoszącej się do sentencji decyzji i nakazał M. K. i M. K. rozbiórkę wykonanej w warunkach samowoli budowlanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce o nr geodezyjnym [...] w miejscowości [...] Gm. [...] o wymiarach szer. [...] m (łączna powierzchnia zabudowy [...] m2) wraz z zadaszeniem tarasu zewnętrznego o wymiarach [...] m, które stanowi przedłużenie połaci dachowej pokrywającej dokonaną rozbudowę (jako jedną całość), łącznie z dwoma słupami wsporczymi podtrzymującymi ową połać dachową (nad częścią tarasową), oraz nakazał przywrócić ścianę szczytową północną budynku – rozebraną w trakcie samowolnie dokonanej rozbudowy. Natomiast w punkcie drugim decyzji utrzymał w mocy pozostałą część zaskarżonej decyzji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnieśli M. K. i M. K. Skarżący zwrócili się jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia skargi przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przy czym chodzi tu o szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. O możliwości przyznania ochrony na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyduje to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony przed skutkami o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy zatem rozważyć jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać zaskarżona decyzja. Nadto zaznaczyć wypada, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem sądu przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09 – dostępne, tak jak i powołane w dalszej części niniejszego uzasadnienia orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10). Mając na uwadze charakter zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że jej wykonanie zrodzi przesłanki wskazane w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przeglądu orzecznictwa wypracowanego na tle omawianej instytucji wyłania się, bowiem jednolite stanowisko, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W sprawach rozbiórki obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w zasadzie nieuniknione. Co do zasady bowiem wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego pociąga za sobą trudne do odwrócenia skutki, bowiem najczęściej prowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Wykonanie rozbiórki może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Wówczas udzielona ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 19 września 2012 r. sygn. akt II OZ 785/12). Wobec powyższego Sąd przyjął, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonanie rozbiórki będącego przedmiotem sprawy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z zadaszeniem tarasu zewnętrznego spowoduje bowiem trwałą zmianę, a przywrócenie stanu pierwotnego niewątpliwie wymagałoby znacznych nakładów, w tym także finansowych. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą wskazane wyżej przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło