II SA/Bd 1095/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA: Renata Owczarzak Asesor WSA: Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant: Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] 2005 nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Skarżąca A. G. P. była zatrudniona w Szpitalu B. w W. na podstawie umowy na czas określony na okres od 1 marca 2003 do 29 lutego 2004 r., a następnie na okres od 1 marca 2004 do 29 czerwca 2005 r. W związku z urodzeniem córki J. (15 października 2003 r.) pracodawca udzielił A. P. urlopu wychowawczego począwszy od 15 kwietnia 2004 do 29 czerwca 2005 r. W czasie urlopu, tj. w okresie od 15 kwietnia 2004 r. do 30 kwietnia 2004 r. skarżąca pobierała zasiłek wychowawczy, a następnie na mocy decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] 2004 r. przyznano jej na okres zasiłkowy od 1 maja 2004 do 29 czerwca 2005r. zasiłek rodzinny w wysokości 43 zł i dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad dzieckiem – w wysokości 505,80 zł. W dniu 20 maja 2005 r. ww. pracodawca zawarł ze skarżącą trzecią umowę o pracę określoną jako umowa na czas określony na okres od 30 czerwca 2005 r. do 29 czerwca 2006 r. oraz jednocześnie udzielił jej urlopu wychowawczego obejmujący okres wskazany w umowie o pracy. Decyzją z dnia [...] 2005 r. działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta W. Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. przyznała skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 13,40 zł miesięcznie za czerwiec 2005r. oraz w wysokości 400 zł miesięcznie w okresie 1 lipca – 31 sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca w dniu 16 czerwca 2005 r. złożyła wniosek uzupełniający wraz z zaświadczeniem pracodawcy o przedłużeniu urlopu wychowawczego do dnia 29 czerwca 2006 r. Ponowne wystąpienie o urlop stanowił zdaniem organu pierwszej instancji nową sprawę, zatem wniosek skarżącej należało rozpatrywać na podstawie art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołując się od tej decyzji skarżąca domagała się przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w wysokości 505,80 zł. Podkreśliła, że nie ze swojej winy na okres 2 lat urlopu wychowawczego otrzymała dwa przedłużenia umowy o pracę zamiast jednej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją nr [...] z dnia [...] 2005 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium uznało, że warunkiem niezbędnym do otrzymania podwyższonego dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 505,80 zł, tj. zgodnie z przepisem art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255; z późn. zm.) jest fakt korzystania z urlopu wychowawczego przed wejściem w życie wskazanej ustawy. Ponieważ unormowania zawarte w tym przepisie mają charakter przejściowy i dostosowujący mogły być zastosowane jedynie do urlopu wychowawczego, który trwał na przełomie obowiązywania starej i nowej regulacji prawnej. Urlop wychowawczy udzielony skarżącej obejmuje okres od 30 czerwca 2005 r. do 29 czerwca 2006 r. Czas trwania tego nowego urlopu wychowawczego w całości przypada na czas obowiązywania ustawy o świadczeniach rodzinnych, a wobec tego nie mogą być stosowane przepisy przejściowe i dostosowujące. W tej sytuacji uzasadnione było zastosowanie przepisu art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Za słusznością takiego stanowiska zdaniem Kolegium przemawia również fakt udzielenia przez pracodawcę urlopu wychowawczego, a nie przedłużenia urlopu poprzedniego. Wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. P. wyjaśniła, że otrzymała najpierw urlop wychowawczy tylko na jeden rok ze względu na kłopoty pracodawcy (stan zagrożenia likwidacją lub przejęciem przez inną placówkę opieki zdrowotnej). W wyniku częściowej poprawy sytuacji pracodawcy wyraził on zgodę na następny rok urlopu wychowawczego, na to samo dziecko, bez chociażby jednego dnia przerwy. Zdaniem skarżącej w ciągu jednego urlopu wychowawczego nie mogą być stosowane dwa odmienne przepisy, w sposób niekorzystny dla dziecka. Skarżąca wskazała także na swoją trudną sytuację materialną tj. utrzymywanie się tylko ze świadczeń rodzinnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych osoba samotnie wychowująca dziecko otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy podwyższony zasiłek wychowawczy nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10 ustawy, na dziecko, na które korzystała z urlopu wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy, w wysokości 505,80 zł, jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Z treści tego przepisu wynika zatem, że prawo do dodatku w wysokości 505,80 zł z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego można nabyć o ile: – jest się osobą samotnie wychowującą dziecko, – do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych otrzymywało się podwyższony zasiłek wychowawczy, – spełnia się warunki określone w dotychczasowych przepisach, – wnioskuje się o dodatek na dziecko, na które korzystało się z urlopu wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wbrew twierdzeniu Kolegium istotne jest wobec tego to, aby zarówno przed jak i po wejściu w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych istniał związek urlopu wychowawczego z tym samym dzieckiem. Powyższy przepis nie nakazuje natomiast badać, jako warunku niezbędnego do nabycia prawa do dodatku w wysokości 505,80 zł, okoliczności, czy osoba, która złożyła wniosek o przyznanie dodatku po wejściu w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych, korzysta z tego samego urlopu wychowawczego, który rozpoczął się przed wejściem w życie ustawy. Przyjęcie możliwości zbadania takiej okoliczności, a co za tym idzie – możliwości wprowadzenia odpowiedniej przesłanki nabycia dodatku, wymagałoby uznania, że możliwe jest udzielenie przez pracodawcę tej samej osobie, w związku z tym samym dzieckiem, kilku urlopów wychowawczych. Kwestię prawa do urlopu wychowawczego reguluje art. 186 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Zgodnie z §1 tegoż przepisu pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia. Stosownie zaś do art. 186 § 4 Kodeksu pracy urlop wychowawczy może być wykorzystany najwyżej w 4 częściach. Wynika z powyższego, że w stosunku do jednego dziecka pracownik ma prawo do skorzystania tylko z jednego urlopu wychowawczego w celu opieki nad nim, tyle tylko, że urlop ten może być dzielony na części. Nie jest wymagane ani zachowanie ciągłości urlopu (tj. braku przerw pomiędzy jego częściami), ani wymierzanie go w równych częściach (tak k. Jaśkowski, E. Maniewska "Kodeks pracy. Komentarz", Zakamycze 2004, teza 2.4 do artykułu 186). Biorąc pod uwagę te zasady należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie tyle korzystała z dwóch urlopów wychowawczych w związku z koniecznością opieki nad tym samym dzieckiem, ile korzystała z dwóch części tego samego urlopu. Z powyższego wynika, że zarówno w świetle art. 59 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak też art. 186 Kodeksu pracy, nie można uzależnić nabycia prawa do dodatku w wysokości 505,80 zł z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, od wykazania, że wnioskodawca zarówno przed jak i po wejściu w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych korzystał z nieprzerwanego urlopu wychowawczego. W toku dalszego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważając zasadność przyznania skarżącej dodatku w wysokości 505,80 zł powinno zatem zbadać jedynie spełnienie omówionych na wstępie przesłanek zawartych w art. 59 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie badając czy udzielony skarżącej urlop wychowawczy miał charakter ciągły. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji. Biorąc pod uwagę, że zaskarżona decyzja, pomimo jej wadliwości, jest podstawą otrzymania przez skarżącą (w niedostatecznej wprawdzie wysokości) potrzebnego jej wsparcia finansowego, Sąd uznał za niecelowe wstrzymywanie wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.