II SA/Bd 11/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.A. o wyłączenie sędziego w sprawie z jego skargi na czynność Wojewody [...] w przedmiocie kontroli wykonywanych badań lekarskich i psychologicznych przy ubieganiu się o pozwolenie na broń postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Jerzego Bortkiewicza. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę W.A. na czynność Wojewody [...] w przedmiocie kontroli wykonywanych czynności badań lekarskich i psychologicznych przy ubieganiu się o pozwolenie na broń jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego. W dniu 13 lutego 2013 r. skarżący W.A. złożył wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Jerzego Bortkiewicza. W pisemnym uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż ww. sędzia odrzucając wniosek o stwierdzenie nieważności kontroli dopuścił się uchybienia w zastosowaniu postanowień ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 3 § 2 pkt 4, który nakazuje orzekać w sprawach skarg na czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zdaniem skarżącego, sąd administracyjny jest właściwym do merytorycznego rozpoznania jego wniosku potraktowanego przez Sąd jako skarga. Końcowo wnioskodawca wskazał, że takie uchybienie zasługuje, co najmniej nałożenie wniosku o wyłączenie sędziego i jest okolicznością uprawdopodabniającą wątpliwość, co do jego bezstronności. Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz złożył oświadczenie, że w jego przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia ani w oparciu o art. 18 ani art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Stosownie do treści art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy (art. 18), sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. postanowienie w przedmiocie wyłączenia jest wydawane po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek o wyłączenie dotyczy. Jednolicie w orzecznictwie wskazuje się, że wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia, co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony, co do negatywnego nastawienia sędziego do strony. Także uchybienia proceduralne sędziego mające miejsce w sprawach wnioskodawcy lub w innych sprawach nie są wystarczającą podstawą do wyłączenia w oparciu o art. 19 p.p.s.a., jeśli nie są powiązane z konkretnymi i uzasadnionymi okolicznościami wskazującymi na brak bezstronności. Podobnie okoliczność wielokrotnego orzekania przez sędziego w sprawach tej samej osoby, w których zapadały także orzeczenia niekorzystne dla niej, jak również uchylanie tych orzeczeń przez NSA, nie mogą być uznane za podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznawania pozostałych spraw, toczących się ze skarg i wniosków tej samej strony, lub których uczestnikiem jest ta sama osoba. Brak podstaw do zastosowania art. 19 p.p.s.a. w powyżej opisanych sytuacjach występuje zwłaszcza, gdy sędzia złoży oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości (vide postanowienia NSA z dnia: 11 września 2012 r., II OZ 704/12, z dnia 13 kwietnia 2012 r., II OZ 259/12, z dnia 4 kwietnia 2012 r., I OZ 21/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Zdaniem składu orzekającego argumentacja wniosku skarżącego nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego referenta okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości, co do bezstronności w tej konkretnej sprawie i w rozumieniu wyżej przedstawionym. Podniesienie niepopartych, a wyłącznie będące subiektywnym odczuciem skarżącego o bezstronności sędziego - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie sposobu postępowania sędziego (jako referenta lub dokonującego czynności jako przewodniczący wydziału) budzi zastrzeżenia wnioskodawcy. Zauważyć też trzeba, że uzasadnienie wniosku o wyłączenie stanowi wyłącznie polemikę z proceduralnymi czynnościami sądu (z udziałem sędziego WSA Jerzego Bortkiewicza) i w braku odwołania się do obiektywnych oraz realnych okoliczności uzasadniających istnienie wątpliwości, co do jej bezstronności – nie prowadzi do wyłączenia tej sędziego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Podejmują rozstrzygnięcia w sposób niezawisły, działając w oparciu o prawo i zgodnie ze swoim sumieniem i wewnętrznym przekonaniem oraz w sposób wolny od jakiegokolwiek nacisku z zewnątrz. Sposobem kwestionowania niekorzystnych, w odbiorze strony, rozstrzygnięć, jest kontrola instancyjna, a nie wniosek o wyłączenie sędziego. Skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji