II SA/Bd 11/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2018-05-09
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Jerzy Bortkiewicz, Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strata z działalności gospodarczej, w sytuacji ogłoszenia upadłości likwidacyjnej, może być uznana za utratę dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co wpływa na możliwość przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że ogłoszenie upadłości likwidacyjnej działalności gospodarczej, skutkujące utratą prawa zarządu i możliwości rozporządzania majątkiem przez upadłego, powinno być traktowane jako utrata dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Niewłaściwe nieuwzględnienie tej straty przez organy administracji doprowadziło do błędnego ustalenia dochodu rodziny i odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, co stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że strata z działalności gospodarczej skarżącej, związana z ogłoszoną upadłością, nie może być traktowana jako utrata dochodu w rozumieniu ustawy. Skarżąca argumentowała, że ogłoszenie upadłości uniemożliwiło jej prowadzenie działalności i uzyskiwanie dochodów, co powinno skutkować obniżeniem dochodu rodziny i spełnieniem kryterium dochodowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w części utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Ś. oraz uchylił decyzję Burmistrza Ś. w części odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na pierwsze dziecko.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Ś. z dnia [...] września 2017 r. nr [...], w zakresie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na P. F., 2. uchyla decyzję Burmistrza Ś. z dnia [...] września 2017 r. nr [...], w części odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na P. F..
Decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] Burmistrz Ś. (zwany dalej "Burmistrzem"), działając na podstawie art. 2, art. 4, art. 5, art. 7, art. 10 ust. 1 i 2, art. 13, art. 18, art. 27 ust. 3, art. 28, art. 48, art. 49 ustawy z dnia [...] lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195 z późn. zm.), art. 104 i art. 130 § 3 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), przyznał skarżącej M. B.:
w pkt 1 - na dziecko A. B. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r.;
w pkt 2 - na dziecko K. F. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2018 r.;
w pkt 3 - na dziecko B. F. w kwocie [...]zł miesięcznie na okres od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r., jednocześnie odmawiając przyznania świadczenia wychowawczego, wnioskowanego na pierwsze dziecko P. F., na okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2017 r.
W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż w przypadku wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko oraz na kolejne dzieci w wieku poniżej 18 roku życia, właściwy organ ma obowiązek zweryfikować, czy w odniesieniu do rodziny osoby ubiegającej się o świadczenie spełnione zostało kryterium dochodowe. Spełnienie kryterium dochodowego jest warunkiem koniecznym do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Z przedłożonej dokumentacji oraz z pozyskanych przez organ danych z urzędu skarbowego oraz z organu, do którego opłacane są składki na ubezpieczenie zdrowotne wynika, że miesięczny dochód netto rodziny w przeliczeniu na osobę w roku 2016 r. wyniósł [...] zł. Z pozyskanych przez organ danych za 2016 r., z urzędu skarbowego: [...] zł + alimenty na dzieci [...] zł - alimenty na rzecz innych osób [...] zł) dochodu rodziny za 2016 r. : 12 miesiące = [...] zł + uzyskanie zatrudnienia przez zainteresowaną: [...] zł netto miesięcznie : 6 osób = [...] zł. W dochodzie za 2016 r. zostały uwzględnione dochody męża w wysokości [...] zł, alimenty na rzecz innych osób [...] zł, dochody wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, alimenty na dzieci w wysokości [...] zł oraz dochód uzyskany w marcu 2017 r. - [...] zł netto.
Z powyższego zdaniem organu I instancji wynika, że nie został spełniony podstawowy warunek do uzyskania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, gdyż miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę (wynoszący [...] zł), przekracza kwotę kryterium dochodowego (800,00 zł).
Ponadto Burmistrz nadmienił, że w przypadku rodziny zainteresowanej nie ma możliwość uwzględnienia dochodu utraconego za rok 2016, gdyż w złożonym wniosku nie deklarowała utraty dochodu, a także nie wynika to z posiadanej przez organ dokumentacji.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie istniejącego faktycznego stanu majątkowego i na tej podstawie wniosła o uchylenie tej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia wychowawczego wnioskowanego na P. F. na okres od [...].10.2017 r. do [...].05.2018 r. oraz o sprostowanie decyzji przyznającej świadczenie wychowawcze w punkcie 3, poprzez poprawienie zapisu okresu przyznania świadczenia na zapis: "pkt 3. świadczenie wychowawcze, przyznane na B. F., w kwocie [...]zł, na okres od 2017-10-01 do 2018-09-30". (jest: "...na okres od 2017-10-01 do 2018-05-31").
Zdaniem odwołującej organ I instancji dokonał analizy sytuacji finansowej jej rodziny, uwzględniając uzyskanie dochodu z tytułu zatrudnienia, zawartego na czas określony trwający od [...].02.2017 r. do [...].01.2018 r. wynoszący [...] zł, ponadto zaliczył do dochodu uzyskane w 2016 r. alimenty na dzieci w wysokości 5.400,00, odliczono także alimenty wypłacone w 2016 r., na rzecz innych osób w wysokości [...] złotych, a także organ przyjął do dochodu dane za 2016 r. uzyskane z urzędu skarbowego, wynoszące dla rodziny [...] zł. Organ przyjął, że informacja o dochodzie uzyskana z urzędu skarbowego stanowi w całości dochód dla rodziny, jednakże zdaniem odwołującej - nie uwzględnił okoliczności, że część dochodu za 2016 rok, w wysokości [...] zł, stanowi dochód działalności syndyka, który wchodzi do masy upadłości i nie stanowi faktycznie uzyskanego przez stronę dochodu. Fakt ten jest związany z ogłoszoną przez Sąd Rejonowy w B. w dniu [...].07.2015 r. upadłością prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, obejmującą likwidację majątku dłużnika (sygn. akt XV GU 143/15).
Zdaniem skarżącej nastąpiło więc obniżenie dochodu, a co za tym idzie obniżenie dochodu na jednego członka rodziny w miesiącu w ten sposób, iż dochód ten w chwili obecnej wynosi [...] zł netto na osobę, tym samym określone ustawą o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, kryterium dochodowe dla rodziny w przeliczeniu na osobę wynoszące w przypadku odwołującej się [...] zł netto miesięcznie zostało spełnione (po obniżeniu dochodu za 2016 r. o kwotę [...]złotych przy uwzględnieniu pozostałych dochodów).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy przyjmując jako własny – ustalony w I instancji stan faktyczny sprawy, zwrócił uwagę, że istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy zatem możliwości uwzględnienia przy obliczaniu wysokości dochodu rodziny skarżącej straty w kwocie [...]zł poniesionej z tytułu działalności gospodarczej w roku 2015 r.
Kolegium wskazało, że poprzez odesłanie zawarte w art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pojęcie dochodu należy rozumieć zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie bowiem z treścią tego przepisu - ilekroć w ustawie mowa o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Ustawodawca przy ustalaniu prawa do tego świadczenia wychowawczego przewidział również możliwość uwzględnienia uzyskania lub utraty dochodu; ustalanie i weryfikowanie dochodu rodziny określa przepis art. 7 ustawy. W powyższym przepisie ustawodawca zawarł szczegółowe unormowania związane z utratą i uzyskaniem dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, (lub po tym roku), przy czym, co ważne, w każdym z tych przypadków ustawodawca posługuje się pojęciami utraty dochodu i uzyskania dochodu, które zostały przez niego zdefiniowane w przepisie art. 2 pkt 19 i pkt 20 ustawy.
Kolegium wskazało, że ustawodawca w powyższym przepisie wymienił sytuacje, które zostały przez niego zakwalifikowane jako utrata dochodu, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy nie mamy do czynienia z utratą dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, dlatego w świetle powyższego przepisu ustawy, wykazana przez stronę strata z działalności gospodarczej poniesionej w 2015 r., nie mogła być traktowana przez organ jako utrata dochodu. Tym samym strata ta nie mogła pomniejszyć dochodu stanowiącego podstawę do ustalenia prawa. Zdaniem organu odwoławczego nie może również stanowić podstawy do stwierdzenia utraty dochodu z działalności gospodarczej w roku 2015 r., gdyż z akt sprawy wynika, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w B., Wydział XV Gospodarczy z dnia [...] lipca 2015 r., sygn. akt XV GU 143/15 ogłoszono upadłość M. F. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Z.P.H.U. "T." F. M. w W. K. obejmującą likwidację majątku upadłego. W przypadku skarżącej nie nastąpiło wyrejestrowanie działalności gospodarczej, ani też zawieszenie jej wykonywania w celu sprawowania opieki nad dzieckiem.
W konsekwencji powyższych rozważań, w przekonaniu Kolegium nie można podzielić zarzutów odwołania, tym bardziej, że w niniejszej sprawie odwołująca wykazuje w zeznaniu podatkowym za rok 2016 PIT-36L w pozycji D dochody/straty ze źródeł przychodów dochód [...] zł, strata [...] zł.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji dokonał prawidłowej interpretacji przepisów ustawy, która nie narusza jej celu, jakim jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem pierwszego dziecka, ale tylko w przypadku spełnienia określonego przez ustawodawcę kryterium dochodowego, którego w roku bazowym - 2016 zweryfikowanym o dochód z 2017, rodzina skarżącej nie spełniała. Nie może więc być tak samo traktowana jak inne rodziny, które według tych samych zasad, uzyskały dochody niższe od rodziny skarżącej.
Z powyższego zdaniem Kolegium wynika, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekroczył kryterium dochodowe określone przez ustawodawcę na [...] zł na osobę w rodzinie i tym samym brak jest przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia na pierwsze dziecko tj. P. F..
Odnosząc się do wniosku odwołującej dotyczącego sprostowania decyzji w zakresie przyznania świadczenia w pkt 3 na dziecko B. F., organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 3 cyt. ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia, a stosownie do treści art. 2 pkt 14 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o pierwszym dziecku - oznacza to jedyne lub najstarsze dziecko w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia; w przypadku dzieci urodzonych tego samego dnia, miesiąca i roku, będących najstarszymi dziećmi w rodzinie w wieku do ukończenia 18. roku życia, pierwsze dziecko oznacza jedno z tych dzieci wskazane przez osobę, o której mowa w art. 4 ust. 2. Zatem z chwilą ukończenia 18 lat przez pierwsze dziecko tj. P. F. urodzonego [...] maja 2000 r., drugie dziecko B. F. jest pierwszym dzieckiem i wówczas, aby uzyskać świadczenie wychowawcze musi być spełnione kryterium dochodowe tj. dochód w rodzinie nie może przekraczać [...] zł na osobę w rodzinie, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, bowiem dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i przekracza ustalone kryterium dochodowe na osobę w rodzinie.
Organ odwoławczy ustalił, że odwołująca nie spełnia przesłanki warunkującej ustalenie prawa przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, gdyż nie spełnia wymaganego kryterium dochodowego, określonego przez ustawodawcę i tym samym brak jest przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko tj. P. F..
W skardze do sądu M. B. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1, art. 7 , art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. 2016 r., poz. 23 z póżn. zm.) oraz art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.) poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego, a tym samym uniemożliwienie nabycia prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko P. F. urodzonego [...].05.2000 r. na okres zasiłkowy trwający od [...] października 2017 r. do [...] maja 2018 r. oraz zmianę okresu przyznania zasiłku na kolejne dziecko B. F. na okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2017 r.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1. zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko t.j. P. F. urodzonego [...].05.2000 r.,
2. zmianę okresu przyznania świadczenia rodzinnego na kolejne dziecko tj. B. F. na okres od [...] października 2017 r. do [...] września 2017 r.,
3. zasądzenie wypłaty należnego świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w kwocie po [...] zł za każdy miesiąc od miesiąca września 2017 r. do [...] maja 2018 r.,
4. zasądzenie wypłaty ustawowych odsetek od zaległości począwszy od dnia wniesienia skargi do dnia zapłaty,
5. zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, ewentualnie:
6. uchylenie decyzji obu organów administracji w zaskarżonym zakresie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podniesionych zarzutów, skarżąca przytoczyła w całości argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ponownie wywodząc, iż organ błędnie przyjął, że informacja o dochodzie uzyskana z urzędu skarbowego stanowi w całości dochód dla rodziny, nie uwzględniając okoliczności, że część dochodu za 2016 rok, w wysokości [...] zł, stanowiła dochód działalności syndyka, który wchodzi do masy upadłości i nie stanowi faktycznie uzyskanego przez stronę dochodu. Fakt ten jest związany z ogłoszoną przez Sąd Rejonowy w B. w dniu [...].07.2015 r. upadłością prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, obejmującą likwidację majątku dłużnika (sygn. akt XV GU 143/15).
Skarżąca podkreśliła, że utrata prawa zarządu związana z ogłoszeniem upadłości, uniemożliwiła jej jako upadłemu, prowadzenie działalności gospodarczej, a w konsekwencji spowodowała, że przestała być przedsiębiorcą, pomimo aktywnego wpisu w Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej, a zatem nastąpiło obniżenie dochodu spowodowane w tym momencie utratą zatrudnienia skarżącej, które to zdarzenie mieści się w katalogu pojęć wymienionych w ustawie o świadczeniach rodzinnych dotyczących utraty dochodu (art. 3 pkt. 23 lit. c ustawy).
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowego ustalenia wysokości dochodu rodziny skarżącej, jako podstawowego warunku uzyskania, na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r., poz. 1851), prawa do świadczenia wychowawczego, w tym także prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, przy czym zgodnie z art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł. Poprzez odesłanie zawarte w art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, pojęcie dochodu należy rozumieć zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie bowiem z treścią tego przepisu - ilekroć w ustawie mowa o dochodzie, oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.
W rozpatrywanej sprawie kwestię sporną stanowi możliwość zaliczenia do dochodu rodziny w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1952 ze zm.), dalej jako "u.ś.r.", dochodu skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w sytuacji, gdy w roku, którego dotyczy ten dochód, doszło do ogłoszenia upadłości tej działalności. Kwestia ta ma o tyle istotne znaczenie, że wspomniany dochód w łącznej kwocie [...]zł stanowi znaczący składnik dochodu rodziny, w związku z czym potraktowanie tego dochodu jako utraconego i nieuwzględnienie tym samym jako dochodu członka rodziny, może mieć decydujący wpływ na ustalenie, czy doszło do przekroczenia kwoty kryterium dochodowego, zgodnie bowiem z art. 5 ust. 3 cytowanej ustawy, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...]zł.
Zdaniem organu odwoławczego w świetle dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 2 pkt 19 do dochodu utraconego należy zaliczyć jedynie dochód utracony w wyniku wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej i na skutek zawieszenia w rozumieniu wskazanego wyżej artykułu, przy czym są to jedyne kryteria przesądzające o utracie dochodu, dlatego nie można za taką sytuację – powodującą utratę dochodu – uznać, mimo dalszych jej konsekwencji, ogłoszenia upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika.
Sąd w niniejszym składzie nie podziela powyższego stanowiska organu.
Ustawodawca przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego przewidział możliwość uwzględnienia uzyskania lub utraty dochodu. Ustalanie i weryfikowanie dochodu rodziny określa przepis art. 7 ustawy. W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (art. 7 ust. 1). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego (art. 7 ust. 3).
W powyższym przepisie ustawodawca zawarł szczegółowe unormowania związane z utratą dochodu i uzyskaniem dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, (lub po tym roku). W każdym z tych przypadków ustawodawca posługuje się pojęciami utraty dochodu i uzyskania dochodu, które zostały przez niego zdefiniowane w przepisie art. 2 pkt 19 i pkt 20 ustawy. Zgodnie z art. 2 pkt 19 lit. c ustawy, utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przepis art. 2 pkt 21 ustawy stanowi, że zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej;
Jednocześnie ustawa nie definiuje jednak pojęcia utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W ocenie sądu kwestię tę należy więc oceniać w oparciu o wykładnię systemową i celowościową, a zatem poza przypadkiem dotyczącym utraty dochodu spowodowanej wyrejestrowaniem lub zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, wobec tak ukształtowanej definicji zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która mieści w sobie również prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, utratę dochodu - w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy - należy wiązać nie tylko z wyrejestrowaniem lub zawieszeniem pozarolniczej działalności gospodarczej, lecz także z utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, tj. z utratą możliwości wykonywania działalności gospodarczej, połączoną z utratą dochodów z tego źródła (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 841/16 oraz wyrok WSA w Kielcach z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 772/17).
W niniejszym przypadku bezspornym jest, że Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w dniu 24.07.2015 r. ogłosił upadłość prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, obejmującą likwidację majątku dłużnika (sygn. akt XV GU 143/15), przy czym upadłość ta ma charakter likwidacyjny.
Zgodnie z art. 61 i 62 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2344 ze zm.), dalej jako "Puin", z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego, a w skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego, z wyjątkami określonymi w art. 63-67a. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim (art. 75 § 1 Puin). Postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku upadłego ze swej istoty ma doprowadzić do zaspokojenia wierzycieli upadłego z sum uzyskanych ze zlikwidowanego majątku upadłego wchodzącego do masy upadłości poprzez jego sprzedaż. Likwidację tę prowadzi syndyk (art. 156 ust. 1). Dla osiągnięcia tego celu niezbędne jest pozbawienie upadłego prawa zarządu oraz możliwości korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym w skład masy upadłości (por. F. Zedler [w:] A. Jakubecki, F. Zedler, "Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz", wyd. III, LEX 2011, kom. do art. 75 Puin).
W świetle powyższych uwag nie może być wątpliwości, że skutkiem ogłoszenia upadłości likwidacyjnej jest w istocie brak możliwości zarządzania i rozporządzania majątkiem, w tym uzyskanym dochodem, przez samego upadłego. Zarządza nim w całości syndyk i służyć ma on docelowo zaspokojeniu wierzycieli upadłego. To stanowisko jedynie potwierdza powyższą interpretację przepisów art. 2 pkt 19 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Odmienna interpretacja tych przepisów, dokonana przez organy obu instancji doprowadziła do tego, że przy ustalaniu dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, w rozumieniu art. 3 u.ś.r., organy nie uwzględniły utraty dochodu spowodowanej utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej skarżącej. Tym samym doszło do naruszenia nie tylko powyższych przepisów art. 2 pkt 19 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ale także art. 5 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co miało wpływ na wynik sprawy, bowiem od prawidłowo ustalonego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę zależy, jak już wyżej podniesiono, prawo do świadczenia wychowawczego, w tym także prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., sąd orzekł jak w wyroku.
Rozpoznając sprawę ponownie organy uwzględnią przedstawioną wyżej przez Sąd ocenę prawną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło