II SA/Bd 1109/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-03-04
Skład orzekający: Elżbieta Piechowiak, Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku interwencji organizacji społecznej w sprawie odebrania zwierzęcia, gdy właściciel podjął działania naprawcze, a stan zwierzęcia nie zagrażał bezpośrednio jego życiu lub zdrowiu, możliwe jest zastosowanie trybu interwencyjnego odebrania zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie, mimo początkowo niewłaściwych warunków bytowania psa, właściciel podjął znaczące działania naprawcze w krótkim czasie. Stan zwierzęcia nie zagrażał bezpośrednio jego życiu lub zdrowiu w sposób niecierpiący zwłoki, co wykluczało zastosowanie trybu interwencyjnego odebrania zwierzęcia na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. W związku z tym, decyzja o odmowie odebrania psa była prawidłowa.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "P. dla Z." zawiadomiło Wójta Gminy U. o odebraniu psa w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt z powodu niewłaściwych warunków bytowania. Wójt Gminy odmówił odebrania psa, uznając, że właściciel podjął działania naprawcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie art. 7 ust. 3 ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Renata Owczarzak ( spr ) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2020r. sprawy ze skargi S. Z. "P. dla Z." w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odebrania psa oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...].KS Wójt Gminy U. działając na podstawie art. 7 ust. 1, 1c oraz 3 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. 2018 r., poz. 122 z późn. zm.) oraz art. 104 i 106 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), orzekł o odmowie odebrania psa P. S.. W pkt 2 decyzji wskazano, iż podlega ona natychmiastowemu wykonaniu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w dniu [...].07.2019 r. do Urzędu Gminy w U. wpłynęło drogą e-mailową zawiadomienie Stowarzyszenia Zwykłego P. dla Z. z siedzibą w m. S. 15 z dnia [...].06.2019 r. o odebraniu zwierząt w trybie art. 7 ust 3 ustawy o ochronie zwierząt. W zawiadomieniu tym wskazano, iż Stowarzyszenie w dniu [...].06.2019 r. odebrało P. S. "psa, samca mieszaniec w typie owczarka niemieckiego, w wieku ok. 10-15 lat, maści czarnej podpalanej". Do zawiadomienia nie dołączono dokumentacji potwierdzającej stan faktyczny i podstawę odebrania zwierzęcia. Zawiadomienie to, w formie papierowej wpłynęło w dniu [...].07.2019 r.
Zawiadomieniem z dnia [...].07.2019 r., Wójt Gminy U. poinformował strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie odebrania zwierzęcia. Ponadto, postanowieniem z tego samego dnia, Wójt Gminy U. zarządził na dzień [...].07.2019 r. na godzinę 10:00 oględziny nieruchomości, celem sprawdzenia warunków w których znajdował się pies. Tym samym postanowieniem, wezwano funkcjonariusza Posterunku P. w U. do dostarczenia notatki z przebiegu interwencji. Z uwagi na brak uzasadnionego wniosku, wezwano Stowarzyszenie Zwykłe P. dla Z. do złożenia dokumentacji, która będzie stanowiła podstawę wydania decyzji.
Pismem z dnia [...].07.2019 r., P. S. poinformował, iż nie jest możliwe jego osobiste stawiennictwo na oględzinach w dniu [...].07.2019 r., jednakże upoważnił pełnomocnika do udziału w jego imieniu w oględzinach i udostępnienie posesji na ten czas. Jednocześnie, P. S. udostępnił raport z interwencji z dnia [...].06.2019 r., z którego wynika, że na posesji przy ul. [...] w U. odbyła się interwencja przedstawicieli Stowarzyszenia Zwykłego P. dla Z., podczas której stwierdzono, że "pies, samiec ok. 19 lat został przywiązany do łańcucha. Nie ma kojca. Za psem znajduje się buda. Miejsce nasłonecznione. Po przybyciu osoby upoważnionej przez pogotowie dla zwierząt, pies nie miał wody, ani jedzenia.
Nałożono na właściciela następujące zalecenia:
. dostęp do świeżej, czystej wody (podczas takich upałów należy ją wymieniać co 30 minut, gdyż bardzo szybko się nagrzewa
. dostęp do pokarmu (minimum dwa razy w ciągu dnia) - należy pamiętać, że sucha karma odwadnia organizm, dlatego podajemy pokarm suchy oraz mokry,
. pies nie może spędzać na łańcuchu więcej niż 12 godzin w ciągu doby, uwięź musi mieć przynajmniej 3 metry (art. 9. 2 ustawy o ochronie zwierząt z dnia [...] sierpnia 1997 r.);
. zapewnić psu dostęp do zacienionego, zadaszonego miejsca
. z racji problemów z poruszaniem, odwiedzić lekarza weterynarii i wykonać badania krwi (morfologię oraz biochemię).
Na wykonanie powyższych zaleceń, Stowarzyszenie wyznaczyło termin 3 dni, tj. do dnia [...].06.2019 r.
W dniu [...].07.2019 r., o godzinie 10:00, w obecności pełnomocnika strony, przedstawiciela Inspekcji Weterynaryjnej w C. oraz w obecności dwóch pracowników Urzędu Gminy w U. , odbyły się oględziny na posesji przy ul. [...] w U. .
W takcie oględzin, najpierw zweryfikowano miejsce, w którym pies znajdował się w dniu pierwszej interwencji. Miejsce to, w ocenie pracowników Urzędu Gminy w U. , nie spełniało odpowiednich warunków, w których mogłoby przebywać zwierzę. Teren znajdował się poza posesją, były tam liczne dziury, zakrzaczenia. Następnie udano się do miejsca, które przygotowano w ciągu trzech dni w związku z zaleceniami jakie wydało Stowarzyszenie. Miejsce to stanowiło teren ogrodzony metalową siatką, bez żadnych ubytków i wystających krawędzi. W ogrodzeniu znajdowała się duża drewniana buda zapewniająca schronienie przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, a także miski i pojemniki służące do zadawania karmy i wody oraz parasol stojący przy budzie w celu zwiększenia terenu zacienionego. Powiatowy Lekarz Weterynarii w swoim piśmie z dnia [...] lipca 2019 r., odnosząc się do wizji przeprowadzonej w terenie w dniu [...].07.2019 r., wniósł iż "warunki stworzone przez Pana P. S. w zakresie pomieszczeń i urządzeń służących do utrzymania psa są dobre, a pies po ewentualnym powrocie, będzie miał w pełni zapewniony dobrostan".
W dniu [...].07.2019 r., do Urzędu Gminy w U. , wpłynął wniosek Stowarzyszenia Zwykłego P. dla Z. o wydanie decyzji o czasowym odebraniu 1 psa samca w trybie art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt z dnia [...].08.1997 r. Stowarzyszenie wniosło o wydanie decyzji w przedmiocie czasowego odebrania psa P. S., przekazanie zwierzęcia Stowarzyszeniu oraz o obciążenie P. S. kosztami transportu, leczenia i utrzymania psa. Zdaniem Stowarzyszenia, podstawą do odebrania zwierzęcia było naruszenie przez właściciela psa, art. 6 ust 2 ustawy o ochronie zwierząt, tj. znęcanie się nad zwierzęciem. We wniosku opisana została interwencja zarówno z dnia [...].06.2019 r., jak i z dnia [...].06.2019 r., kiedy to został odebrany pies P. S..
Stowarzyszenie zabierając właścicielowi zwierzę stwierdziło, iż nie zastosował się on do wskazanych w dniu [...].06.2019 r., zaleceń. Podczas rekontroli stwierdzono, że pies znajdował się w prowizorycznie wykonanym kojcu (wyglądał na zagrodę dla kur), w środku była stara buda, a kojec był w pełni nasłonecznionym miejscu, z dwóch stron znajdowały się budynki gospodarcze.
W ocenie organu I instancji jak i Powiatowego Lekarza Weterynarii, był to teren ogrodzony siatką bez ubytków i wystających krawędzi, które mogłyby stwarzać niebezpieczeństwo narażenia zwierzęcia na różnego rodzaju urazy. Ściany budynków gospodarczych oraz postawiony przy budzie parasol stwarzał zacienienie dla psa. W ogrodzeniu znajdowała się buda, zapewniająca schronienie przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Ponadto, w swoim piśmie z dnia [...].07.2019 r., P. S. wskazał, iż buda posiada termoizolację w postaci styropianu znajdującego się w podłodze i ścianach.
Stowarzyszenie zauważyło, iż w dniu rekontroli, temperatura wynosiła 45 stopni Celsjusza, do czego P. S. ustosunkował się oświadczając, iż wynosiła 30 stopni Celsjusza.
Zdaniem Stowarzyszenia, właściciel nie zastosował się do zalecenia udzielenia pomocy medycznej psu, gdyż udając się do weterynarza ze zwierzęciem poinformował go o tym, iż nie stać go na jakiekolwiek badania, a lekarz weterynarii zalecił psu eutanazję, z uwagi na jego cierpienie. P. S. w piśmie z dnia [...].07.2019 r. podkreślił, że nie wykonał zaleconych badań krwi zwierzęciu z uwagi na brak środków. Jednakże w chwili obecnej ma pracę i zobowiązuje się do opieki nad zwierzęciem wraz z rodziną.
Zdaniem Stowarzyszenia, pies był zaniedbany, miał łupież i nie była mu udzielona opieka weterynaryjna, ponadto właściciel nie zastosował się do wcześniejszych zaleceń z dnia [...].06.2019 r..
Zdaniem organu I instancji, P. S. wykonał prawie wszystkie zalecenia jakie nałożyła na niego przedstawicielka Stowarzyszenia w dniu [...].06.2019 r. Zapewnił zwierzęciu dostęp do wody, pokarmu. Pies nie spędza czasu na łańcuchu, ponieważ został przeniesiony do ogrodzenia. W ogrodzeniu znajduje się buda oraz duży parasol i jest otoczone ono z dwóch stron ścianami budynku gospodarczego, co daje zacienienie. Wykonanie dodatkowego zadaszenia wymaga nakładów finansowych, jak i czasu, w związku z czym, wykonanie go w ciągu 3 dni może sprawić dużą trudność.
Stowarzyszenie nie poinformowało organu I instancji o żadnej z interwencji, przed jej przeprowadzeniem, w związku z czym orzekający organ wydając decyzję, mógł się tylko sugerować szeroko zgromadzonym materiałem dowodowym.
W ocenie Wójta Gminy U., P. S. zastosował się do zaleceń wskazanych przez Stowarzyszenie. Wskazano, że zwierzę ma około 19 lat i jest przywiązane do właściciela oraz pozostałych członków rodziny, a P. S. zobowiązał się do godnej opieki nad zwierzęciem oraz do podjęcia jego leczenia. Zdaniem Wójta, istniały podstawy do odebrania zwierzęcia podczas pierwszej interwencji, jednakże z uwagi na zapewnienie psu odpowiednich warunków bytowych, nie widzi podstaw do odebrania zwierzęcia w dniu [...].06.2019 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie Zwykłe "P. dla Z." zarzuciło:
. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz błędne uznanie, iż rozpatrzono cały materiał dowodowy pod kątem wypełnienia przesłanek zawartych w art. 6 ust. 2 ustawy;
. naruszenie dyspozycji art. 107 § 3 kpa, poprzez brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W decyzji brak jest także uzasadnienia prawnego - wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa;
. naruszenie przez Wójta [...] prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec nieuwzględnienia trybu szczególnego odbioru zwierząt, zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy;
. naruszenie przez Wójta [...] art. 79 kpa, poprzez brak zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin posesji na minimum siedem dni przed terminem.
Mając powyższe na uwadze, przedstawiciel Stowarzyszenia wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W pierwszej kolejności Kolegium uznało za zasadne ustosunkowanie się do kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2a ustawy, od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni. Jednak w ocenie Kolegium, ww. przepis nie znajduje zastosowania w stosunku do wniesionego odwołania i postępowania nim wywołanego. Kolegium podzieliło stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym unormowanie zawarte w art. 7 ust. 2a ustawy, stanowi wyjątek od reguły wynikającej z art. 129 § 2 kpa, dopuszczony w oparciu o przepis art. 129 § 3 kpa. Jako wyjątek nie powinien być zatem interpretowany rozszerzająco (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn.. akt II SA/G1 707/17, CBOSA). W art. 7 ust. 2a zawarto odesłanie do treści art. 7 ust. 1 tj. do decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia właścicielowi, a nie o odmowie wydania decyzji o takiej treści. W ocenie Kolegium przepis ten znajduje więc zastosowanie wyłącznie do decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia.
Przechodząc do merytorycznej strony rozpoznawanej sprawy Kolegium wskazało, iż przepis art. 7 ust. 3 ustawy, określa w swej treści przesłanki, których zaistnienie uprawnia upoważnione podmioty do odbioru zwierzęcia dotychczasowemu właścicielowi, umożliwiając organowi podjęcie właściwej decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
W dniu [...] czerwca 2019 r. stwierdzono niewłaściwe warunki bytowania zwierzęcia, co w ocenie organu nie budzi wątpliwości. Nie budziło to również wątpliwości przedstawiciela Stowarzyszenia, organu I instancji oraz jak się wydaje nawet właściciela psa, lecz pomimo powyższego, Stowarzyszenie nie zdecydowało się na odebranie psa, czyli jak można domniemywać, nie uznało istnienia okoliczności wskazanych w art. 7 ust. 3 ustawy. Niewątpliwie, w ciągu 3 dni, właściciel psa podjął istotne działania w celu poprawy warunków bytowania zwierzęcia. Mimo tego przedstawiciel uznał, że te nowe, "lepsze" warunki bytowania uzasadniały stwierdzenie zaistnienia kwalifikowanego znęcania się nad zwierzęciem, skutkujące natychmiastowym odebraniem psa.
Z takim stanowiskiem organ odwoławczy się nie zgodził stwierdzając, że niewątpliwie właściciel podjął starania w celu polepszenia warunków bytowania psa. Działania właściciela zostały ocenione jako znaczące nie tylko przez przedstawiciela organu I instancji, ale również podmiot wyspecjalizowany tj. Powiatowego Lekarza Weterynarii w C.. Nie sposób pominąć również okoliczności, że właściciel zasięgnął konsultacji weterynarza. Ze względów ekonomicznych nie miał jednak możliwości przeprowadzenia zaleconych przez przedstawiciela Stowarzyszenia badań. W tych okolicznościach nie można uznać, że właściciel zwierzęcia w sposób kwalifikowany znęcał się nad nim w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy.
Wskazano również, że gdyby warunki zapewnione psu były skrajnie niewłaściwe, lekarz weterynarii powinien powiadomić o tym organ I instancji, na podstawie art. 7 ust. 1a ustawy i jest to kolejna okoliczność, która potwierdza, że warunki bytowania psa po pierwszej interwencji Stowarzyszenia polepszyły się i nie były skrajnie nieodpowiednie.
W ocenie Kolegium zgodzić należy się, że właściciel w okresie poprzedzającym interwencję Stowarzyszenia, nie podjął wystarczających działań w celu sprawowania właściwej opieki nad zwierzęciem. Jednak następnie wykazał chęć poprawy swojego zachowania, co zostało potwierdzone jego postawą i podjętymi staraniami.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że organ I instancji dokonał wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz materiału dowodowego, w zakresie w jakim było to uzasadnione z uwagi na przedmiot i tryb wydawanego rozstrzygnięcia. Decyzja organu I instancji zawierała uzasadnienie faktyczne. Ponadto sprawa została ponownie rozpatrzona przez organ II instancji, zaś w niniejszej decyzji wskazano zarówno okoliczności faktyczne jak i prawne istotne z punktu widzenia prowadzonego postępowania tj. szczególnego trybu odbioru zwierząt określonego w art. 7 ust. 3 ustawy.
Za zasadny uznano zarzut zbyt późnego zawiadomienia Stowarzyszenia o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin, jednak naruszenie przepisu art. 79 § 1 kpa nie miało wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie. W toku oględzin nie stwierdzono bowiem innego stanu, niż ten zastany w dniu [...] czerwca 2019 r. przez przedstawiciela Stowarzyszenia. Ponadto, z uwagi na tryb wydawania decyzji, zasadnicze znaczenie ma stan istniejący w momencie odebrania zwierzęcia. Z tego punktu widzenia oględziny nie mogły mieć zasadniczego wpływu na rozpoznanie istoty sprawy.
Za niezasadny uznano zarzut dotyczący zaniechania przez organ I instancji przesłuchania w toku postępowania świadków, ponieważ w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi zasadniczych wątpliwości, a kwestia jego oceny, z punktu widzenia przepisów prawa, leży w kompetencji organu prowadzącego postępowanie.
W ocenie Kolegium, proceduralnym błędem nie było wskazanie przez organ I instancji, iż decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu, ponieważ decyzja o odmowie czasowego odebrania psa, może również podlegać wykonaniu poprzez zwrot zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi,
W skardze do Sądu Stowarzyszenie Zwykłe "P. dla Z." zarzuciło:
1. naruszenie dyspozycji art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy tj. Samorządowe Kolegium Odwoławczego, iż organ pierwszej instancji wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy i zrozumiał zapisy zawarte w art. 6 ust 2 ustawy o ochronie zwierząt z dnia [...].08.1997 r. oraz uznał, iż zebrany materiał dowodowy przez Wójta Gminy U. w zupełności wystarczy do wydania decyzji o braku czasowego odebrania psa
2. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie poprzez nieuwzględnienie trybu szczególnego odbioru zwierząt zgodnego z art. 7 ust 3 ustawy o ochronie zwierząt z dnia [...].08.1997 r., w tym uznanie, iż powodem odebrania psa nie jest jego silne zagłodzenie, które nie tylko doprowadziło do zaników tkanki tłuszczowej ale i zaników mięśniowych, co stanowi naruszenie prawa w rozumieniu art. 6 ust. 2 ust. 19 ustawy o ochronie zwierząt,
3. naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawa poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji nie naruszył przy wydawaniu decyzji art. 107 § 3 kpa poprzez brak w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
4. naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 79 kpa poprzez uznanie, iż brak zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin posesji na minimum siedem dni przed terminem nie był na tyle ważny, aby strona musiała wziąć w nim udział, a udział strony i tak niczego by nie zmienił, podczas gdy brak zapewnienia stronom możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi naruszenie prawa oraz przesłankę do wznowienia postępowania.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 j.t. ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.".
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy U. o odmowie odebrania psa P. S..
Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że kwestię czasowego odebrania zwierząt reguluje art. 7 ustawy o ochronie zwierząt. W przepisie tym uregulowane zostały 2 tryby postępowania właściwego organu prowadzące do wydania decyzji o czasowym odebraniu zwierząt. Mianowicie, art. 7 ust. 1 ustawy przewiduje, że zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane jednemu z podmiotów wymienionych w pkt 1-3 tego przepisu. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu decyzja, o której mowa w ust. 1 podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 3 wskazanej ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant a także upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, może odebrać mu zwierzę zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
Z przepisów tych wynika zatem, że w sytuacji określonej w art. 7 ust. 1, samo odebranie zwierząt następuje po wydaniu decyzji administracyjnej orzekającej o czasowym odebraniu zwierząt, natomiast w trybie przewidzianym w art. 7 ust. 3, odnoszącym się do "przypadków niecierpiących zwłoki", fizyczne odebranie zwierząt poprzedza podjęcie przez właściwy organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierząt.
Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że decyzja organu I instancji wydana została w drugim z opisanych trybów, tj. trybie uregulowanym w art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt. Znajduje on zastosowanie – jak wspomniano - w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu. Podkreślić należy, że opisana sytuacja wiązać się zawsze musi z zaistnieniem stanu znęcania się nad zwierzęciem - w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy. To jednak do spełnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie tego przepisu nie wystarczy. Musi bowiem występować jednocześnie przypadek niecierpiący zwłoki, a więc sytuacja, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela zagraża jego życiu. Trzeba ponadto wspomnieć, że art. 7 ust. 3 ustawy dotyczy tych przypadków, gdy zwierzę zostało już właścicielowi odebrane.
Przenosząc przytoczone przepisy na grunt niniejszej sprawy oraz mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Nie ulega wątpliwości Sądu, że w rozpatrywanej sprawie w momencie odebrania psa, nie wystąpiły przesłanki znęcania się nad psami ze względu na niewłaściwe warunki bytowania zwierząt i nie był to przypadek niecierpiący zwłoki. Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy, za znęcanie uznaje się "utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania". Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "niewłaściwe warunki", wyjaśnił natomiast w art. 4 pkt 15 ustawy pojęcie "właściwe warunki bytowania", przez które rozumie się zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku. Wnioskując a contrario uznać należy, że niewłaściwe warunki, o których mowa w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 10 ustawy to takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku. Przy czym, niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem, upałem, deszczem, śniegiem, przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013r., I OSK 1743/11).
Wobec dokonanych ustaleń należy stwierdzić, że powyższe nie zachodzi w niniejszej sprawie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] czerwca 2019 r. doszło do odebrania psa przez przedstawiciela Stowarzyszenia Zwykłego "P. dla Z." na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy. Z tego względu, to warunki bytowe psa panujące w tym dniu mogą być podstawą oceny, czy zaszły okoliczności uzasadniające odebranie psa w trybie interwencyjnym przez przedstawiciela Stowarzyszenia.
Rację ma Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazując, że dla zastosowania cytowanego przepisu art. 7 ust. 3 ustawy, zasadniczego znaczenia nie ma stan faktyczny zastany w dniu [...] czerwca 2019 r., lecz ten, który istniał w dniu odebrania zwierzęcia. Działanie Stowarzyszenia w tym zakresie jest niekonsekwentne i osłabia w sposób znaczący twierdzenie, iż stan zwierzęcia w dniu odebrania zagrażał jego życiu i zdrowiu oraz doszło do kwalifikowanego znęcania się nad zwierzęciem, bowiem to w dniu [...] czerwca 2019 r. stwierdzono niewłaściwe warunki bytowania zwierzęcia, co w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości. Nie budziło to również wątpliwości przedstawiciela Stowarzyszenia, orzekających organów administracji oraz jak się wydaje - właściciela psa. Pomimo powyższego, skarżące Stowarzyszenie nie zdecydowało się na odebranie psa, czyli jak można domniemywać, nie uznało istnienia okoliczności wskazanych w art. 7 ust. 3 ustawy.
Z akt sprawy wynika, że w ciągu 3 dni, właściciel psa podjął istotne działania w celu poprawy warunków bytowania zwierzęcia, przy czym przyznać należy, że w tak krótkim czasie znacznie utrudnione byłoby podjęcie wszelkich działań np. zadaszenie wybiegu. Poczynione przez właściciela działania związane z przeniesieniem miejsca przebywania psa oraz poprawą innych warunków związanych z jego funkcjonowaniem m.in. zapewnienie mu dostępu do wody oraz właściwego pokarmu, z całą pewnością wpłynęły na poprawę stanu zastanego 3 dni wcześniej, jednak z niezrozumiałych względów przedstawiciel Stowarzyszenia uznał, że poprawione warunki bytowania uzasadniały stwierdzenie zaistnienia kwalifikowanego znęcania się nad zwierzęciem, skutkujące natychmiastowym odebraniem psa.
Jak słusznie podkreślał organ, działania właściciela zostały ocenione jako znaczące nie tylko przez przedstawiciela organu I instancji, ale również podmiot wyspecjalizowany tj. Powiatowego Lekarza Weterynarii w C.. Nie sposób pominąć również okoliczności, że właściciel zasięgnął konsultacji weterynarza, jednak ze względów ekonomicznych nie miał możliwości przeprowadzenia zaleconych przez przedstawiciela Stowarzyszenia badań. Jak słusznie ocenił organ, fakt, że właściciel nie zgodził się na eutanazję psa zaleconą przez weterynarza, jednoznacznie świadczy o tym, że los zwierzęcia nie był jemu obojętny. W tych okolicznościach nie można uznać, że właściciel zwierzęcia w sposób kwalifikowany znęcał się nad nim w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy.
Na uznanie zasługuje też argumentacja organu odwoławczego, iż postępowanie dotyczy psa, według właściciela 19-letniego, natomiast warunki pogodowe panujące w dniach przeprowadzenia interwencji były uciążliwe zarówno dla zwierząt jak i dla ludzi, dlatego bez posiadania wiedzy specjalnej można stwierdzić, że psy w tym wieku mogą borykać się z wieloma problemami zdrowotnymi, dlatego też ocena, czy w sprawie doszło do ziszczenia się przesłanek uzasadniających odebranie psa właścicielowi winna odnosić się do całokształtu ustalonych w sprawie okoliczności i czynników. Organ przyznał, że warunki bytowania psa podczas pierwszej interwencji Stowarzyszenia były złe lecz uległy znaczącej poprawie i nie można stwierdzić, że w dniu odbioru psa były skrajnie nieodpowiednie. Ponadto, właściciel współpracował z przedstawicielami Stowarzyszenia, organem I instancji oraz funkcjonariuszami P.. Jego zachowaniu, przynajmniej od pierwszej interwencji Stowarzyszenia, nie sposób więc przypisać znamion celowego zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania psu bólu lub cierpień.
W badanej sprawie zaniedbania właściciela psa nie miały charakteru rażącego, które kwalifikowałyby się jako przypadek niecierpiący zwłoki, uzasadniający odebranie zwierzęcia w trybie interwencyjnym, tj. stosownie do art. 7 ust. 3 ustawy. Co istotne, P. S. wykonał prawie wszystkie, najpilniejsze zalecenia jakie nałożyła na niego przedstawicielka Stowarzyszenia w dniu [...] czerwca 2019 r. Zapewnił zwierzęciu dostęp do wody, pokarmu, a pies nie spędzał czasu na łańcuchu, ponieważ został przeniesiony do ogrodzenia. W ogrodzeniu znalazła się buda i duży parasol. Przestrzeń w której znajdował się pies była otoczona z dwóch stron ścianami budynku gospodarczego, co dawało zacienienie. Niewątpliwie zaś, wykonanie dodatkowego zadaszenia wymagało nakładów finansowych, jak i czasu, a zatem wykonanie tego zalecenia w ciągu 3 dni mogło realnie sprawić dużą trudność. Stowarzyszenie nie kwestionowało też trudnej sytuacji finansowej właściciela psa. Z uwagi na powyższe nie sposób przyjąć, że w opisanych okolicznościach, dalsze przebywanie psa u dotychczasowego właściciela, będzie zagrażało jego zdrowiu lub życiu. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia przez organy orzekające w sprawie art. 7 ust. 3 ustawy, bowiem jak już wskazano, organy w sposób prawidłowy uznały, że nie było podstaw do interwencyjnego odebrania P. S. jego psa.
Podobnie nieskuteczny okazał się zarzut braku zawiadomienia strony o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin posesji na minimum siedem dni przed terminem, aby strona musiała wziąć w nim udział (art. 79 K.p.a.), bowiem z uwagi na tryb wydawania decyzji, zasadnicze znaczenie miał stan istniejący w momencie odebrania zwierzęcia i z tego punktu widzenia oględziny nie mogły mieć zasadniczego wpływu na rozpoznanie istoty sprawy. Ponadto, w toku oględzin nie stwierdzono innego stanu, niż ten stwierdzony w dniu [...] czerwca 2019 r. przez przedstawiciela Stowarzyszenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. również należy uznać je za niezasadne. W ocenie Sądu, postępowanie przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 K.p.a. Zebrany materiał dowodowy został rozpatrzony zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a. Ponadto organy dokonały jego oceny zgodnie z treścią art. 80 K.p.a.
Podkreślić także należy, iż wbrew twierdzeniu strony skarżącej, orzekające organy administracji wyjaśniły i rozpatrzyły wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, czego emanacją są sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienia decyzji i choć uzasadnienie decyzji organu I instancji cechowała zbytnia sprawozdawczość, to niewątpliwie brak ten został usunięty w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu brak było podstaw do zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.
Wobec powyższego, Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło