II SA/Bd 1115/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. II SA/Bd 1115/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] 2006r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 150b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 25, art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r. Nr 6 poz. 56 z późn zm.), utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] 2006r. Nr [...] odmawiającą przyznania E. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 31 lipca 2004r. Rozstrzygniecie zapadło w oparciu o następujące ustalenia: Organ I instancji uznał, iż skarżąca nie spełniła jednej z przesłanek wynikającej z powyższych przepisów uprawniającej do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, polegającej na konieczności bycia zatrudnioną w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat. Starosta S. ustalił, że E. S. była zatrudniona od dnia 1 lipca 1974r. do 31 marca 1987r. w Stacji Hodowli Roślin Ogrodniczych w T., które było państwowym przedsiębiorstwem gospodarki rolnej. Uzyskane świadectwo pracy za wskazany okres nie zawierało informacji o korzystaniu przez skarżącą z urlopu bezpłatnego. Informacje takie zostały zapisane w legitymacji ubezpieczeniowej. Wynika z nich, iż w Stacji Hodowli Roślin Ogrodniczych w T. E. S. korzystała z urlopów bezpłatnych z powodu opieki nad dzieckiem w okresach w okresach od 16 czerwca 1979r. do 17 września 1981r oraz od 1 maja 1984r. do 1 maja 1986r. i od 1 maja 1986r. do 31 marca 1987r. (do 30 kwietnia 1987r. w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej "[..]." w D.). Organ I instancji przyjął, iż do okresu zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej nie można zaliczyć wymienionych okresów urlopów bezpłatnych, ponieważ w tym czasie skarżąca nie pracowała. W konsekwencji uznał, iż okres zatrudnienia wymaganego w ustawie wyniósł w niniejszym przypadku (po odliczeniu okresów urlopów bezpłatnych) 7 lat 6 miesięcy i 28 dni. Z takim stanowiskiem nie zgodziła się skarżąca wnosząc odwołanie. Powołując się na przepis 150b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 2 ust. 1 pkt 25, art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jak również posiadane dokumenty argumentowała, iż spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Wojewoda [...] podzielił stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżąca udokumentowała zatrudnienie w Stacji Hodowli Roślin Ogrodniczych w T. od 1 lipca 1974r. do 31 marca 1987r. czyli przez okres 12 lat i 9 miesięcy. Niemniej jednak w tym okresie E. S. korzystała z urlopów bezpłatnych i okresy te, w ocenie Wojewody [...], nie stanowią zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż pojęcie "zatrudnienie" można rozumieć jako aktywną realizację stosunku pracy przez jej świadczenie, albo jako trwanie stosunku pracy jako takiego, bez względu na wykonywanie zatrudnienia. Powołując się na brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 25 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r, o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stwierdził, że przepis ten definiuje zatrudnienie jako wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy, a zatem jako aktywne jej świadczenie. W tym kontekście okresu urlopu bezpłatnego nie można uznać za zatrudnienie, gdyż w czasie urlopu bezpłatnego mimo, że umowa o pracę trwa nadal, obowiązek pracownika dotyczący wykonywanie pracy ulega zawieszeniu. Na powyższe rozstrzygniecie E. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła organom orzekającym w sprawie naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7, art. 8 art. 9 oraz art. 10 i art.12 k.p.a. Wskazała również, iż znajdujący się w jej książeczce ubezpieczeniowej zapis, że przebywała na urlopie bezpłatnym jest niewłaściwy, bowiem były to urlopy wychowawcze, na co skarżąca posiada dowody w postaci dokumentów wystawionych przez archiwum "P.". Powołując się na przepisy Kodeksu pracy argumentowała, że wyraźnie rozróżnia on urlop bezpłatny od wychowawczego i wskazuje jednoznacznie, iż okres urlopu wychowawczego wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą świadczenia pracownicze. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego. Podstawę prawną rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowi art.150 b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 99, poz. 1001, ze zm.).W myśl tego przepisu prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje pracownikowi byłego przedsiębiorstwa gospodarki rolnej, jeżeli w okresie od dnia 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 lipca 2004 r. spełniał warunki określone w art. 37k ust. 9 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002 r. Materialnoprawną podstawę przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego określa zatem art. 37k ust.9 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który, w brzmieniu obowiązującym w dniu 1 stycznia 2002r. stanowił, że świadczenie to przysługuje kobiecie posiadającej status osoby bezrobotnej, spełniającej łącznie następujące warunki: 1. osiągnęła wiek co najmniej 50 lat, 2. posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat, 3. była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej przez okres co najmniej 10 lat, 4. zamieszkiwała w powiecie uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Z powyższych więc unormowań wynika, że jedną z ustawowych przesłanek uzyskania świadczenia przedemerytalnego jest zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy w PGR przez okres co najmniej 10 lat. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma wyjaśnienie pojęcia "zatrudnienie". Stosując metody wykładni aktu normatywnego należy przede wszystkim poszukiwać wyjaśnienia tego pojęcia w samej ustawie, czyli poszukiwać jego definicji legalnej. Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawierała definicję pojęcia "zatrudnienie" w art.2 ust.1 pkt 25, który stanowił, że : Ilekroć w ustawie jest mowa o(...) "zatrudnieniu" - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Tej definicji nie odpowiada okres przebywania na urlopie bezpłatnym. Istotą urlopu bezpłatnego, w tym wychowawczego jest to, że w okresie jego trwania następuje czasowe zawieszenie obowiązku świadczenia pracy po stronie pracownika. Ustawodawca w omawianej ustawie nie związał więc pojęcia zatrudnienia, jakim posługuje się przepis art.37k ust.9 pkt3 z pojęciem pozostawania w stosunku pracy. Tak więc nie sam fakt pozostawania w stosunku pracy, lecz fakt jej wykonywania w pełnym wymiarze czasu pracy stanowił samodzielną przesłankę nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art.37kust.9 pkt3. Już samo sformułowanie ustawy "wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy" - w odniesieniu do pojęcie zatrudnienia nie pozostawia żadnych wątpliwości, że chodzi o okres rzeczywistej pracy, którego nie można zastąpić drogą zaliczania na poczet wykonywania tej pracy innych okresów, w tym okresu urlopu bezpłatnego. Okres urlopu bezpłatnego udzielonego celem sprawowania opieki nad małymi dziećmi (urlop wychowawczy) mógł być zaliczany jako okres zatrudnienia jedynie w odniesieniu do przypadków enumeratywnie wymienionych w ustawie z 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Okres urlopu wychowawczego zaliczany był do okresu zatrudnienia, ale tylko w odniesieniu do okresów warunkujących nabycie prawa do zasiłku (art.23 ust.2 pkt2), a także do okresu zatrudnienia warunkującego wysokość i okres pobierania zasiłku(art.24 ust.4). Normy prawne zawarte w tych artykułach miały charakter wyjątkowy, rozszerzający jedynie pojęcie zatrudnienia, w odniesieniu do ściśle określonych okresów, od których zależało nabycie uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych. Z tego względu przepisy te nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W świetle powyższych wywodów uznać należy, że żaden przepis prawa nie zawiera unormowań umożliwiających zaliczenie do wymaganego 10-letniego okresu zatrudnienia w państwowym przedsiębiorstwie gospodarki rolnej, od którego zależy nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego określonego w art. 150b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r.o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, okresów urlopów bezpłatnych, choćby udzielone one były na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi. Nie można zatem uznać za zasadny zarzutu zaprezentowanego przez skarżącą, sprowadzającego się do twierdzenia, że pojęcie pozostawania w stosunku pracy w czasie korzystania z urlopu wychowawczego jest równoznaczne z pojęciem zatrudnienia, jakim posługiwał się przepis art.37k ust.9 pkt3 ustawy. Z tego względu Sąd w pełni podzielił stanowisko organów administracji, że skarżąca nie spełniła wszystkich przesłanek ustawowych do uznania jej za osobę, której przysługiwało prawo do świadczenia przedemerytalnego. Biorąc pod uwagę powyższe, w oparciu o przepis art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)orzeczono jak w sentencji.