II SA/Bd 1135/18
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-01-23
Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Tyliński, sędzia WSA Anna Klotz, asesor WSA Katarzyna Korycka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca współwłaścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomościami objętymi postępowaniem rozgraniczeniowym, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej, ponieważ jest współwłaścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomościami, których granice były przedmiotem rozgraniczenia. Wskazano, że rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic, a sporne położenie punktu granicznego może mieć wpływ na sytuację prawną skarżącej. Odmowa wszczęcia postępowania z powodu braku przymiotu strony jest dopuszczalna tylko w przypadku oczywistego braku interesu prawnego, co w tej sprawie nie miało miejsca.Stan faktyczny
Skarżąca L. C. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy W. N. z 2014 r. dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości, zarzucając naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną, gdyż nie jest właścicielką żadnej z rozgraniczanych nieruchomości. Po uchyleniu przez WSA postanowienia SKO z powodu wad proceduralnych, SKO ponownie odmówiło wszczęcia postępowania. Skarżąca wniosła skargę, argumentując, że jest współwłaścicielką sąsiedniej działki, a rozgraniczenie wpłynęło na jej nieruchomość. WSA uchyliło zaskarżone postanowienie, uznając, że skarżąca posiada interes prawny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. C. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant: asystent sędziego Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2019 roku sprawy ze skargi L. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L. C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Wójta Gminy W. N. z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] dokonano rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie W. N. gm. W. N., oznaczonej geodezyjnie numerem działki [...], stanowiące własność Skarbu Państwa we władaniu Gminy W. N., z gruntami graniczącymi z tą nieruchomością: działką nr [...] położoną w W. N., stanowiącą własność J. B. i działką nr [...], położoną w W. N., stanowiącą własność G. G..
Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. L. C. (dalej "skarżąca") wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji zarzucając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 29 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 2 ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), art. 140 w zw. z art. 143 Kodeksu cywilnego, a także art. 7, art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie zachodziła konieczność ustalenia wszystkich granic, w jednym postępowaniu albowiem żadna z tych granic nie była ustalona. W konsekwencji wydania w/w decyzji doszło do istotnego przesunięcia wschodniej granicy działki [...] w stronę zachodnią.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] SKO, na podstawie art. 28, art. 61 a, art. 157 § 3 Kpa odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. N. z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazało, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej albowiem nie ma ona interesu prawnego do wystąpienia z takim wnioskiem. Decyzja rozgraniczeniowa dotyczy bowiem trzech działek, z których własność (współwłasność) żadnej nie przysługuje skarżącej. Tym samym dokonane rozgraniczenie w żaden sposób nie wpływa na prawo własności nieruchomości, których współwłaścicielką jest wnioskodawczyni.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie.
Na powyższe postanowienie SKO skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia [...] lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Bd 876/17 uchylił postanowienie SKO w T. z dnia [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że dostrzegł iż zarówno w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jak i w postępowaniu toczącym się wskutek rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem tego postanowienia orzekał ten sam członek SKO, co stanowi naruszenie zasady wyłączenia członka organu kolegialnego, co z kolei stanowi podstawę wznowieniową. Sąd zaznaczył także, że stwierdzone uchybienie w zasadzie czyni przedwczesnym odnoszenie się do zarzutów merytorycznych skargi. Zauważono przy tym, że ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę należy zwrócić uwagę na art. 28 Kpa w zw. z przepisami art. 30 ust. 1 i art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W kontekście powyższego Sąd zwrócił uwagę, że działka nr [...] graniczy nie tylko z działką nr [...] lecz posiada także co najmniej punkt graniczny także z działkami [...] i [...]. Z kolei działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącej.
Po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy SKO postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r.
W uzasadnieniu SKO podło, że skarżąca nie brała udziału w charakterze strony postępowania zakończonego wydaniem przez Wójta Gminy W. N. decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. Przedmiotem wskazanej decyzji było częściowe rozgraniczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z niektórymi nieruchomościami z nią sąsiadującymi tj. z działkami o numerach [...] Skarżąca nie jest właścicielką żadnej z tych nieruchomości. Podstawą prawną do takiego rozstrzygnięcia był art. 29 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
SKO zauważyło, że WSA w Bydgoszczy zasygnalizował, że działka nr [...], której skarżąca jest współwłaścicielką, posiada punkt graniczny z działką nr [...] oraz działką nr [...], które to nieruchomości podlegały rozgraniczeniu. Do rozstrzygnięcia pozostaje zatem kwestia czy ta okoliczność pozwalałaby na wywiedzenie interesu prawnego do żądania przez skarżącą wszczęcia przedmiotowego postępowania.
SKO wskazało, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem SKO z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżąca podniosła, że w jej ocenie rozgraniczenia dokonano w ten sposób, że działkę nr [...] utworzono poprzez zajęcie części działek nr [...] SKO zaznaczyło, że działka nr [...] nie graniczy w żaden sposób z działką nr [...], a zatem trudno uznać, że jedna mogła zostać powiększona kosztem drugiej. Zauważyło także, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że w wyniku przeprowadzenia rozgraniczenia pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] zmianie uległ przebieg granicy pomiędzy działkami [...] a [...], a z akt Wójta Gminy W. N. okoliczność taka nie wynika. SKO stwierdziło jednocześnie, że nic nie stoi na przeszkodzie by skarżąca na gruncie przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wystąpiła o dokonanie rozgraniczenia jej nieruchomości tj. działki nr [...] z działką nr [...]. W postępowaniu takim koniecznym byłoby ustalenie przebiegu granicy poprzez wskazanie jej linii i utrwalenie spornych punktów granicznych, które ją wyznaczają.
Zdaniem SKO, jeśli skarżąca uważa, że powinna być stroną tego postępowania i w sposób przez siebie niezawiniony nie brała w nim udziału powinna raczej wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie skarżąca, wniosła o jego uchylenie, zarzucając naruszenie art. 28 Kpa. Zdaniem skarżącej posiada ona interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, zatem powinna być uznana za stronę postępowania, jest bowiem współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako dz. nr [...] - nieruchomości sąsiadującej z dz. nr [...], która z kolei była przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego z działkami [...] i [...]. W ocenie skarżącej rozgraniczenia dokonano w ten sposób, że działkę [...] utworzono poprzez zajęcie części działek [...], w konsekwencji czego, skarżącej, jako współwłaścicielce działek sąsiadujących z działkami rozgraniczonymi przysługiwał status strony.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Skarżąca podczas rozprawy w dniu [...] stycznia 2019 r. przed tut. Sądem, przedłożyła do akt sprawy dokumenty, z których wynika, że nastąpiło, w jej ocenie, przesunięcie granic działki. Świadczy o tym przedstawiony przez nią dokument wskazujący że nastąpiło przesunięcie granic działki [...] w ten sposób że została wytyczona część działki [...] z działki [...] Wskazuje na to punkt 20 i 114 załącznika do protokołu granicznego w porównaniu z dokumentem ustalającym granice działki przedstawionym do akt z 2016 r. znajdującym się w starostwie powiatowym. Jednocześnie poprzez usankcjonowanie pkt 114 w wersji skarżonej następuje zwiększenie działki [...] o 119 metrów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że rozpatrywana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 876/17 uchylił postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).
Z powoływanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10 (wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien się zastosować do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe.
Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12).
Jak wynika z uzasadnienia powołanego wyroku z 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 876/17 Sąd stwierdził, iż ponownie rozpatrując sprawę Kolegium winno orzec w składzie zgodnym z przepisami prawa, ponieważ wskazana wadliwość, w zasadzie czyni przedwczesnym odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skargi. Wobec przedmiotu sporu i formalnego charakteru zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, w ocenie Sądu ponownie rozpatrując sprawę dla oceny czy skarżącej przysługuje legitymacja dla skutecznego zainicjowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. N. z dnia [...] stycznia 2014 r., o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w obrębie W. N. gm. W. N., oznaczonej geodezyjnie numerem działki [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa we władaniu Gminy W. N. z gruntami graniczącymi z tą nieruchomością: działką nr [...] położoną w W. N. - stanowiącą własność J. B. i działką nr [...] położoną w W. N. - stanowiąca własność G. G. uwzględni wykładnię przepisu art. 28 Kpa w zw. z przepisami art. 30 ust. 1 i art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Sąd podkreślił, że organ winien szczegółowo zweryfikować przebieg granic nieruchomości (nie tylko działek ewidencyjnych wchodzących w ich skład), które podlegały rozgraniczeniu, w tym uwzględnić okoliczność, iż jak wynika z dokumentów w sprawie działka o nr ewid.[...] graniczy nie tylko z działką nr [...], lecz posiadała co najmniej wspólny punkt graniczny także z działkami [...] i [...]. Z kolei działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącej.
W ocenie Sądu SKO wykonało zalecenie Sądu w wyżej wymienionym wyroku i zaskarżone postanowienie wydało we właściwym składzie. Jednakże organ nie wykonał pozostałych zaleceń, do których był zobligowany.
Zaskarżone postanowienie SKO zostało wydane na podstawie m.in. art. 28, art. 61 a § 1 w zw. z art. 157 § 2 Kpa.
Stosowanie do art. 61a § 1 Kpa, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ustanawia zatem dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: 1) gdy żądanie wniesione zostało przez osobę niebędącą stroną (przyczyna o charakterze podmiotowym), 2) jeżeli z ,,jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" (przyczyna o charakterze przedmiotowym). Każda z tych przyczyn uniemożliwia w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w procesowej formie decyzji administracyjnej.
Należy podkreślić, że tylko oczywisty brak przymiotu strony, stanowi podstawę odmowy wszczęcia postępowania. Według art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określa wprost kręgu podmiotów będących stronami postępowania rozgraniczeniowego. Dlatego dla ustalenia komu przysługuje legitymacja strony takie postępowania konieczne jest sięgnięcie po ww. art. 28 Kpa. Przymiot strony w tym postępowaniu organy winny były ocenić w oparciu o art. 28 Kpa, pamiętając, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
Ustalenie granic nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego następuje wówczas, gdy granice nieruchomości nie zostały wcześniej ustalone; były ustalone, ale stały się sporne lub brak jest dokumentów pozwalających na określenia pierwotnego położenia przesuniętych, uszkodzonych lub zniszczonych znaków granicznych.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub innymi gruntami (art. 29 ust. 2 ustawy). Przy ustalaniu przebiegu granic bierze się pod uwagę znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej (art. 31 ust. 2 ustawy). Rozgraniczenie jest zatem urzędowym ustaleniem przebiegu granicy pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami, a jego istotą jest ustalenie do jakich granic sięga prawo właściciela, inaczej ujmując przedmiotem rozgraniczenia jest ustalenie zasięgu prawa własności w stosunku do gruntów sąsiednich. Tym samym przedmiotem rozgraniczenia są nieruchomości (a nie działki ewidencyjne). Legalną definicję nieruchomości zawiera art. 46 § 1 K.c. Zgodnie z powołanym przepisem, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Podstawowym kryterium dla bytu prawnego pojęcia nieruchomości jest istnienie prawa własności (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2015r. sygn. I OSK 2404/14).
Tym samym ustalając, które podmioty będą miały interes prawny w postępowaniu rozgraniczeniowym nie można jedynie ograniczyć się do badania kto jest właścicielem nieruchomości (użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub podmiotem mającym ograniczone prawo rzeczowe), między, którymi wnioskodawca zamierza ustalić przebieg granicy, ale istotne jest ustalenie podmiotów posiadających tytuł prawny do wszystkich nieruchomości lub ich części, których będzie dotyczył przebieg nie tylko granic, lecz również poszczególnych ich elementów – położenie punktów i linii granicznych.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako dz. nr [...] - nieruchomości sąsiadującej z dz. [...], która z kolei była przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego z działkami [...] i [...]. W wyroku z [...] lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 876/17 Sąd wyraźnie wskazał, że organ winien szczegółowo zweryfikować przebieg granic nieruchomości (nie tylko działek ewidencyjnych wchodzących w ich skład), które podlegały rozgraniczeniu, w tym uwzględnić okoliczność, iż jak wynika z dokumentów w sprawie działka o nr ewid.[...] graniczy nie tylko z działką nr [...], lecz posiadała co najmniej wspólny punkt graniczny także z działkami [...] i [...]. Z kolei działka nr [...] wchodzi w skład nieruchomości stanowiącej współwłasność skarżącej. Natomiast skarżąca na rozprawie w dniu [...] stycznia 2019 r. przed tut. Sądem, przedłożyła do akt sprawy dokumenty, z których wynika, że nastąpiło, w jej ocenie, przesunięcie granic działki. Świadczy o tym przedstawiony przez nią dokument wskazujący że nastąpiło przesunięcie granic działki [...] w ten sposób że została wytyczona część działki [...] z działki [...] Wskazuje na to punkt 20 i 114 załącznika do protokołu granicznego w porównaniu z dokumentem ustalającym granice działki przedstawionym do akt z 2016 r. znajdującym się w starostwie powiatowym. W jej opinii poprzez usankcjonowanie pkt 114 w wersji skarżonej następuje zwiększenie działki [...] o 119 metrów.
Powyższe rozważania wskazują, że skoro rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, a w rozpoznawanej sprawie sporne jest położenia punktu granicznego u zbiegu granic nieruchomości oznaczonych jak działki nr [...] i [...] (punkt 20 i 114) mają kluczowe znaczenie nie tylko dla ustalenia granicy pomiędzy nieruchomością wnioskodawcy, a nieruchomością Gminy, ale także granicy pomiędzy nieruchomością wnioskodawcy a nieruchomością skarżącej, to w tej sprawie obowiązkiem organu administracji publicznej było określenie jej statusu, a następnie rozważenie i zapewnienie możliwości jej czynnego udziału w tym postępowaniu, na każdym jego etapie (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2012r. sygn. I OSK 1124/11). W konsekwencji należy stwierdzić, iż skarżąca posiadała interes prawny w przedmiotowym postępowaniu rozgraniczeniowym zakończonym ostateczna decyzją Wójta Gminy W. N. z dnia [...] stycznia 2014 r.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie SKO z dnia [...] kwietnia 2017 r., zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nadto organy z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa nie rozpoznały w sposób pełny i nie oceniły w sposób należyty zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do odmowy uznania, że skarżąca ma interes prawny w byciu uczestnikiem postępowania w sprawie rozgraniczenia i zamknięcia jej drogi do rozpatrzenia sprawy co do istoty z jej udziałem.
Należy podzielić stanowisko tut. Sądu wynikające z wyroku z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 878/17, że interes prawny, to wartość ochrony praw jednostki określona przepisami prawa materialnego, jak i w ograniczonym zakresie przepisami prawa procesowego. Ustanowiona w art. 61a § 1 Kpa przesłanka podmiotowa odmowy wszczęcia postępowania wiąże się więc z obowiązkiem organu zbadania, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, a zatem czy powołuje się na własny interes (obowiązek) prawny. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny przyjmuje się (komentarz do art. 61a KPA Adamiak 2016, wyd. 14 Adamiak –Legalis), że jeżeli wnoszący podanie powołuje się na swój interes prawny, ustalenie zasadności tego żądania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, przy zapewnieniu jednostce wnoszącej podanie prawa do czynnego udziału. Rozważenie przez organ administracji publicznej interesu prawnego poza formami postępowania administracyjnego jest sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, którego jedną z podstawowych wartości jest prawo do obrony. Na prawo do obrony składa się nie tylko prawo zaskarżenia, ale przede wszystkim prawo do wysłuchania. W razie, gdy w żądaniu wszczęcia postępowania jednostka powołuje się na interes prawny, ustalenie zasadności tego żądania musi być oparte na czynnościach wyjaśniających, które organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić w toku wszczętego postępowania administracyjnego, zgodnie z przepisami prawa procesowego. Organ administracji publicznej nie jest związany twierdzeniem jednostki co do podstaw wyprowadzenia interesu prawnego. Ocena zasadności żądania jednostki może być jednak dokonana wyłącznie w formach procesowych, których wynikiem może być stwierdzenie o bezprzedmiotowości żądania w formie decyzji o umorzeniu postępowania (komentarz do art. 61a KPA Adamiak 2016, wyd. 14 Adamiak –Legalis). Wprowadzona regulacja w art. 61a § 1 odmowy wszczęcia postępowania z powodu przesłanki podmiotowej nie może podważać wartości demokratycznego państwa prawnego.
W zaskarżonym postanowieniu mimo, że w podstawie prawnej SKO powołało art. 61a Kpa, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia dokonano oceny legitymacji do złożenia wniosku w oparciu o przepisy prawa materialnego stwierdzając, że w świetle analizowanych okoliczności faktycznych, nie ma podstaw uwzględnienia żądania, co wyrażono błędnie w formie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji. Tylko oczywisty brak interesu prawnego mógł stanowić przeszkodę do prowadzenia postępowania, a taka sytuacja tu nie zachodziła zwłaszcza, że działka skarżącej [...] w punkcie położenia kamienia granicznego, dotykała działek objętych postępowaniem rozgraniczeniowym.
Takie postępowanie, w ramach badania okoliczności stanowiących przeszkodę do wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a Kpa jest niedopuszczalne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wszystkich wytycznych, które zostały zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 876/17, jak również do oceny prawnej zawartej w niniejszej sprawie, tak aby nie naruszyć art. 153 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i je poprzedzające. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł, na którą składają się: uiszczony wpis od skargi, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika na podstawie § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło