II SA/Bd 1136/17
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2018-01-24
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony w przypadku niewywiązania się przez stronę z obowiązku przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i finansową, mimo wezwania sądu. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak współpracy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on przesłanek do przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący S. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe z dwójką małoletnich dzieci, a jego miesięczny dochód wynosi około [...] zł netto. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową, jednak wezwanie to nie zostało odebrane przez adresata. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanowił: oddalić wniosek.
W dniu [...] listopada 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Utrzymują się z dochodu w wysokości [...] zł netto miesięcznie z tytułu umowy zlecenia. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. We wniosku jako zobowiązania i stałe wydatki wskazał alimenty oraz koszty związane z dojazdem do pracy w łącznej wysokości ok. [...] zł miesięcznie.
Zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2017 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Wezwanie to, wobec niezastania strony skarżącej pod wskazanym adresem do doręczeń, zostało złożone w placówce pocztowej, o czym zawiadomienie umieszczono w drzwiach adresata w dniu 20 grudnia 2017 r. Korespondencja ta została powtórnie awizowana w dniu 28 grudnia 2017 r., po czym w wyniku nieodebrania zwrócona została nadawcy w dniu 05 stycznia 2018 r. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skuteczne doręczenie wezwania nastąpiło zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej p.p.s.a.) w dniu 03 stycznia 2018 r.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
W przedmiotowej sprawie podkreślenia wymaga, że zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2017 r. zobowiązano skarżącego do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową i finansową. Zarówno w zakreślonym terminie jak i do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów.
Należy uznać, że skarżący nie wykonał zobowiązania, zatem nie było możliwości dokonania całościowej oceny materiału.
Z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, a to znaczy że przepis ten nakłada na wnioskującego obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. Nadto to wnioskujący ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w przedmiotowym przepisie, która uniemożliwia poniesienie mu jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (np. postanowienia NSA: z dnia 30 lipca 2009 r., I FZ 171/09, LEX nr 552205, oraz z dnia 9 lipca 2009 r., I OZ 713/09, LEX nr 552394). Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał w orzecznictwie, że z punktu widzenia art. 246 § 1 p.p.s.a. wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy należy do obowiązku ubiegającego się o przyznanie tego prawa (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 101/09, LEX nr 550317).
W orzecznictwie prezentowane jest jednoznaczne stanowisko, że brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (np. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło