II SA/Bd 1139/12

Dnia 8 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie obowiązku zapłaty kosztów z tytułu usunięcia i przechowywania pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr[...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] Starosta M. na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej u.p.r.d. oraz uchwały Rady Powiatu w M. Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Województwa Kujawsko-Pomorskiego Nr 177, poz. 1504) nałożył na K. N. obowiązek zapłaty kwoty [...] zł tytułem usunięcia i przechowywania pojazdu marki [...]. Na skutek wniesionego od ww. decyzji odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla sprawy, a analiza materiału dowodowego w ocenie Kolegium pozwala uznać, że jest on niepełny i uniemożliwia podjęcie obiektywnego rozstrzygnięcia. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Starosta M. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] ponownie nałożył na K. N. obowiązek zapłaty kwoty w wysokości [...] zł tytułem usunięcia i przechowywania pojazdu marki [...]. Organ wskazał w uzasadnieniu decyzji, że w dniu [...] października 2011 r. w wyniku zdarzenia drogowego wydana została przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w S. dyspozycja nr [...], na podstawie której usunięto ze znajdującego się przydrożnego lasu w miejscowości O. uszkodzony pojazd marki [...] bez tablic rejestracyjnych. Z ustaleń policyjnych wynikało, że właścicielem pojazdu jest K. N. Wskazano, że pojazd strony został umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] w S. W dniu [...] października 2011 r. auto zostało odebrane z parkingu. Organ wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę i stosując się do wytycznych organu II instancji, przesłuchano wnioskowanych przez stronę świadków K. N., K. O. i G. K. na okoliczności związane z podstawą usunięcia pojazdu. Organ wskazał, że Komendant Komisariatu Policji w S. w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. określił jako podstawą prawną usunięcia pojazdu z drogi art. 130a ust. 2 pkt 1b i 2 u.p.r.d., tj. nie okazanie dokumentów uprawniających do kierowania i używania pojazdu oraz naruszenie wymagań ochrony środowiska (wycieki płynów i oleju z rozbitego pojazdu). Stosownie do art. 130a ust. 10h u.p.r.d., koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Na koszty należności w wysokości [...] zł złożyły się koszty związane z usunięciem pojazdu z drogi w wysokości [...] zł, oraz przechowywania pojazdu w wysokości [...] zł (stawka dobowa). Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, strona pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Strona w uzasadnieniu odwołania przytaczając brzmienie przepisu art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. b i pkt 2 u.p.r.d. podniosła, że z jego treści wynika, iż pojazd może być usunięty tylko z drogi. Tymczasem z materiału dowodowego wynika, że pojazd znajdował się w lesie w znacznej odległości od drogi. Pojazd nie znajdował się na drodze w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.p.r.d. Z powyższego względu okoliczność ta czyni bezprawnym wydanie dyspozycji i obciążania kosztami usuwania i przechowywania strony. Ponadto, z zeznań świadków i dokumentów nie wynika, że doszło do wycieku płynu z pojazdu w miejscu zdarzenia, ani czy ewentualny wyciek zagrażał środowisku. Odnosząc się natomiast do powołanego w decyzji art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. b u.p.r.d., strona podniosła, że z uwagi na fakt, iż na miejscu zdarzenia nie było kierowcy, nie można było stwierdzić, że nie posiadał on przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania. Tym samym odpada powołana przez organ przesłanka uzasadniająca usunięcie pojazdu. Organ w ocenie odwołującego wybiórczo przeanalizował materiał dowodowy, czym naruszył art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. Organ w pierwszej decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. wskazał jako podstawę usunięcia pojazdu okoliczność pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudniało ruch lub w inny sposób zagrażało bezpieczeństwu, natomiast w decyzji z [...] lipca 2012 r. wskazał na inne podstawy prawne jego usunięcia z drogi. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przesłanki usunięcia pojazdu określone w art. 130a u.p.r.d. mają charakter szerszy i to on w zw. z art. 1 ust. 2 stanowi podstawę prawną do usuwania pojazdów (w tym porzuconych) pozostawionych poza drogami publicznymi. Organ podniósł, że wszystkie przypadki usuwania pojazdów w trybie art. 130a ustawy należy uznać za podejmowane w celu usunięcia zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego odbywającego się na drogach publicznych, jak i poza nimi. Organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania podjął wszelkie możliwe kroki w celu wyjaśnienia sprawy, a wydanie decyzji nastąpiło po wypełnieniu wymogów wynikających z art. 7 oraz art. 77 k.p.a., a zatem po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Analiza materiału dowodowego w sprawie pozwala uznać, że jest on pełny i umożliwił podjęcie rozstrzygnięcia. Stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu poprzez umożliwienie jej zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego K. N. zaskarżył je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania poprzez pozbawienie zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 1 i 2 u.p.r.d., poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sytuacji, gdy uszkodzony pojazd znajduje się w kompleksie leśnym, można wydać dyspozycję usunięcia go z drogi, a kosztami obciążyć właściciela. Skarżący zarzucił również organowi II instancji, że nie odniósł się do podniesionych przez niego zarzutów. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że art. 130a ust. 1 u.p.r.d. zawiera zamknięty katalog okoliczności uzasadniających usunięcie pojazdu z drogi. Dla oceny zasadności usunięcia pojazdu w kontekście art. 130a ust. 1 należy ustalić, że pojazd jest na drodze. Pojazd nie mógł być usunięty z drogi, bowiem na skutek wypadku znalazł się w lesie. W dyspozycji wydanej przez policję zaznaczono, że pojazd znajduje się na drodze powiatowej co, w ocenie skarżącego, pozostaje w sprzeczności z dokumentacją fotograficzną. Z zeznań świadków nie wynika, iż z pojazdu nastąpił wyciek płynów zagrażających środowisku. Podobnie Komenda Powiatowa PSP w M. w piśmie z [...] sierpnia 2012 r. nie wskazała na jakiekolwiek wycieki płynów z pojazdu. Podstawą usunięcia pojazdu nie mógł być również art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. b u.p.r.d. odnoszący się do sytuacji, kiedy pojazdem kieruje osoba nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu, ponieważ na miejscu zdarzenia nie było kierowcy. Co więcej, również wskazany przez SKO w B. art. 130a ust. 2 cyt. ustawy nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, albowiem pojazd nie znajdował się na drodze. Na podstawie i zeznań świadków oraz dokumentacji fotograficznej można ustalić, że pojazd znajdował się w kompleksie leśnym, a ta okoliczność wyklucza możliwość zastosowania tego przepisu. Skarżący podniósł też, że nie do zaakceptowania jest stanowisko SKO w B. wskazujące na dopuszczalność usunięcia pojazdu pozostawionego poza drogą publiczną. Powołany przez SKO przepis (art. 1 ust. 2) stanowi, że przepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się poza miejscami wymienionymi w ust. 1 pkt 1, w zakresie: 1) koniecznym dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób; 2) wynikającym ze znaków i sygnałów drogowych. Okoliczności wskazane w ww. przepisie nie zostały spełnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja I instancji naruszają przepisy prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia. Istotą rozpatrywanej sprawy jest ocena prawidłowości zastosowania przez organy obu instancji przepisów prawa materialnego, poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów z tytułu usunięcia i przechowywania pojazdu. Ustawa określa enumeratywnie wypadki, w których dopuszczalne jest usunięcie pojazdu z drogi, i wyliczenie to jest wyczerpujące; inne, poza nimi, nie uzasadniają usunięcia pojazdu. Usunięcie pojazdu z drogi jest obligatoryjne (ust. 1) lub fakultatywne (ust. 2). W pierwszym wypadku właściwy organ jest zobowiązany usunąć pojazd w razie stwierdzenia okoliczności wymienionej uzasadniającej usunięcie, a w drugim - jest to pozostawione jego uznaniu. Zgodnie z art. 130a u.p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu (ust. 1 pkt 1). Zgodnie zaś z ust. 2, pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy: 1) kierowała nim osoba: a) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, b) nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu; 2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska. W myśl art. 130a ust. 4 pkt 1, dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3. Pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 5c). Wskazać również należy, że rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie w drodze uchwały wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. W przedmiotowej sprawie miała zastosowanie uchwała Rady Powiatu w M. Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu. Organ I instancji wydając decyzję nałożył na skarżącego obowiązek zapłaty kwoty w wysokości [...] zł tytułem usunięcia i przechowywania pojazdu, opierając swoje rozstrzygnięcie o art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. b i pkt 2 u.p.r.d. Organ odwoławczy również powołał w swym orzeczeniu zastosowaną przez organ I instancji podstawę prawną, utrzymując decyzję Starosty M. w mocy. Kluczowym zagadnieniem w niniejszej sprawie ma pojęcie drogi. Pod pojęciem tym, zgodnie z art. 2 pkt 1 u.p.r.d., rozumieć należy wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Z kolei usunięciem pojazdu z drogi jest jego przemieszczenie poza obręb drogi. Słowo "usunąć" z punktu widzenia językowego oznacza wziąć coś z czegoś (Mały słownik języka polskiego, s. 869). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że usunięcie pojazdu z drogi oznacza jego zabranie jedynie z takiego terenu, który mieści się w zakresie znaczeniowym wskazanym w treści art. 2 pkt 1 u.p.r.d., a w konsekwencji organowi przysługuje kompetencja jedynie do nakładania obowiązku zapłaty za usuwanie pojazdu wyłącznie z terenu określonego tym przepisem. Usunięcie pojazdu z lasu, co miało miejsce w niniejszej sprawie, oznacza usunięcie pojazdu z miejsca znajdującego się poza drogą, w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.p.r.d., a w konsekwencji nałożenie obowiązku zapłaty za usunięcie pojazdu z takiego miejsca nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Zatem organy w niniejszej sprawie niewłaściwie zastosowały przepisy prawa materialnego do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Z akt sprawy bezspornie wynika, że pojazd nie został usunięty z drogi, a z miejsca znajdującego się poza nią – z lasu. Powyższe znajduje potwierdzenie w zgromadzonym przez organy materiale dowodowym, a w szczególności wynika ze zdjęć (zarówno wydrukowanych, jak i znajdujących się na płycie CD) oraz protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] lipca 2012 r., w którym przesłuchiwany G. K. – kierowca OSP G. w odpowiedzi na pytanie, czy przypomina sobie, gdzie znajdował się samochód, zeznał, że pojazd znajdował się w lesie. Wskazał ponadto, że został wezwany traktor celem usunięcia pnia i wydostania pojazdu z lasu. Również przesłuchiwany świadek K. O. - dowódca OSP G. zeznał, że samochód stał w lesie. Również organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że "w dniu [...].10.2011 r. na podstawie dyspozycji wydanej przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w S. nr [...] usunięto ze znajdującego się przydrożnego lasu w miejscowości O. uszkodzony, nieoznakowany tablicami rejestracyjnymi pojazd". Podkreślić należy, że organ nakazujący usunięcie pojazdu (policja) podawał różne tego powody, a zarówno Starosta M. jak i SKO w B. w żaden sposób nie ustosunkowały się do tego faktu. Mianowicie w dyspozycji usunięcia pojazdu z dnia [...] listopada 2011 r. jako przyczynę usunięcia określono: "Pojazd niedopuszczony do ruchu. Brak możliwości przekazania właścicielowi". Z kolei w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Komendant Komisariatu Policji w S. jako przyczynę usunięcia pojazdu wskazał nie okazanie dokumentów uprawniających do kierowania i używania pojazdu oraz naruszenie wymagań ochrony środowiska. Świadczy to o tym, że również ten organ w różny sposób postrzegał powody usunięcia pojazdu i starał się dopasować stan faktyczny do obowiązujących przepisów, jednak czynił to z ich naruszeniem. Nie może budzić wątpliwości to, że z uwagi na nieobecność na miejscu zdarzenia kierowcy nie można stwierdzić, iż doszło do nie okazania dokumentów uprawniających do kierowania i używania pojazdu. Przy takim rozumieniu tego przepisu należałoby dojść do wniosku, że w oparciu o niego można by usunąć z drogi każdy pojazd, w którym nie ma kierującego zobowiązanego do okazania ww. dokumentów. Wątpliwe jest również to, czy faktycznie pojazd naruszył wymagania ochrony środowiska, bowiem przed podjęciem operacji jego usunięcia nie stwierdzono wycieków płynów, a nastąpiło to dopiero w trakcie jego usuwania. Przede wszystkim jednak, o czym była mowa wyżej, również w tym przypadku samochód mógł być usunięty jedynie z drogi. Ponadto za niezasadne należy uznać stanowisko organu odwoławczego wskazujące na dopuszczalność usunięcia pojazdu pozostawionego poza drogą publiczną. Powołany przez SKO art. 1 ust. 2 u.p.r.d. stanowi, że przepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się poza miejscami wymienionymi w ust. 1 pkt 1, czyli drogami publicznymi, strefami ruchu i strefami zamieszkania w zakresie: 1) koniecznym dla uniknięcia zagrożenia bezpieczeństwa osób; 2) wynikającym ze znaków i sygnałów drogowych. Przesłanki bowiem wskazane w ww. przepisie nie ziściły się. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym stosuje się poza drogami publicznymi, ale tylko w tych miejscach, gdzie odbywa się ruch. Ich stosowanie jest ograniczone do miejsc, w których istnieje rzeczywisty ruch (Z. Drexler, J. Kochanowski, W. Rychter, W. Tomczyk, Kodeks drogowy. Komentarz, pod red. J. Bafii, Warszawa 1988, s. 15). Ustawa espressis verbis stwierdza, że przepisy te stosuje się "do ruchu odbywającego się poza drogami publicznymi." Chodzi nie o ruch pojazdów mogący odbywać się sporadycznie w jakimś miejscu niedostępnym dla powszechnego użytku, lecz o ruch w miejscu powszechnie dostępnym, służącym ogólnie lub lokalnie komunikacji. Niewątpliwie miejscem takim nie jest las (nie należy tego mylić z drogą leśną, na której niewątpliwie przedmiotowy samochód się nie znajdował). Nie można również uznać za prawidłowy poglądu organu I instancji, że był on związany treścią dyspozycji policji. Niewątpliwie organ winien poczynić własne ustalenia co okoliczności związanych z usunięciem pojazdu, a dyspozycja usunięcia pojazdu jest jedynie jednym z dowodów, które organ winien przeprowadzić w sprawie. Kwestię usuwania pojazdów z drogi reguluje również art. 50a ust. 1 i 2 u.p.r.d. Zgodnie z tym przepisem, pojazd pozostawiony bez tablic rejestracyjnych lub pojazd, którego stan wskazuje na to, że nie jest używany, może zostać usunięty z drogi przez straż gminną lub policję na koszt właściciela lub posiadacza (ust. 1). Jednak wskazać należy, że organy w ogóle nie brały pod uwagę możliwości jego zastosowania, gdyż tryb postępowania zastosowany w niniejszej sprawie wskazuje na usunięcie pojazdu na podstawie art. 130a ust. 1-2 ustawy. Brak jest zatem podstaw uzasadniających przyjęcie, że doszło do usunięcia pojazdu z drogi w trybie art. 50a ust. 1 i 2 u.p.r.d. jako pojazdu porzuconego. Podkreślić jednak trzeba, że również ten przepis przewiduje możliwość usunięcia takiego pojazdu jedynie z drogi. Ponadto, jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 października 2008 r., sygn. akt I OW 83/08, zabezpieczenia i usunięcia pojazdu w związku z kolizją drogową nie można utożsamiać z jego porzuceniem, o którym mowa w art. 50a ust. 1 u.p.r.d. Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Mając powyższe na uwadze, w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. z uwzględnieniem uiszczonego przez skarżącego wpisu w kwocie [...] zł (§ 1 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.).