II SA/Bd 1139/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2015-06-17
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Jarosław Wichrowski, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, wydana pomimo trwającego postępowania dotyczącego sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wybudowanie miejskiego targowiska jako obiektu budowlanego wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał, co stanowi samowolę budowlaną. Wobec nieprzedłożenia przez inwestora wymaganych dokumentów w trybie legalizacyjnym, organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu. Trwające postępowanie dotyczące sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych nie stanowiło przeszkody do wydania tej decyzji.Stan faktyczny
Gmina Miasta C. wybudowała miejskie targowisko składające się z segmentów straganów handlowych i utwardzonego terenu bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie i nakazał rozbiórkę obiektu z powodu samowoli budowlanej. Gmina podniosła zarzuty dotyczące braku podstaw prawnych decyzji, niewłaściwego prowadzenia postępowania dowodowego oraz trwającego postępowania dotyczącego sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy Miasta C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nakazującą rozbiórkę miejskiego targowiska.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Jacek Grzegorzewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr ... z ... 2014r., na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1, art. 81 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r., poz. 1409; dalej: "P.b.") nakazał Gminie Miasta C. rozbiórkę obiektu budowlanego – Miejskiego Targowiska w C. przy ul. D., usytuowanego na działkach nr ... i ... obręb ewidencyjny nr ..., w skład którego wchodzi ... straganów handlowych o wymiarach 1,25m x 6,8m x 3,2m wraz z utwardzeniem terenu kamieniem brukowym i płytami chodnikowymi ułożonymi na podsypce piaskowej.
W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem klubu radnych Rady Miasta C., w następstwie którego w dniu ...2012 r. przeprowadzono w obecności Burmistrza Miasta C. kontrolę nieruchomości na działkach nr ... i ... obręb ... przy ul. D. w C. Podczas oględzin stwierdzono wykonanie robót budowlanych, polegających na utwardzeniu terenu oraz postawieniu ... segmentów straganów handlowych niezwiązanych trwale z gruntem bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czym naruszono art. 28 Prawa budowlanego. Inwestor oświadczył, że zamiar przystąpienia do wykonania przedmiotowych robót budowlanych zgłosił do Starosty C. lecz nie uzyskał oficjalnej zgody. Powyższe prace Gmina Miasta C. rozpoczęła w związku z przeniesieniem Miejskiego Targowiska z remontowanej płyty rynkowej przy ul. R. w C. Powierzchnia utwardzonego terenu kamieniem brukowym wynosi ok. 60 metrów długości, natomiast wokół straganów handlowych wynosi ok. 6 metrów, z każdej strony straganu. Płyty chodnikowe i kamienie brukowe ułożono na podsypce piaskowej, kamienie rzędowe położono na podsypce betonowej, by ustabilizować teren wokół targowiska. Według oświadczenia inwestora powyższe prace wykonane zostały w celu przygotowania całego podłoża działek nr ... i ... obręb ... w C. pod Miejskie Targowisko. Stragany handlowe o wymiarach: długość 1,25m x szerokość 6,8m i wysokość ok. 3,2-3,3 m wykonane są w konstrukcji metalowej, zadaszone plandekami z PCV. Dach straganów stanowi konstrukcja metalowa w formie półkolistych elementów. Wewnątrz straganów znajdują się blaty drewniane, które służą do wystawiania towaru. Konstrukcja straganów opiera się na metalowych słupach, do których zamocowane są betonowe elementy stanowiące stopę o wymiarach: dl. 0,50 m x szer.0,50 m i wys. ok. 0,15 m. Stopy ustawione są na bloczkach betonowych, które ułożone są na podsypce piaskowej. Pomiędzy ... segmentami straganów wykonano utwardzenie podłoża, częściowo płytkami chodnikowymi oraz kamieniem brukowym. Stragany nie są związane trwale z gruntem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. wszczął postępowania administracyjne w sprawie utwardzenia terenu (...) oraz postawienia ... segmentów straganów handlowych (...). Z uzyskanych od Burmistrza informacji (pismo z ...2012r.) wynika, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza utwardzenie terenu na działkach: ... i ... przy ul. D. w C. oraz ustawienie straganów i działalność handlową na tym obszarze. Inwestycja nie narusza również przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia ... 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ ustalił nadto, że Starosta C. wniósł w drodze decyzji z ... 2012r. (znak: ...) sprzeciw do złożonego przez Gminę Miasta C. zgłoszenia robót budowlanych (ułożenie płyt drogowych, wykonanie warstwy odsączającej, wykonanie nawierzchni z kamienia brukowca, ustawienie kamieni oporowych). Na skutek odwołania inwestora decyzją z ... 2012r. organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Starosty C. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z ... 2012r. (...) Starosta C. ponownie wniósł sprzeciw do rzeczonego zgłoszenia, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody K.-P. z dnia ... 2013r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z ... 2013r. (sygn. akt ll SA/Bd 365/13), uwzględniając skargę Gminy, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody K. – P. z ... 2013r., decyzję kasacyjną tego organu z ... 2012r. jak również poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia ... 2012r. wnoszącą sprzeciw do ww. zgłoszenia. Gmina Miasta C. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z uwagi na toczące się postępowanie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej, PINB w C. zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne w sprawach utwardzenia terenu i postawienia ... segmentów straganów handlowych w C. przy ul. D. (działki: ... i ...), które podjął ... 2013r. Postanowieniami z ... 2013r. Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażaleń wniesionych przez inwestora na powyższe postanowienia. Po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego, organ połączył sprawy dotyczące ustawienia ... segmentów straganów handlowych i wykonania utwardzenia terenu, bowiem stanowią integralną całość inwestycji zmierzającej do budowy Miejskiego Targowiska (VIII kategoria obiektu budowlanego - inne budowle). Organ zważył, że Miejskie Targowisko składające się z utwardzenia terenu oraz ustawionych ... straganów handlowych o wskazanych wymiarach stanowi jeden obiekt budowlany, zgodnie z art. 3 pkt 1b P.b., który według art. 3 pkt 3 ww. ustawy należy zakwalifikować jako budowlę. Zakres przeprowadzonych robót budowlanych jednoznacznie wskazuje, że inwestor winien był uzyskać ostateczną decyzję pozwolenia na budowę w zakresie wykonanych robót budowlanych. Przepisy znowelizowanej ustawy Prawo budowlane obowiązujące od 11 lipca 2003r. mówią, że jeżeli budowa została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, ale jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku jego braku z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zachodzi możliwość jej legalizacji. PINB w C. poinformował Burmistrza Miasta C. o możliwości legalizacji targowiska oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej w kwocie ... zł.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem nr ... z dnia ...2013r. wstrzymał prowadzone roboty budowlane i nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia projektu budowlanego (4 egzemplarze), obejmującego swoim zakresem wykonanie wszystkich robót budowlanych, zmierzających do powstania Miejskiego Targowiska wraz z infrastrukturą towarzyszącą: dróg dojazdowych, ciągów komunikacyjnych, ustawienia ... segmentów straganów handlowych, utwardzenia terenu pod prowadzenie działalności handlowej w terminie do ... 2013r. Z kolei postanowieniem z ... 2013r. organ odmówił kolejnego zawieszenia postępowania na wniosek inwestora. Nadto organ wystosował do inwestora pismo przypominające, że w dniu ... 2013r. upłynął termin dostarczenia dokumentów, związanych z budową Miejskiego Targowiska w C. przy ul. D. W dniu ... 2013r. Gmina Miasta C. przedłożyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane oraz szkice przedstawiające sposób utwardzenia terenu nowego targowiska. Po przeanalizowaniu złożonych przez inwestora dokumentów, organ nadzoru budowlanego stwierdził, że nie mają one znamion projektu budowlanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Biorąc pod uwagę, że inwestor w wyznaczonym terminie nie wykonał nałożonego przez organ nadzoru budowlanego obowiązku oraz fakt, że niniejsze dokumenty przygotowane były na potrzeby zgłoszenia robót budowlanych utwardzenia terenu złożonych w dniu ... 2012r. do Starostwa Powiatowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust 4 P.b., decyzją nr ... z dnia ... 2013r. nakazał inwestorowi rozbiórkę Miejskiego Targowiska w C. przy ul. D. Na skutek odwołania inwestora Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z ... 2014r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność wezwania do usunięcia nieprawidłowości.
Ponownie rozpatrując sprawę PINB w C. postanowieniem nr ... z dnia ... 2014r., na podstawie art. 49 ust.3 P.b., nałożył na Inwestora obowiązek usunięcia oznaczonych nieprawidłowości w złożonych w ... 2013r. dokumentach, w terminie do ... 2014r., w szczególności poprzez złożenie projektu budowlanego odpowiadającego wskazanym przepisom. W określonym terminie zobowiązanie to nie zostało wykonane. W związku z brakiem możliwości kontynuowania postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego, zgodnie z art. 48 ust. 4 P.b., nakazał rozbiórkę obiektu budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Gmina Miasta C., reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła naruszenie:
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nie zawieszenie postępowania pomimo faktu, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie istniała prawomocna decyzja w sprawie rozstrzygnięcia sprzeciwu,
- art. 6 K.p.a., poprzez brak materialnoprawnej podstawy do rozstrzygnięcia sprawy oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
- art. 7 i 77 K.p.a., poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności żądanie od inwestora dokumentów, którymi ten nie dysponuje bowiem przedłożył wszystkie dokumenty w sprawie w kilku egzemplarzach do Starostwa Powiatowego w związku z toczącym się postępowaniem, o czym organ wiedział z urzędu jak również z pism strony,
- art. 83 Prawa budowlanego, poprzez przekroczenie kompetencji przez organ I instancji poprzez stwierdzenie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, że obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy Gmina zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych a ostateczna decyzja w niniejszej sprawie jeszcze nie zapadła,
Na tej podstawie wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej ostatecznie rozstrzygającej sprawę zgłoszenia przez Starostę C. sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu przy ul. D. w C.
K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z ... 2014r. znak ..., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i art. 81 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż bezsporne jest wykonanie przedmiotowych robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej. Roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę, co stanowi naruszenie art. 28 ust. 1 P.b., z którego wynika, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Miejskie Targowisko składające się z utwardzenia terenu oraz ustawionych straganów stanowi jeden obiekt budowlany, zgodnie z art. 3 pkt 1b P.b., w myśl którego przez obiekt budowlany rozumiemy m.in. budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Natomiast według art. 3 pkt 3 P.b. niniejszy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury należy zakwalifikować jako budowlę. Faktyczny zakres przeprowadzonych robót budowlanych jednoznacznie wskazuje, że inwestorzy byli obowiązani uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę w zakresie wykonanych robót budowlanych. Zaistnienie samowoli budowlanej uruchomiło procedurę określoną w art. 48 ust. 2 i ust. 3 ww. ustawy. Skutkiem nieprzedłożenia wymaganych dokumentów, zgodnie z art. 48 ust. 4 P.b., stanowiącym podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organu I instancji, jest brak możliwości kontynuowania postępowania legalizacyjnego przez organ nadzoru budowlanego i konieczność wydania nakazu rozbiórki. Z uwagi na fakt, iż mimo wezwania inwestora do uzupełnienia niekompletnych dokumentów, zobowiązany nie wykonał obowiązku, organ I instancji, zgodnie z art. 49 ust. 3 P.b., nałożył postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydał decyzję, o której mowa wart. 48 ust. 1, którą nakazał rozbiórkę Miejskiego Targowiska w C.
Odnosząc się do treści zarzutów odwołania WINB wskazał, że przed organami nadzoru budowlanego toczy się odrębne postępowanie, w którym stwierdzono zaistnienie samowoli budowlanej niezależnie od postępowania toczącego się przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. Inwestor rozpoczął roboty budowlane przed upływem 30 dni od złożenia zgłoszenia oraz pomimo wniesionego sprzeciwu Starosty, co jest w cenie organu wystarczającą przesłanką do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej, ponadto niezaprzeczalną przyczyną jest zakwalifikowanie wykonanych robót jako wymagających pozwolenia na budowę. Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia zależy od kwalifikacji obiektu budowlanego, a nie działania inwestora, który niezależnie od rodzaju planowanej budowy, wybiera uproszczoną formę reglamentacji robót budowlanych. Powyższe powoduje, iż prowadzone postępowanie naprawcze nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia postępowania w sprawie wniesionego sprzeciwu przez Starostę C., gdyż złożone zgłoszenie, w ocenie organów nadzoru budowlanego, jest bezskuteczne z uwagi na konieczność uzyskania dla przedmiotowych robót budowlanych pozwolenia na budowę. Dodatkowo odnosząc się do stwierdzenia skarżącego, iż Starosta wniósł sprzeciw nie ze względu na fakt, że roboty powinny być wykonywane w ramach pozwolenia na budowę lecz z uwagi na to, iż zdaniem Starosty prace zostały rozpoczęte przed terminem wypowiedzenia się przez organ w zakresie sprzeciwu, organ orzekł, iż w uzasadnieniu decyzji wnoszącej sprzeciw, z ... 2012r., Starosta C. wyraźnie wskazuje, iż "bez cienia wątpliwości tylko część zgłoszonego zakresu, zdaniem tut. organu może być realizowana w oparciu o zgłoszenie robót budowlanych (dot. utwardzenia działki drogowej jako przebudowa drogi). Pozostały zakres (tj. według opisu technicznego wykonanie ciągów komunikacji z kamienia brukowca, parking na istniejącej nawierzchni oraz ustawienie straganów handlowych), mając na względzie wymogi ustawy prawo budowlane, budzi wątpliwość w kwestii zgłoszenia robót budowlanych". Organ odwoławczy wskazał, że decyzja o rozbiórce została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. (przywołanego na pierwszej stronie decyzji w sposób czytelny, ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów określonego aktu prawnego, zatem zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest niezasadny.
Natomiast ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, z uwagi na niepozyskanie z własnej inicjatywy przez organ I instancji dokumentów (w tym projektu budowlanego) wymaganych do przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, stwierdzono, że niniejsze dokumenty, wyszczególnione w art. 48 ust. 3 P.b., nie stanowią materiału dowodowego i obowiązek ich przedłożenia spoczywa na inwestorze. W myśl wskazanego przepisu obowiązek dostarczenia dokumentów leży po stronie inwestora, natomiast organ w tej kwestii jedynie bada czy procedura legalizacyjna może być wszczęta i czy nie narazi inwestora na niepotrzebne koszty z nią związane, co zostało przeanalizowane w niniejszej sprawie.
Gmina Miasta C., reprezentowana przez radcę prawnego, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. zarzuciła naruszenie:
- art. 30 ust. 6 ustawy Prawo budowlane w związku z utrzymaniem w mocy decyzji w sprawie sprzeciwu wydanej z naruszeniem dyspozycji ww. przepisu,
- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nie zawieszenie postępowania pomimo faktu, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie istniała prawomocna decyzja w sprawie rozstrzygnięcia sprzeciwu,
- art. 6 K.p.a., poprzez brak materialnoprawnej podstawy do rozstrzygnięcia sprawy oraz art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej.
- art. 7, 77 K.p.a., poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego, a w szczególności poprzez żądanie od odwołującego się dokumentów, którymi ten nie dysponuje w związku faktem, że zobowiązany był przedłoży wszystkie dokumenty w sprawie w kilku egzemplarzach do Starostwa Powiatowego w C. w związku z toczącym się tam postępowaniem o czym organ I instancji wiedział z urzędu jak również z pism odwołującego się,
- art. 83 P.b., poprzez przekroczenie kompetencji przez organ I instancji poprzez stwierdzenie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, że obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy Gmina zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych a ostateczna decyzja w niniejszej sprawie jeszcze nie zapadła,
- art. 48 P.b., poprzez nakazanie rozbiórki pomimo nierozstrzygnięcia prawomocnego sprawy sprzeciwu,
Na tej podstawie skarżąca Gmina wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia ... 2014 r., uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca Gmina podniosła, że na skutek uchylenia decyzji PINB z ... 2013r. nr ... i skierowania do ponownego rozpoznania sprawy przez WINB w chwili wydawania decyzji ... przez PINB stan faktyczny sprawy był całkowicie różny od stanu wskazanego w uzasadnieniu decyzji. Organ podkreślił, że przed przystąpieniem do prac na Targowisku Miejskim w C., Gmina Miasto C. prowadziła, z organem uprawnionym do decydowania w sprawie wydawania pozwoleń na budowę, rozmowy mające na celu ustalenie, czy przystępując do organizowania targowiska gmina powinna uzyskać pozwolenie na budowę, czy też wystarczające będzie zgłoszenie robót. Z informacji uzyskanych ze starostwa wynikało, że wystarczające do prowadzenia prac będzie zgłoszenie robót, co też gmina uczyniła. Starosta wnosząc sprzeciw do zgłoszenia robót nie wskazał, że jego podstawą jest fakt, że roboty mogą być prowadzone wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę, lecz uznał, że do rozpoczęcia robót doszło przed upływem 30 dni. Sprawa nie została do dnia wniesienia skargi prawomocnie rozstrzygnięta, gdyż na skutek wyroku WSA w B. z dnia ... 2013r., sygn. akt: II SA/Bd 365/13, uchylone zostały wszystkie decyzje związane z rozpoznaniem sprawy sprzeciwu z wyjątkiem pierwotnej decyzji Starosty C. Wyrok w tej części został zaskarżony do NSA. Zdaniem skarżącej na chwilę obecną nie zaistniały żadne okoliczności wskazane w art. 48 P.b., gdyż został zgłoszony zamiar wykonania robót budowlanych, co oznacza, że w niniejszym postępowaniu organ administracji powinien oprzeć swoje ewentualne rozstrzygnięcie na podstawie art. 49b P.b. Powyższej okoliczności nie wziął pod uwagę organ administracyjny zarówno I jak i II instancji wydając wcześniejszą oraz obecną decyzję rozbiórkową, mimo powiadomienia o tym, co oznacza, że na dzień wydania decyzji nie istniała materialnoprawna przesłanka pozwalająca na nakazanie odwołującemu się rozbiórki obiektu budowlanego. Podsumowując powyższe Gmina podała, że wyrok WSA w B. uprawomocnił się w zakresie pkt 1, co oznacza, że nie istnieje w obrocie prawnym decyzja, na podstawie której wznowione zostało zawieszone postępowanie, oraz wydana została decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, natomiast nie istnieje prawomocna decyzja o samym sprzeciwie, gdyż do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej ostatnią decyzją obowiązującą jest decyzja Wojewody K. – P. nakazująca Staroście C. ponowne rozpoznanie sprawy wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych. W ocenie skarżącej, obydwa organy nadzoru budowlanego wydały decyzje bez podstawy prawnej, co oznacza, że naruszyły wprost art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Organ administracji I instancji dopuścił się ponadto naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, gdyż organ administracji I instancji wiedząc, że prowadzone jest postępowanie administracyjne oraz sądowoadministracyjne w sprawie sprzeciwu zażądał od odwołującej się gminy dokumentów, które wcześniej żądane były przez Starostę i znajdują się w aktach sprawy toczącego się przed Starostą a następnie przed sądem postępowania. Z akt sprawy nie wynika natomiast, żeby PINB w C. a także WINB w B. wystąpili do Starostwa Powiatowego w C. o nadesłanie tychże dokumentów, o co wnioskował skarżący w odwołaniu od decyzji. W związku z powyższym organy nadzoru budowlanego nie wypełniły ciążących na nich obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, mimo wiedzy, że dokumenty, które są żądane mogą znajdować się w aktach prowadzonego równocześnie postępowania. W ocenie strony skarżącej, aby móc wydać decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, musi być dowiedzione w następstwie czynności właściwego organu, o których zaś jest mowa w ust. 2 art. 49b P.b., że nie zachodzą przesłanki wymagane do zalegalizowania takiego obiektu budowlanego lub jego części. Potwierdzeniem tego stanowiska jest przepis art. 49b ust. 3 P.b., w myśl którego, dopiero w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. W niniejszej sprawie organ I instancji wydając decyzję w oparciu o przepis art. 49b ust. 1 P.b. ograniczył się jedynie do przywołania treści ww. przepisu bez dokonania jakichkolwiek rozważań postanowień ust. 2 tego artykułu. Wynika z tego, że organ nie przeprowadził w tym względzie postępowania, a do czego zobowiązuje go sformułowanie ust. 1 art. 49b "z zastrzeżeniem ust. 2" - czy istnieje możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu. Pominięcie przez organ tej kwestii stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a., co już dawało podstawę do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji pierwszoinstancyjnej. Gmina podkreśliła, że w orzecznictwie ugruntował się pogląd, że gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, co ma miejsce w niniejszej sprawie, to nie można ocenić czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak jest podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe. W ocenie skarżącej Gminy, aby wydać decyzję o nakazie rozbiórki musi być dowiedzione, że wybudowano obiekt budowlany lub jego część w rozumieniu przepisów prawa budowlanego oraz stwierdzone, że obiekt ten wybudowano bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też wybudowano go pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Skarżący nie godząc się ze stanowiskiem organów, już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzucał, iż nie rozpoczął powyższych robót przed upływem 30 dni od zgłoszenia w Starostwie Powiatowym zamiaru budowy spornych obiektów. Organ odwoławczy nie przeprowadzając w tym względzie żadnego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, jak też pominął materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, uznając, że w niniejszej sprawie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Powyższe ustalenie przekracza kompetencje organów nadzoru budowlanego, dlatego też sprawa powinna pozostać w zawieszeniu do czasu rozstrzygnięcia przez NSA skargi kasacyjnej.
Niezależnie od powyższego skarżąca wskazała, że organy naruszyły art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż w niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym, które powinien rozważyć PINB w C. a także WINB była kwestia zakończenia postępowania w sprawie sprzeciwu. Organy administracji zostały poinformowane, że postępowanie nie zostało zakończone, bowiem decyzja ostateczna została uchylona przez WSA w B. a wyrok w tym zakresie się uprawomocnił, natomiast postępowanie w dalszym ciągu toczy się, z tym że przed NSA. W ocenie Gminy w niniejszej sprawie, sprawa rozstrzygnięcia prawomocnego w zakresie zgłoszenia robót, jest przyczyną dla której organ administracji publicznej obowiązany jest zawiesić postępowanie. Nadto organu nadzoru budowlanego wydając zaskarżone decyzje naruszyły art. 83 P.b., poprzez przekroczenie swoich kompetencji z uwagi na stwierdzenie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, że obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy Gmina zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych, a ostateczna decyzja w niniejszej sprawie jeszcze nie zapadła. Jak wynika z ww. przepisu, organem nadzoru budowlanego I instancji jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Równocześnie w przeciwieństwie do właściwości rzeczowej organów administracji architektoniczno-budowlanej, która została określona jako dopełnienie katalogu spraw przyporządkowanego organom nadzoru budowlanego, właściwość rzeczowa powiatowego inspektora nadzoru budowlanego została określona jako lista zamknięta, z czego wynika, że powiatowy inspektor nadzoru budowlanego nie może rozstrzygać kwestii, które nie zostały mu wyraźnie przekazane przez ustawodawcę. PINB w C. nie mógł więc zająć stanowiska w sprawie prowadzenia robót bez pozwolenia na budowę lub też zgłoszenia robót budowlanych w sytuacji, gdy kwestia ta nie została jeszcze rozstrzygnięta. Zdaniem skarżącej Gminy dojdzie bowiem do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty C. z dnia ... 2012r. decyzję na podstawie której wniósł sprzeciw do zgłoszenia robót budowlanych polegających na ułożeniu płyt drogowych 3.0x1.5, wykonaniu warstwy odsączającej grubości 10cm, wykonaniu nawierzchni z kamienia brukowca, ustawieniu kamieni oporowych - kostki rzędowej . przy ul. D. w C., a wówczas powstanie stan taki, że nie został zgłoszony sprzeciw w stosunku do zgłoszonych robót. W sprawie wniesienia sprzeciwu skarżąca Gmina podała, że organ administracji publicznej faktycznie nie prowadził postępowania dowodowego ale oparł się jedynie na piśmie klubu radnych, które nie poddane zostało badaniu pod względem jego prawdziwości. Równocześnie organ administracji I instancji nie podjął samodzielnie działań mających na celu ustalenie, czy informacje zawarte w piśmie są prawdziwe oraz nie zażądał w tym zakresie wyjaśnień od Burmistrza Miasta C. ani też nie przeprowadził wizji lokalnej na terenie, na którym miało dojść do prowadzenia prac budowlanych. Starosta C. poza informacjami z pisma radnych nie zajął się zbieraniem materiałów dowodowych, do czego obowiązany był z mocy ustawy.
W odpowiedzi na skargę K.-P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn.zm.), dalej jako: "P.p.s.a." sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 i 145 § 1 P.p.s.a., kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję gdy stwierdzi, a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Inspektora Nadzory Budowlanego utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej PINB) nakazującą Gminie Miasta C. rozbiórkę obiektu budowlanego – Miejskiego Targowiska w C. przy ul. D., usytuowanego na działkach nr ... i ... obręb ewidencyjny nr ..., w skład którego wchodzi ... straganów handlowych o wymiarach 1,25m x 6,8m x 3,2m (długość x szerokość x wysokość) wraz z utwardzeniem terenu kamieniem brukowym i płytami chodnikowymi ułożonymi na podsypce piaskowej.
W ocenie Sądu w sprawie prawidłowo i wszechstronnie zostało przeprowadzone przez właściwe organy nadzoru budowlanego postępowanie wyjaśniające, w którym należycie ustalono stan faktyczny, a następnie na podstawie poczynionych ustaleń organy dokonały prawidłowej kwalifikacji spornego obiektu jako obiektu budowlanego, którego budowa wymagała uprzednio uzyskania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji legalizacja jego budowy dokonywana jest na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013r. poz. 1409 z późn.zm.), dalej jako: "P.b.".
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wskazane przepisy art. 29 ustawy zawierają wyliczenie obiektów i robót, na które nie jest wymagane pozwolenia na budowę, zaś art. 30 określa roboty i obiekty wymagające zgłoszenia. W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotowy obiekt budowlany nie należy do grupy wyszczególnionych w tych przepisach obiektów zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zasadnie wywodzą organy nadzoru budowlanego, że wybudowanie obiektu budowlanego jakim jest miejskie targowisko, na co składało się między innymi wykonanie robót budowlanych związanych z utwardzeniem terenu oraz wzniesieniem nietrwale związanych z gruntem straganów handlowych o określonych w decyzjach parametrach, zapewne z koniecznością niezbędnej infrastruktury technicznej, dojazdów i.t.p. – czyli budowli stanowiącej bezsprzecznie całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1b i 3 P.b.). Mając na uwadze powyższe, a zwłaszcza charakter spornego obiektu budowlanego, nie może zatem budzić wątpliwości, że wybudowanie tego obiektu, w myśl obowiązujących przepisów prawa, wymagało bezwzględnie uprzedniego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego – czyli decyzji administracyjnej zezwalającej na rozpoczęcie i prowadzenie budowy. Gmina, co wymaga podkreślenia, zdaje się zupełnie lekceważyć fakt, iż tego typu obiekt budowlany jest przeznaczony i użytkowany przez nieograniczoną liczbę osób dla działalności handlowej, w tym środkami spożywczymi, co implikuje oczywiste konsekwencje wobec zamiaru przystąpienia do jego budowy. Konieczne jest zapewnienie przez inwestora oraz zweryfikowania przez wykwalifikowane organy publiczne warunków określonych przepisami prawa (np. sanitarnych, techniczno-budowlanych, przeciwpożarowych). Wskazać należy, że zgodnie z art. 33 ust. 1 P.b. pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego.
Wobec powyższego nie znajdują uzasadnienia argumenty, podnoszone w toku niniejszego postępowania przez inwestora przedmiotowego targowiska miejskiego, dotyczące wpływu nieprawomocności decyzji dotyczącej wniesionego przez Starostę C. sprzeciwu wobec dokonanego w dniu ... 2012r., na podstawie art. 30 P.b. zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia ... 2012r. robót budowlanych polegających na: "ułożeniu płyt drogowych 3,0 × 1,5, wykonaniu warstwy odsączającej, nawierzchni z kamienia brukowca, ustawienia kamieni oporowych – kostka rzędowa 18/18". W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż zasadnie organy wskazują, że powyższy zakres robót budowlanych nie jest tożsamy z zakresem robót objętych przedmiotem niniejszego postępowania, czyli wybudowania opisanej wyżej budowli jako całościowego kompleksowego obiektu budowlanego. Po wtóre wskazać należy, iż ustalony przez organy stan faktyczny i argumenty strony skarżącej podnoszone w toku postępowania legalizacyjnego, prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego potwierdzają, że w ustawowym terminie Starosta C. zgłosił w formie decyzji z ... 2012r. sprzeciw wobec powyższego zgłoszenia, co uniemożliwiało przystąpienie do jakichkolwiek robót budowlanych, nawet tych objętych zgłoszeniem. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 30 ust. 5 P.b. zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Tym bardziej inwestor nie posiadał podstaw do wybudowania w oparciu o powyższe zgłoszenie przedmiotowego obiektu budowlanego. Niezasadne było zatem oczekiwanie inwestora, co do zawieszenia niniejszego postępowania nadzorczego, w związku z postępowaniem przed Naczelny Sądem Administracyjnym w sprawie z jego skargi kasacyjnej od części wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia ... 2013r. (sygn. akt II SA/Bd 365/13) w przedmiocie sprzeciwu do powyższego zgłoszenia robót budowlanych. Uwzględniając skargę Gminy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody K.-P. z dnia ... 2013r., poprzedzająca ją decyzję Starosty C. z ... 2012r. (pkt 1) oraz decyzję Wojewody z ... 2012r. (pkt 2). Na marginesie należy jednocześnie wskazać, iż wyrokiem z ... 2015r. sygn. akt II OSK 2505/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy Miasta C.
Powyższe zagadnienie, nie stanowiło podstawy dla zawieszenia odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wybudowanego targowiska miejskiego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., zatem przepis ten nie został przez organy nadzoru budowlanego naruszony w okolicznościach niniejszej sprawy.
W dalszej kolejności podkreślenia wymaga, iż wbrew zarzutom odwołania oraz skargi organy nadzoru budowlanego, jako wyspecjalizowane organy administracji publicznej, posiadają samodzielne kompetencje do ustalenia, czy na wybudowanie obiektu budowlanego bądź wykonanie robót budowlanych (które są prowadzone lub zostały już wykonane), zgodnie z przepisami prawa budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę lub zgłoszenie (art. 84 ust. 1 pkt 1 P.b.). Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 i 2 P.b. do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa między innymi w art. 48-51 P.b., a organem wyższego stopnia w tych sprawach jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 83 P.b. jest całkowicie niezasadny.
W świetle powyższego, organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego było wymagane pozwolenie na budowę, którego inwestor nie posiadał. W rezultacie skarżąca gmina, wznosząc przedmiotową budowlę bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę, dopuściła się tzw. samowoli budowlanej, rodzącej skutki przewidziane w art. 48 ustawy. Doprowadziło to do wydania przez PINB w C. – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy postanowienia z dnia ... 2013r. (...) o:
- wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową Miejskiego Targowiska w C. przy ul D. na działkach nr ... i ...,
- nałożeniu na inwestora obowiązku przedłożenia, w terminie do dnia ... 2013r., projektu budowlanego (4 egzemplarze) obejmującego swoim zakresem wykonanie wszystkich robót budowlanych zmierzających do powstania Miejskiego targowiska wraz z infrastrukturą towarzyszącą: dróg dojazdowych, ciągów komunikacyjnych, ustawienia ... segmentów straganów handlowych, utwardzenia terenu pod prowadzenie działalności handlowej (kategoria obiektu budowlanego VIII – inne budowle). Organ wskazał, że do projektu powinno być dołączone oświadczenie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz akt wymogi w zakresie projektu budowlanego.
W wyznaczonym przez organ terminie – ... 2013r. inwestor nie przedłożył wymaganych przez organ dokumentów. Nie wynika z akt sprawy aby inwestor przed upływem terminu zwracał się o jego przedłużenie. Dopiero przy piśmie z ... 2013r. złożył wyłącznie uprzednio powoływane zgłoszenie robót budowlanych wraz z załącznikami dotyczącymi utwardzenia terenu targowiska, w tym oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych.
Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 i 5 P.b., przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Z kolei w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych obowiązków stosuje się przepis ust. 1 – czyli właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego.
Stwierdzić zatem należy, że bezczynności inwestora wobec nałożonego w trybie legalizacyjnym obowiązku przedłożenia wskazanych dokumentów, skutkować winna nakazaniem rozbiórki wybudowanego w ramach tzw. samowoli budowalnej obiektu budowlanego. Sytuacja taka zaistniała w sprawie, wobec nieprzedłożenia przez Gminę Miasta C., w określonym przez organ nadzoru budowlanego terminie, wskazanych dokumentów, w szczególności projektu budowlanego. W okolicznościach przedmiotowej sprawy, wobec przedłożenia niekompletnych dokumentów ze znacznym przekroczeniem ustalonego, zgodnie z art. 48 ust. 3 P.b. terminu, wbrew stanowisku organu odwoławczego nie było już podstaw do wzywania inwestora do uzupełnienia dokumentów w trybie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, bowiem czynność ta i tak nie mogłaby wywołać skutków prawnych w związku z jednoznaczną treścią art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego.
Wskazać jednak należy, iż wobec uchylenia przez organ odwoławczy pierwotnej decyzji nakazującej rozbiórkę spornego obiektu budowlanego, postanowieniem z dnia ... 2014r. nr .... PINB, na podstawie art. 49 ust.3 i ust. 1 pkt 2-3 Prawa budowlanego, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości w złożonych ... 2013r. dokumentach, w terminie do ... 2014r. Z analizy akt sprawy wynika, że inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie jakichkolwiek dokumentów.
Dodatkowo podkreślenia wymaga, że legalizacja samowoli budowlanej, na podstawie przepisów art. 48 i 49 P.b. nie jest obowiązkiem inwestora, lecz uprawnieniem, i to głównie od niego zależy, czy w stosunku do obiektu budowlanego zostanie orzeczony nakaz rozbiórki, czy też nie. Tylko w niektórych sytuacjach, kiedy inwestor oprócz tego, że rozpoczął (wykonał) budowę bez wymaganego pozwolenia na budowę, naruszył jeszcze inne przepisy bezwzględnie obowiązujące, legalizacja samowoli budowlanej może okazać się niemożliwa. Przy czym legalizacja nie może być rozumiana jako obowiązek realizowany wbrew woli inwestora (właściciela obiektu budowlanego). Należy przyjąć, że podmiot prawnie obowiązany do przyjęcia obowiązków nakładanych na organ nadzoru budowlanego w trakcie postępowania legalizacyjnego może w każdej chwili złożyć na piśmie oświadczenie, że nie chce lub nie żąda legalizacji samowoli budowlanej. Prowadzenie wszelkich robót budowlanych od początku do końca jest związane z inicjatywą konkretnego podmiotu, niezależnie od tego, czy roboty te są prowadzone zgodnie z prawem, czy nie.
W okolicznościach niniejszej sprawy pozbawiony uzasadnionych podstaw jest zarówno zarzut skarżącej, iż postępowanie powinno się toczyć w trybie art. 49b P.b., w związku ze zgłoszonym zamiarem robót budowlanych, jak również, że to obowiązkiem organy było gromadzenie dokumentów związanych z możliwością zalegalizowania samowoli budowlanej inwestora. Tym bardziej bezzasadne jest w okolicznościach niniejszej sprawy twierdzenie o niemożliwości przedłożenia dokumentów określonych w postanowieniu organu z kwietnia 2013r., wobec tego, że znajdują się one w posiadaniu organu administracji architektoniczno-budowlanej w związku z toczącym się postępowaniem w sprawie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru robót budowlanych. Jak już wskazano, zakres tych robót oraz przedmiot postępowań nie jest tożsamy, a nadto nie wynika ani z akta sprawy, ani twierdzeń strony skarżącej, iżby przy dokonaniu zgłoszenia wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu, przedłożyła projekt budowlany (odpowiadający wymogom prawnym) dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie przedmiotowego targowiska miejskiego.
Nadto zważyć należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że w przypadku, kiedy było wymagane pozwolenie na budowę, a podjęto (wykonano) budowę na podstawie zgłoszenia, nie ma praktycznie możliwości ustalenia opłaty legalizacyjnej na podstawie ust. 5 art. 49b, co przemawia za tym, że w takim przypadku powinien mieć zastosowanie art. 48 P.b. Przyjęcie odmiennej wykładni przepisów pozwalałoby na legalizację budowy wykonanej na podstawie zgłoszenia pomimo wniesienia sprzeciwu, chociaż budowa ta wymagała pozwolenia na budowę, bez wymierzenia opłaty legalizacyjnej, bo takich przypadków nie przewiduje art. 49b ust. 5. Na takie rozmienienie zakresu stosowania powoływanych przepisów wydaje się wskazywać również treść art. 48 ust. 1 P.b., który ma zastosowanie do wszystkich przypadków budów realizowanych (zrealizowanych) "bez wymaganego pozwolenia na budowę". Zdaniem Sądu, pojęcie samowoli budowlanej obejmuje nie tylko te przypadki, kiedy wykonuje się budowę bez wymaganego pozwolenia na budowę lub wymaganego zgłoszenia, lecz także te, kiedy buduje się obiekt budowlany na podstawie zgłoszenia dokonanego zamiast wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zwłaszcza mimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ czy też jedynie zgłoszenia dokonanego w istocie pozornie np. określającego inny zakres robót niż związanych z prowadzoną budową.
W świetle powyższego brak podstaw by uznać – jak chce tego skarżąca – że w niniejszej sprawie istniała przeszkoda do wydania decyzji o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego. W konsekwencji nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 K.p.a. Organy nadzoru budowlanego podjęły bowiem wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 K.p.a.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, które skład orzekający w pełni podziela, iż procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 ustawy, nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 ustawy, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki.
W sprawie niniejszej skarżąca Gmina nie przedłożyła żądanych dwukrotnie dokumentów, nie wyraziła nawet woli legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej w trybie art. 48 P.b., co skutkować musiało wydaniem nakazu rozbiórki.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło