II SA/Bd 1141/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-12-20
Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Wiesław Czerwiński, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania wtórnika prawa jazdy, jeśli istnieje orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, a skarżący kwestionuje prawidłowość tego orzeczenia i procedury jego wydania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wydania wtórnika prawa jazdy, jeśli istnieje prawomocne orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Procedura wydawania orzeczeń lekarskich, w tym ewentualne skierowania na badania specjalistyczne, stanowi wewnętrzne postępowanie lekarskie i nie podlega zaskarżeniu jako odrębna czynność organu procesowego. Prawomocne orzeczenie lekarskie jest wiążącym dowodem dla organów administracji w postępowaniu o wydanie prawa jazdy.Stan faktyczny
Z. R. złożył wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii B z powodu utraty ważności dokumentu. Organ I instancji odmówił wydania prawa jazdy, powołując się na orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania zdrowotne. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji, organ ponownie odmówił wydania wtórnika, wskazując na brak uprawnień do kierowania pojazdami i konieczność przedłożenia aktualnego orzeczenia lekarskiego. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, stwierdzając utratę uprawnień i konieczność uzyskania nowego orzeczenia lekarskiego. Skarżący kwestionował prawidłowość orzeczenia lekarskiego i procedury jego wydania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta B. odmówił Z. R. wydania prawa jazdy kategorii B. W uzasadnieniu wskazano, że strona złożyła w dniu [...] marca 2010 r. wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy z uwagi na utratę ważności dokumentu. Na podstawie posiadanych akt organ ustalił, że badanie przeprowadzone w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w B. wykazało istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w ramach kat. B prawa jazdy (orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] września 2009 r.). W związku z treścią tego orzeczenia organ I instancji odmówił wydania prawa jazdy.
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia zarzucono sprzeczność dokonanych ustaleń ze stanem faktycznym. Strona wskazała na nieprawidłowości podczas przeprowadzania badania lekarskiego w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w B., brak możliwości odwołania od wydanego orzeczenia lekarskiego oraz przewlekłość toczącego się postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy nie odniósł się w sposób wyczerpujący do podniesionych zarzutów a jedynie wskazał na zasadnicze znaczenie stanu zdrowia kierowców dla bezpieczeństwa w ruchu lądowym. Organ uznał, że wadliwość treści sentencji (jest: "odmowa wydania prawa jazdy", powinno być: "odmowa wydania wtórnika prawa jazdy") ma charakter nieistotny.
W skardze do tutejszego Sądu Z. R. zarzucił sprzeczność orzeczenia lekarskiego z okolicznościami faktycznymi. Podniósł, że procedura poprzedzająca wydanie tego orzeczenia była niezgodna z przepisami. Wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się do wytkniętych w odwołaniu nieprawidłowości.
W udzielonej odpowiedzi na skargę SKO w B. wniosło o oddalenie skargi wskazując, że podniesione zarzuty nie mogą mieć wpływu na treść zakwestionowanej decyzji.
Wyrokiem z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 804/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...] wskazując na naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy. W szczególności, w ocenie Sądu, na podstawie nadesłanych akt nie sposób ustalić, w jakich okolicznościach doszło do wydania orzeczenia lekarskiego z dnia [...] września 2009 r., które stanowiło podstawę do wydania przez Prezydenta Miasta B. decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii B. Sąd wskazał także, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika jednoznacznie, w jakim celu skarżący przeszedł badania lekarskie. Podkreślił, że nie ustalono, czy wcześniej zostało cofnięte uprawnienie do kierowania pojazdami właśnie ze względu na stan zdrowia.
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., Nr [...] odmówił Z. R. wydania wtórnika prawa jazdy wskazując, że orzeczeniem z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] stwierdzono istnienie przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Orzeczenie niniejsze zostało wydane w trybie odwoławczym w związku z odwołaniem Z. R. od orzeczenia lekarskiego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych w ramach kat. B prawa jazdy. Nadto organ podkreślił, że pomimo dwukrotnego skierowania skarżącego na badania psychologiczne, strona się im nie poddała. Również do dnia wydania decyzji skarżący nie dostarczył wymaganymi przepisami prawa orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach kat. B prawa jazdy.
W odwołaniu od powyższej decyzji Z. R. zarzucił rażącą niezgodność z ustalonym w toku postępowania stanem faktycznym. Strona wskazała na nieprawidłowości podczas postępowania w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w B., na brak skierowania przez uprawnionego lekarza orzecznika na badania psychologiczne. Nadto skarżący wskazał, że "wynik" rzekomego badania psychologicznego był jedyną przesłanką do stwierdzenia o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w ramach kategorii B prawa jazdy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., Nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] czerwca 2011 r. w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Z. R. utracił uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B w dniu [...] sierpnia 2009 r. wskutek upływu terminu ważności prawa jazdy, zatem wobec braku posiadania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi organ I instancji zasadnie odmówił wydania wtórnika prawa jazdy. W ocenie Kolegium dopiero po przedłożeniu aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów silnikowych możliwym będzie wydanie Z. R. nowego prawa jazdy.
Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. z żądaniem zmiany zaskarżonej decyzji ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił, że została ona wydana na podstawie orzeczenia lekarskiego, którego treść pozostawała w sprzeczności z okolicznościami faktycznymi. Nadto podkreślił, że w trakcie czynności zmierzających do sporządzenia tego dokumentu rażąco naruszono przepisy prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt II SA/Bd 804/10 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie wydania wtórnika prawa jazdy.
Oznacza to, że sprawa powróciła do punktu wyjścia.
W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że wyjaśnienia wymaga kwestia żądania skarżącego – czy żąda on wydania wtórnika prawa jazdy czy nowego prawa jazdy. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania nie mogło być wydanie wtórnika prawa jazdy, gdyż skarżący utracił uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B w dniu [...] sierpnia 2009 r. Sąd wskazał, że nie ustalono okoliczności, w jakich doszło do wydania orzeczenia lekarskiego z dnia [...] września 2009 r., które stanowiło podstawę do wydania decyzji przez Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2010 r. Powyższe orzeczenie wydano bezterminowo, nie weryfikując faktu jego ostateczności. Nie ustalono, w jakim celu skarżący przeszedł badania lekarskie.
Z akt sprawy wynika, że punktem wyjścia w tej sprawie było przesłanie do Wydziału Uprawnień Komunikacyjnych Urzędu Miasta w B. kopii orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydanego przez Niepubliczny Zakład Opieki Lekarskiej "[...]" w Bydgoszczy stwierdzający istnienie u Z. R. przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Z. R. poinformowano o tym fakcie i umożliwiono mu zapoznanie się z aktami.
Z. R. odwołał się od orzeczenia lekarskiego. W następstwie odwołania wydano orzeczenie lekarskie nr [...]. Orzeczenie wydał Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy i zaznaczono, że orzeczenie jest ostateczne.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15 ze zm.) osoby, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1, 2 i 6 oraz ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawa o ruchu drogowym, zgłaszają się na badania lekarskie bez skierowania (92 ust. 1).
Jeżeli uprawniony lekarz zleca konsultację specjalistyczną lub badanie pomocnicze, o którym mowa w § 4 ust. 3, (badanie specjalistyczne lub konsultacje specjalistyczne), wystawia osobie badanej skierowanie na ich wykonanie.
Wbrew poglądom pełnomocnika skarżącego, lekarz przeprowadzający badania nie wydaje postanowienia o skierowaniu na badania specjalistyczne. Lekarz przeprowadzający badania nie jest organem procesowym, a skierowanie na inne badania jest wewnętrznym postępowaniem lekarskim. Skierowania takie nie podlegają zaskarżeniu. Wyniki różnych badań specjalistycznych składają się na ogólny wniosek o stanie zdrowia kierowcy czy kandydata na kierowcę.
Zgodnie z § 10 cytowanego rozporządzenia, uprawniony lekarz na podstawie badania lekarskiego wydaje orzeczenie lekarskie stwierdzające brak lub istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwane "orzeczeniem lekarskim".
W stosunku do skarżącego takie orzeczenie zostało wydane w pierwszej instancji w dniu [...] sierpnia 2009 r. (orzeczenie nr 49), a w drugiej instancji w dniu [...] września 2009 r. W obu orzeczeniach stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii B. Orzeczenie lekarskie jest ostateczne i ma zasadnicze znaczenie dla dalszego postępowania organów administracji.
Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli orzeczenie lekarskie stwierdza istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami bądź zawiera ograniczenia w korzystaniu z uprawnień do kierowania pojazdami wynikające ze stanu zdrowia, o których mowa w art. 92 ustawy Prawo o ruchu drogowym, uprawniony lekarz w terminie 14 dni od dnia wystawienia orzeczenia przekazuje jego kopię właściwemu organowi upoważnionemu do wydania prawa jazdy lub pozwolenia do kierowania tramwajem. Na mocy tego przepisu Wydział Uprawnień Komunikacyjnych U.M. otrzymał kopię orzeczenia. Nieprawidłowością było natomiast to, że nie przesłano pierwotnie ostatecznego orzeczenia lekarskiego, a orzeczenie pierwszej instancji, jak się później okazało, nieprawomocne.
W wyniku dalszego postępowania, już po wydaniu pierwszego wyroku przez tut. Sąd, sprostowano podstawę prawną orzeczenia lekarskiego – w poprzednim orzeczeniu wskazano na przepis art. 122 ust. 1 pkt 2, a w sprostowanym orzeczeniu na art. 122 ust. 1 pkt 1. Art. 122 ust. 1 pkt 1 dotyczy osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy, a pkt 2 osób ubiegających się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdami cofniętego ze względu na stan zdrowia.
W momencie wydawania orzeczenia lekarskiego przez organ pierwszej instancji ([...] sierpnia 2009 r.) skarżący posiadał prawo jazdy. Prawo jazdy straciło ważność [...] września 2009 r., a w dacie wydania orzeczenia przez organ drugiej instancji skarżący był osobą ubiegającą się o wydanie prawa jazdy (pkt 1).
Prawomocne orzeczenie lekarskie jest uzasadnionym dowodem w sprawie, a jego treść rzutowała na zastosowanie dalszych przepisów prawnych wskazanych w podstawie prawnej decyzji.
Jednym z warunków do wydania prawa jazdy wskazanych w art. 90 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jest uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Brak tego orzeczenia uniemożliwia wydanie prawa jazdy.
Tym samym orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszenia prawa, co uzasadnia, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152 poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło