II SA/Bd 1151/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2017-01-31

Skład orzekający: Leszek Tyliński, Renata Owczarzak, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych jest zasadne, jeśli istnieją wątpliwości co do zakresu i aktualności stwierdzonych pierwotnie nieprawidłowości, a jednocześnie toczy się inne, równoległe postępowanie dotyczące stanu technicznego tych przewodów?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych zostało uznane za przedwczesne. Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie wykazały w sposób przekonujący, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, zwłaszcza w kontekście równolegle toczącego się innego postępowania dotyczącego stanu technicznego tych samych przewodów. Konieczne jest ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wszystkich wątpliwości i potencjalnego połączenia postępowań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych budynku. Postępowanie zostało wszczęte w 2002 r. z powodu stwierdzonych nieprawidłowości, takich jak brak lub uszkodzenie włazów, wejście na dach i dojście do kontroli. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, opierając się na późniejszych protokołach kontroli wskazujących na dobry stan techniczny przewodów. Strona skarżąca kwestionowała te ustalenia, wskazując na równolegle toczące się inne postępowanie dotyczące stanu technicznego tych samych przewodów oraz na brak usunięcia pierwotnie stwierdzonych wad. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał umorzenie za przedwczesne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 29016 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz P. S. kwotę [...](pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. Nr [...] z dnia [...].06.2016r., wydaną na podstawie art.105 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23) w związku z art. 5 ust. 2 i art. 61 oraz art. art. 81 ust. 1 pkt 2 i 83 ust. 1 ustawy z dnia [...].07.1994r. -Prawo budowlane (Dz. U. t.j. z 2016r. poz. 290) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie: nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu budowlanego - przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) budynku przy ul. [...], w Ś. umorzono postępowanie, uznając, iż aktualny stanu techniczny przewodów kominowych nie wskazuje na nieprawidłowości w wyniku, których wszczęto postępowanie administracyjne. Dotyczy to nieprawidłowości wymienionych w protokole kominiarskim nr [...] z dnia 26. 09.2002r., wydanym przez S. P. K. w T. Zakład Rejonowy w Ś.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. decyzją z [...].03.2003r. znak: [...]. 2-25/03 na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia [...].07.1994r. Prawo budowlane nakazał S. J. - zarządcy budynku przy ul. [...] w Ś. przeprowadzenie kontroli technicznej sprawności przewodów kominowych - dymowych, spalinowych i wentylacyjnych ww. budynku i dostarczenie stosownego protokołu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...].05.2003r. znak: [...] EU rozpatrując odwołanie P. S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w B. wyrokiem z dnia [...].12.2003 r. sygn. akt SA/Bd 2175/03 uchylił decyzję organu nadzoru budowlanego II instancji oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś., wskazując, iż rozstrzygnięcie winno być w formie postanowienia, a nie decyzji. W dniu [...].08.2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. wydał na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia [...].07.1994 r. Prawo budowlane postanowienie znak: [...] nakazujące zarządcy budynku przeprowadzenie kontroli stanu technicznego sprawności przewodów kominowych - dymowych, spalinowych i wentylacyjnych budynku, w terminie do dnia [...].09.2004 r. W dniu [...].04.2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. zawiadomił strony postępowania, że prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie: nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu budowlanego - przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) budynku przy ul. [...] nie zostało zakończone decyzją. Zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się. Na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że osoby przeprowadzające okresowe kontrole stwierdzili, że stan techniczny przewodów kominowych jest dobry. Wynikiem tych kontroli były opinie kominiarskie i budowlane zgromadzone w postępowaniach i kontrolach przedmiotowego budynku. Do akt postępowania dołączono następujące protokoły: - protokół nr [...] z dnia [...].01.2016r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego M. S., w którym zapisano, że usterek nie stwierdzono, - protokół Nr [...] z dnia [...].12.2015r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego D. S., w którym stwierdzono, że stan techniczny skontrolowanych przewodów jest dobry oraz, że uszkodzony jest komin przed dachem, - protokół nr [...] z dnia [...].04.2014r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego K. O., w którym stwierdził, że przewody objęte kontrolą oraz elementy urządzeń kominowych odpowiadają - przepisom, - protokół budowlany nr [...] z dnia [...].05.2014r.sporządzony przez D. M. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], w którym stwierdził, że kominy są w dobrym stanie technicznym oraz zapisano, że stan przewodów kominowych nie budzi zastrzeżeń zgodnie z protokołem kominiarskim 189/14 z dnia [...].04.2014r., - protokół budowlany nr [...] z dnia [...].07.2014r. sporządzony przez Z. R. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], w którym stwierdził, że stan techniczny przewodów kominowych jest dobry (brak zaleceń). Na podstawie dołączonych do akt postępowania protokołów uznano, że wszczęte postępowanie w sprawie: nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu budowlanego - przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) budynku przy ul. [...] w Ś. stało się bezprzedmiotowe. Podkreślono też, że od czasu wydania postanowienia [...] z dnia [...].08.2004r. upłynął znaczny okres czasu, co powoduje, że stan techniczny przewodów kominowych również się zmienił. W dołączonych do akt postępowania protokołach, kontrolujący nie wskazali na brak lub uszkodzenie włazów, uszkodzenie wejścia na dach oraz na brak dojścia do kontroli i czyszczenia przewodów kominowych, co było przedmiotem stwierdzonych nieprawidłowości przez S. P. K.. Kontrolujący w sporządzonych protokołach nie wymienili powyższych nieprawidłowości , co powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe, stąd organ decyzją Nr [...] z dnia [...].06.2016r., umorzył postępowanie . Od powyższej decyzji w terminie odwołanie złożył P. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. K. – P. Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dnia [...] lipca 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji, gdyż aktualny stan techniczny przewodów kominowych z dołączonych do akt postępowania protokołów nie wskazuje na nieprawidłowości w wyniku których wszczęto postępowanie administracyjne wymienione w protokole kominiarskim nr [...] z dnia [...].09.2002 r. wydanym przez S. P. K. w T. Zakład Rejonowy w Ś.. Kontrolujący stwierdzili, że stan techniczny przewodów kominowych jest dobry, co powoduje, iż wszczęte postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego części obiektu budowlanego - przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) budynku przy ul. [...] w Ś. należało na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z akt sprawy wynika, że przyczyną dla której zostało wszczęte postępowanie był brak podjęcia działań przez współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w Ś. związany ze stwierdzonymi nieprawidłowościami podczas kontroli przez S. P. K. w T. Zakład Rejonowy w Ś. i opisanymi w informacji nr [...] z dn. [...].09.2002r. tj.: -uszkodzone lub brak włazów, -uszkodzone wejście na dach, -brak dojścia do kontroli i czyszczenia przewodów kominowych. Organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. przeanalizował posiadane protokoły, z których jednoznacznie wynika, iż obecnie brak jest nieprawidłowości dla których postępowanie zostało wszczęte. Zaznaczono jednocześnie, że odnośnie przewodów kominowych, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. prowadzi odrębne postępowanie, które nie zostało zakończone. Z przedmiotu tego postępowania wynika, że dotyczy stanu technicznego przewodów nr [...] w budynku przy ul. [...] w Ś.. W tym odrębnym postępowaniu, decyzja organu nadzoru budowlanego I instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak PINB. SO-4241/Św.7-20/15 została uchylona decyzją K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2016 r. znak: [...]. 2016.TK. W uzasadnieniu decyzji wskazano, "iż w związku z istotnymi rozbieżnościami dotyczącymi stanu technicznego przewodów kominowych, organ nadzoru budowlanego I instancji winien rozważyć zastosowanie przepisu art. 81c ust. 2 ustawy z dnia [...].07.1994r. Prawo budowlane tj. w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby - uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, których koszt sporządzenia będzie ponosić osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Według art. 81 ust. 4 ww. ustawy w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji [...] nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Organ przyznał, że w "jednej z kilku, obecnie toczących się równolegle (a nie jednej, co winno mieć miejsce) ze spraw dotyczącej stanu technicznego" nie może się toczyć inne postępowanie administracyjne, obejmujące swoim przedmiotem stan techniczny przewodów kominowych, gdyż może to skutkować nieważnością decyzji wynikającą z art. 156 § 1 pkt 3 ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. W tych okolicznościach organ nadzoru budowlanego I instancji winien takie postępowanie umorzyć. Dokonując ponownie oceny zebranego materiału dowodowego w sprawie, w tym również zarzutów podniesionych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji organ stwierdził prawidłowość dokonanych ustaleń i rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie. P. S. wniósł skargę na decyzję K.-P. WINB w B. z dnia [...].07.2016 r. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika jednoznacznie, iż obecnie brak jest nieprawidłowości dla których postępowanie zostało wszczęte, zwłaszcza, że PINB w Ś. prowadzi odrębne postępowanie odnośnie przewodów kominowych, które nie zostało zakończone. Skarżący podkreślił, że w tym postępowaniu PINB w Ś. wydał postanowienie z dnia [...].08.2016 r [...]. 7-25/15, którym nakłada po ponad 13 latach, tym razem już nie na zarządcę S. J., ale na wszystkich współwłaścicieli budynku solidarnie obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...].11.2016 r. ekspertyzy przewodów dymowych nr 1 i nr [...]. PINB w Ś. prowadzi w tym samym zakresie dwa postępowania. Skarżący podkreślił też, że nie stwierdzono, by zarządca - S. J. przedłożył protokół z nakazanej kontroli, powołanym wyżej postanowieniem do wyznaczonego dnia, ani też by dostarczył jakikolwiek dokument do tej sprawy przez ponad 13 lat. PINB w Ś., zdaniem skarżącego całkowicie bezprawnie wyręcza zarządcę S. J. z wydanego tylko na niego nakazu przeprowadzenia kontroli. Organ dołączył do akt postępowania pozytywne protokoły z okresowych kontroli (zdaniem odwołującego bezprawnie). Protokoły te nie mają nic do tej sprawy i dotyczą zupełnie innego zakresu. Nie mogą być wykorzystane w postępowaniu toczącym się z winy nadzoru budowlanego tak długo. Nie powołuje się tym samym "dowodów bezpośrednich", a zastępuje je "dowodami pośrednimi", co stanowi jaskrawe naruszenie przepisów postępowania (art. 7,75,77 § 1, art.80 K.p.a.). Wyniki z wymienionych kontroli nie powinny być wcale brane pod uwagę ze względu na wyraźnie sprecyzowane w treści nakazu żądanie przedłożenia jednego dokumentu przez zarządcę. Inne protokoły, w których brakuje powołania się na wydany nakaz nie powinny być brane pod uwagę i uznawane zastępczo, a przede wszystkim uznaniowo przez organ wydający decyzję. Zarządca S. J. nie udostępnił do kontroli pięcioletniej swojego mieszkania, o czym było wiadomo PINB w Ś. z samego protokołu i wielu pism odwołującego. Jeśli organ administracji załącza nowe dokumenty, powinien przede wszystkim zawiadomić o tym strony, jak i ponownie umożliwić im wypowiedzenie się co do ostatecznie zebranego materiału sprawy, co nie zostało zachowane. Do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału w sprawie został wyznaczony odwołującemu się termin raz 3 dni, a drugi 4 dni, co stanowi rażące naruszenie przepisów KPA do wyznaczania stronie terminów przynajmniej 7-dniowych. Przeprowadzane wielokrotnie w ostatnim czasie oględziny przewodów kominowych nie potwierdzają, by nastąpił ich całościowy przegląd a także, by zostały usunięte stwierdzone usterki i wykonane konieczne dla przeprowadzania samych przeglądów urządzenia, jak np. uszkodzone wyłazy na dach, na co wskazywali kominiarze. Kontrolujący nie wskazali na brak lub uszkodzenie włazów, uszkodzenie wejścia na dach oraz na brak dojścia do kontroli i czyszczenia przewodów kominowych. Kontrolujący w sporządzonych protokołach nie wymienili powyższych nieprawidłowości, co powodowałoby bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania. Protokół kominiarski związany z tą sprawą winien dotyczyć całych przewodów, a te przedstawione przez nadzór budowlany dotyczą ich odcinków i zostały sporządzone w różnym czasie. Z przedstawionego przez PINB w Ś. materiału wynika, że zarządca S. J. w sprawie nic nie zrobił, a nadzór budowlany pozostawał na to tak długo obojętny i nie wyegzekwował nakazanego obowiązku sporządzenia protokołu kontroli. W następstwie tego S. J. jak i jego brat K. J. wskutek samowoli budowlanej (na którą PINB w Ś. też nie zareagował) doprowadzili do rozszczelnienia dwóch przewodów kominowych, które do dzisiaj nie zostały naprawione i nie została wydana decyzja nakazująca usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W sprawie tej toczy się od ponad roku osobne postępowanie w sprawie złego stanu technicznego zniszczonych przewodów kominowych nr 1 i nr [...] w kamienicy i w sprawie sposobu ich naprawy na całych ich długościach " (PINB.SO-4241/Św. 7/15) Umarzając niniejsze postępowanie PINB w Ś. działa wyraźnie na szkodę stron postępowania, bowiem nie reaguje na widoczne przez wiele lat i zgłaszane nieprawidłowości przez co naraża mieszkańców na niebezpieczeństwo. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Zakres kontroli działalności administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i określone ustawowo postanowienia, a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1, 2 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."). Kryterium legalności umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu administracyjnego uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w niniejszej sprawie Sąd bada prawne przesłanki wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. P. , wydaną na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81 i 83 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane organ nakazał S. J., zarządcy budynku przeprowadzenie kontroli stanu technicznego sprawności przewodów kominowych. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy przez K.-P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...].05.2003 r., nr [...]. W wyniku złożonej przez P. S. skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w B., wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 r., sygn. SA/Bd 2175/03, Sąd ten uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś. z dnia [...] marca 2003 r., wskazując, że organ I instancji powinien wydać w niniejszej sprawie postanowienie, a nie decyzję, zwracając uwagę, że nie rozpoznano wniosku skarżącego z [...].01.2003 r. o wyłączenie pracownika organu, a także nie rozpatrzono wniosku skarżącego o nadanie decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. J., jako zarządcy budynku, przeprowadzenie kontroli stanu technicznego sprawności przewodów kominowych- dymowych, spalinowych i wentylacyjnych w terminie do [...] września 2004 r. Uznano, że stan przewodów kominowych- dymowych, spalinowych i wentylacyjnych może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, gdyż podczas kontroli okresowej z [...].09.2002 r. wskazano na braki przy urządzeniach kominowych budynku a podczas kontroli okresowej z [...].11.2003 r. nie stwierdzono usunięcia nieprawidłowości z poprzedniej kontroli. Zgodnie z art. 61 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z 07 lipca1994r. Prawo budowlane (w brzmieniu do dnia 27.06.2015r., co wynika wprost z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015 o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2015 r., poz. 443), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt w sposób zgodny z jego przeznaczeniem oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Nadto z treści art. 62 ust. 1 ww. ustawy wynika że obiekt budowlany powinien być w czasie użytkowania poddawany przez właściciela lub zarządcę okresowym kontrolom przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Podstawę pierwotnie zaskarżonej decyzji a potem postanowienia stanowił art. 62 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane (wszystkie przepisy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania orzeczenia). Zgodnie z nim, właściwy organ może- w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazać przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ustępie 1., a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Z ustępu 1 artykułu 62 ustawy – Prawo budowlane wynika zaś, że obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli: 1) okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego: c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); Powyżej cytowane przepisy zawarte są w Rozdziale 6. ustawy – Prawo budowlane zatytułowanym "Utrzymanie obiektów budowlanych". Rozdział ten dotyczy obowiązków właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku mieszkalnego ma bowiem na celu tylko i wyłącznie doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego poprzez wykonanie nakazanego w decyzji obowiązku w zakreślonym terminie. Dlatego też organ w tym postępowaniu nie ustala, kto zawinił zaistniałemu nieprawidłowemu stanowi technicznemu obiektu. Nakaz utrzymywania obiektu w należytym stanie jest kierowany do właściciela lub zarządcy, na którym spoczywają obowiązki w zakresie napraw. Konieczność ingerencji organu nadzoru budowlanego w przypadku zaistnienia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego uzasadniona jest ochroną podstawowych dóbr (życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia lub środowiska). Działania organu nadzoru budowlanego mają przede wszystkim charakter prewencyjny. Ich celem jest zapobieżenie negatywnym skutkom, do których może doprowadzić nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Aktualny w czasie wydania nakazu stan techniczny budynku, wymagał przeprowadzenia kontroli. Dopiero w zależności od dokonanych ustaleń organ miał podstawy, by wydać decyzję orzekającą co do istoty sprawy w oparciu o art. 66 ustawy - Prawo budowlane. Istota problemu dotyczy zakresu obowiązku nałożonego na adresata postanowienia i oceny aktualności stwierdzonych w 2002r. nieprawidłowości. Na podstawie protokołów nr [...] z dnia [...].01.2016r, protokołu nr [...] z dn. [...].12.2015r., protokołu nr [...] z dn. [...].04.2014r. protokołu nr [...] z dn. [...].05.2014r., protokołu nr [...] z dn. [...].07.2014r. stwierdzono, że stan techniczny przewodów kominowych jest dobry. Podkreślono, że na podstawie wymienionych dokumentów, nie stwierdzono nieprawidłowości, w zakresie spisanym w ustaleniu kontroli z 26.02 2002 r. Jak wynika z protokołu nr [...] z dnia [...].01.2016r sprawdzono drożność przewodów kominowych, ciąg, stan techniczny przewodów na całej długości, kanałów, łączników rur, czopuchów, nasad kominowych drzwiczek wyczystnych i rewizyjnych, stwierdzając, że ich stan jest dobry a drożność przewodów prawidłowa. W protokole z [...].12.2015 ustalenia są tożsame co do oceny przedmiotu kontroli technicznej oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Stwierdzono jednak uszkodzenie komina pod dachem budynku. W protokole z 14. 4. 2014 nr [...] oceniono, że przewody kominowe oraz elementy urządzeń kominowych odpowiadają przepisom prawa budowlanego i przepisom wykonawczym. Zastrzeżono wyłącznie, że lokal na parterze i na strychu nie został udostępniony. W tych okolicznościach należało ocenić czy zaistniały podstawy do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania. Organ w uzasadnieniu nawiązał do przyczyn podjęcia działań na podstawie art. 62 ust. 3. i ustalił, że aktualnie nie stwierdzono braków i uszkodzeń włazów, wejścia na dach i dojścia umożliwiającego kontrolę i czyszczenie przewodów kominowych, które zainicjowały podjęcie działań. W trakcie kontroli z [...].09.2002r. przeprowadzonej przez S. P. K. w T. Zakład Rejonowy w Ś. stwierdzono bowiem nieprawidłowościami opisane w informacji nr [...] z dn. [...].09.2002r. jako: -uszkodzone lub brak włazów, -uszkodzone wejście na dach, -brak dojścia do kontroli i czyszczenia przewodów kominowych. Oceniany przez organ materiał dowodowy w postaci wymienionych protokołów nie odnosi się zatem do tych nieprawidłowości. Istotne jest również podkreślenie, że zakres stwierdzonych protokołem z 2002 r. nieprawidłowości nie stanowił też wprost odzwierciedlenia w wydanym nakazie. Postanowieniem z [...].08.2004 r. nakazano przeprowadzenie kontroli stanu technicznego sprawności przewodów kominowych- dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Tym samym przedmiot nakazu obejmuje inny zakres kontroli, niż wynikający ze stwierdzonych nieprawidłowości. Niewątpliwie na podstawie protokołów nie stwierdzono istotnych nieprawidłowości. Uznanie, że postępowanie jest bezprzedmiotowe należy jednak uznać przynajmniej za przedwczesne. Ustalenie, że w grę wchodzi bezprzedmiotowość postępowania nie budziłoby wątpliwości, gdyby nie fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadzi odrębne postępowanie, które nie zostało zakończone. Postępowanie to obejmuje stan techniczny przewodów dymowych nr 1 i nr [...] ( zły stan techniczny zniszczonych przewodów dymowych) . Jeśli stan techniczny przewodów dymowych nr 1 i nr [...] budzi wątpliwości to jak ma się to do ustalenia, że nie ma żadnego zagrożenia w związku ze sprawnością przewodów kominowych, które były podstawą analizy w rozpoznanej sprawie. Organ w tym przypadku powinien wskazać w sposób przekonujący, że są to sprawy przedmiotowo różne. Obecnie nie można uznać, że bezprzedmiotowe jest prowadzenie postępowania w sprawie będącej następstwem konieczności sprawdzenia stanu technicznego sprawności przewodów kominowych- dymowych, spalinowych i wentylacyjnych skoro równolegle toczy się postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów dymowych nr 1 i nr [...] . Nie wiadomo w jakim trybie jest prowadzone postępowanie równoległe. Należałoby więc rozważyć czy z uwagi na przedmiot postępowania nie powinno ono być prowadzone łącznie. Na tym etapie ustalenie bezprzedmiotowości postępowania jest przedwczesne. Prawidłowo wydana decyzja winna mieć oparcie zarówno w przepisach prawa materialnego, w tym przypadku w przepisach ustawy z dn. [...].07.1994r. Prawo budowlane oraz w przepisach postępowania - ustawy z dn. [...].06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania może mieć swoje źródło w przeszkodzie podmiotowej lub przedmiotowej. Przeszkodą podmiotową w zobowiązaniu do usunięcia nieprawidłowości mogłaby być sytuacja, że adresat nakazu stracił przymiot zarządcy. Prawo budowlane nie definiuje pojęcia zarządcy obiektu budowlanego. W orzecznictwie, odwołuje się do art. 185 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 782). Z przepisów ustawy – Prawo budowlane dotyczących prawidłowego utrzymania obiektów budowlanych wynika, że w warunkach współwłasności obiektu budowlanego, obowiązek utrzymania tego obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na wszystkich współwłaścicielach łącznie lub na zarządcy. Nie można obciążyć tym obowiązkiem jednego ze współwłaścicieli, czy też niektórych z nich, nawet wówczas, gdyby tylko oni ponosili winę za zaistniały stan rzeczy. Również wielkość udziałów we współwłasności nie decyduje o obciążeniu obowiązkami. Spory pomiędzy współwłaścicielami wynikłe na tym tle, łącznie z problemem rozliczenia związanych z tym kosztów, nie należą do postępowania administracyjnego i podlegają kognicji sądów powszechnych (tak Arkadiusz Despot - Mładanowicz w: "Prawo budowlane. Komentarz" pod red. A. Glinieckiego, Wyd. 2., LexisNexis Warszawa 2014, str. 774, zobacz także wskazane tam wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2002 r., sygn. IV SA 427/00, "Wspólnota" z 2002 r., nr 8, poz. 51, oraz z dnia 6 czerwca 2000 r., sygn. II SA/Lu 398/99, Lexis.pl nr 2342008). Wobec tego okoliczność, że między współwłaścicielami nieruchomości istnieje spór co do sposobu korzystania ze wspólnego obiektu, czy też brak odpowiednich środków finansowych potrzebnych na przeprowadzenie nakazanych przez organy czynności, są okolicznościami obojętnymi z punktu widzenia regulacji prawa budowlanego (vide wyrok NSA z 20 stycznia 2000 r., sygn. SA/Sz 1873/98, Lexis.pl nr 2112560). Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm.) – w skrócie jako "u.w.l.", właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Jeżeli sposobu zarządu nie określono w umowie, o której mowa w art. 18 ust. 1 u.w.l. lub w uchwale zaprotokołowanej przez notariusza, obowiązują zasady określone w rozdziale 4. u.w.l. zatytułowanym "Zarząd nieruchomością wspólną" (art. 18 ust. 3 u.w.l.). Zgodnie z zawartym w tym rozdziale art. 19 u.w.l., że jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności. Do zarządu nieruchomością wspólną w przypadku małych wspólnot mieszkaniowych odpowiednie zastosowanie znajduje zatem m.in. art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) – w skrócie jako "k.c.", zgodnie z którym do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli; w braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. W tych okolicznościach organ oceniając okoliczności skutków wydanego nakazu powinien również wyjaśnić aktualność wykonania obowiązku przez zobowiązanego z postanowienia o nakazaniu usunięcia nieprawidłowości. Oceniając aspekt przedmiotowy, należy ustalić czy przedmiot rozpoznawanej sprawy nie pokrywa się z przedmiotem sprawy toczącej się równolegle i czy nie byłoby zasadne połączenie obu spraw. Niedopuszczalne w świetle art. 62 k.p.a. jest połączenie do jednego postępowania administracyjnego różnych spraw o odmiennych trybach postępowania, prowadzonych na podstawie rożnych podstaw prawnych. Na tym etapie nie można ustalić w jaki trybie organ będzie prowadził postępowanie wcześniej określone jako "równoległe" Znaczny upływ czasu od wydania nakazu, w świetle jego treści (kontroli stanu technicznego przewodów kominowych) nie czyni tego przedmiotu nieaktualnym. Tym samym zmiana stanu technicznego obiektu w tym przewodów kominowych nie może być oceniona jako przeszkoda do prowadzenia postępowania. Jak wcześniej podkreślono pomimo, że postępowanie zostało zainicjowane z innych powodów (nieprawidłowości wynikających z protokołu kontroli z 2002r.- braków i uszkodzeń włazów, wejścia na dach i dojścia umożliwiającego kontrolę i czyszczenie przewodów kominowych) to zakres obowiązku wynikającego z nakazu określono znacznie szerzej. Nie ma więc podstaw do odwoływania się do przyczyn wszczęcia postępowania jako przesłanki oceny z punktu widzenia bezprzedmiotowości postępowania lecz należy ją ocenić wobec przedmiotu nakreślonego wydanym postanowieniem. Odnosząc się do zarzutów skargi należy co do zasady podzielić stanowisko, że to zobowiązany powinien wykonać nałożony obowiązek ale najistotniejsze jest to, że celem prowadzonego postępowania jest usunięcie zagrożenia. W przypadku ustalenia, że takie zagrożenie nie występuje na podstawie innych dowodów w ocenie Sądu jest do zaakceptowania z punktu widzenia celu i znaczenia powołanego przepisu oparcie się na innych dowodach. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy obu instancji przedwcześnie orzekły o bezprzedmiotowości postępowania, umarzając je. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali i wyjaśni wątpliwości związane z zakresem prowadzonego postępowania w świetle toczącego się równolegle postępowania w sprawie złego stanu technicznego zniszczonych przewodów dymowych i innych opisanych okoliczności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło