II SA/Bd 1155/06

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-02-14

Skład orzekający: Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik, Anna Klotz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie przyznania żołnierzowi zawodowemu uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami, podczas gdy istniały wątpliwości co do terminowości wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została uchylona z przyczyn procesowych, ponieważ sąd administracyjny nie mógł jednoznacznie ustalić, czy odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione w terminie. Brak jednoznacznych dowodów na datę nadania przesyłki lub złożenia odwołania uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych dotyczących odwołań wniesionych po terminie.
Stan faktyczny
A. P. złożył skargę na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji przyznającą mu uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami i umorzyła postępowanie. Organ pierwszej instancji pierwotnie przyznał A. P. uposażenie, ale jednocześnie orzekł o potrąceniu nienależnie pobranych świadczeń związanych ze zwolnieniem z służby. A. P. odwołał się, zarzucając nieuwzględnienie wszystkich należności i brak podstaw do potrąceń. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając brak podstaw prawnych do przyznania uposażenia za okres, w którym żołnierz nie pełnił służby, a także wskazując na możliwość dochodzenia odszkodowania w sądzie powszechnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Anna Klotz Protokolant Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 14 lutego 2007r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w pierwszej instancji w sprawie przyznania uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 1155/06 UZASADNIENIE Decyzją nr [..]. z dnia [...] 2006 r., Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] przyznał A. P., powołując się między innymi na art. 104 k.p.a. i art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750; ze zm.) uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym oraz inne należności pieniężne za okres od dnia 1 lutego 2004 r. do dnia wydania decyzji, orzekając jednocześnie o potrąceniu świadczeń nienależnie pobranych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej tj. odprawy w kwocie 12129,32 zł, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 6616,59 zł i jednorazowego odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego w kwocie 17688,58 zł. W motywach decyzji organ wskazał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] 2006 r. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji Nr [...] z dnia [...] 2003r. Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego dotyczącej wypowiedzenia A. P. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z powodu likwidacji zajmowanego przez niego stanowiska służbowego i odmowy przyjęcia niższego stanowiska służbowego. Następnie Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] 2006 r. uchylił pkt 27 własnego rozkazu personalnego Nr [...] z dnia [...] 2003 r., zgodnie, z którym A. P. w dniu 31 stycznia 2004 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym w dniu 1 września 2006 r. wyżej wymieniony został przyjęty na ewidencje i wszelkiego rodzaju zaopatrzenie w Jednostce Wojskowej [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji A. P. wniósł o jej unieważnienie. Jego zdaniem w kwestionowanej decyzji Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] nie uwzględnił wszystkich z przysługujących mu należności pieniężnych. W związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] 2003 r. Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego, na organie I instancji ciążył obowiązek wypłaty należności pieniężnych za okres od 1.02.2004 r. do 30.08.2006 r. wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu opóźnienia zwykłego niezależnego od dłużnika. Ponadto organ nie wziął pod uwagę nowych stawek wynagrodzenia żołnierzy zawodowych. Odwołujący się zarzucił, iż w niniejszej sprawie nie istniała możliwość dokonania potrącenia świadczeń pobranych w związku ze zwolnieniem ze służby ze względu na brak do tego podstawy w obowiązujących przepisach, w tym między innymi z uwagi na treść art. 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693) w brzmieniu obowiązującym w dacie wypowiedzenia mu stosunku służbowego. Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego po rozpatrzeniu odwołania decyzją Nr [...] z dnia [...] 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55; ze zm.) i ustawy z 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693; z późn. zm.) oraz obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 179, poz. 1750; ze zm.) nie regulują kwestii należności przysługujących żołnierzowi w razie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego nie było podstawy prawnej do przyznania i wypłaty A. P. uposażenia wraz z dodatkami o charakterze stałym i innych należności za okres, w którym nie pełnił on zawodowej służby wojskowej. Może on natomiast dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym naprawienia szkody majątkowej spowodowanej zwolnieniem ze służby. Ponadto organ II instancji podniósł, iż ze względu na stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu odpadła podstawa prawna do wypłacenia A. P. świadczeń związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, a zatem świadczenia te, jako nienależnie pobrane winny zostać zwrócone. Wskazał, przy tym, iż w wypadku, gdy odwołujący się nie zwróci ich dobrowolnie, organ wojskowy zobowiązany jest wystąpić przeciw niemu z odpowiednim pozwem do sądu. Organ odwoławczy stwierdził także, iż z uposażenia żołnierza zawodowego, zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 87-91 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94; ze zm.) można dokonać potrącenia jedynie na mocy tytułu wykonawczego, chyba że żołnierz wyraziłby zgodę na dokonanie potrącenia z uposażenia. Tymczasem Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] dokonując potrącenia nie posiadał ani tytułu wykonawczego, ani zgody A. P. wyrażonej na piśmie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję A. P. zarzucił jej naruszenie art. 71 pkt 1-4, art. 72 pkt 1-2, art. 74 -81, 83, 87, 97, 170, 178 oraz 188 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750) oraz przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002, Nr 76, poz. 693; ze zm.) przez przyjęcie, iż w sytuacji przywrócenia go do służby wojskowej brak jest podstaw prawnych do przyznania uposażenia i innych należności za okres od 1.02.2004 r. do 30.08.2006 r. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub ewentualnie jej zmianę poprzez określenie, iż prawo do uposażenia dla skarżącego powstało z dniem 1 lutego 2004 r. oraz o nakazanie organowi I instancji w trybie egzekucyjnym wypłaty zaległych należności. W odpowiedzi na skargę Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, gdyż utraciła ona moc z dniem 1 lipca 2004 r. w odniesieniu do żołnierzy zawodowych, a nadto, iż do roszczeń żołnierza o wypłatę należności za okres, w którym faktycznie nie pełnił zawodowej służby wojskowej, jak i do roszczeń organu o zwrot nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Wskazał również, iż żołnierz przywrócony do zawodowej służby wojskowej nabywa prawo do uposażenia na zasadach ogólnych z dniem rozpoczęcia pełnienia zawodowej służby wojskowej, a nie wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzję należało uchylić z przyczyn procesowych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stwierdza, że nie można jednoznacznie ustalić czy odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w terminie. Decyzja nr [...] została wydana [...] 2006 r. Na decyzji tej znajduje się adnotacja bez podpisu, że "otrzymałem dnia 5...", cyfrę wskazującą miesiąc trudno odczytać ale należy przyjąć, przy uwzględnieniu daty wniesienia odwołania, że chodzi o datę 5 września 2006 r. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni i upłynął z dniem 19 września 2006 r. (wtorek). Na odwołaniu znajduje się jedynie pieczątka Jednostki Wojskowej nr [...] z datą 21 września 2003 r. Gdyby przyjąć tą datę, jako datę złożenia odwołania, to byłoby to odwołanie złożone po terminie. Zgodnie z art. 57 § 5 K.p.a. termin uważa się za zachowany jeżeli przed jego upływem nadano pismo w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Termin uważa się za zachowany również w przypadku, gdy przed jego upływem żołnierz złożył je w dowództwie jednostki wojskowej. Do akt sprawy nie dołączono koperty z której wynikałaby data nadania przesyłki. Tym samym nie można ustalić, czy odwołanie zostało złożone w terminie. Sposób postępowania z odwołaniem wniesionym po terminie reguluje art. 134 K.p.a. W związku z treścią odwołania z 18 września 2006 r. obowiązkiem organu było ustalenie jakiej decyzji ono dotyczy. Skarżący w odwołaniu z 18 września 2006 r. wnosi o unieważnienie decyzji nr [...] z [...] 2006 r. w sprawie określenia wysokości przysługującego uposażenia z dodatkami o charakterze stałym. Tymczasem "zaskarżona" decyzja ma nr [...]i jest z [...] 2006 r. W toku dalszego postępowania należy tą rozbieżność wyjaśnić. W sytuacji wykazania naruszenia przepisów procesowych - art. 129 § 2 i 138 § 1 K.p.a. - nie ma potrzeby ustosunkowania się do zarzutów merytorycznych. Sąd pragnie jedynie zauważyć, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, o ile okaże się, że odwołanie zostało wniesione w terminie organ II instancji rozważył istotę stwierdzenia nieważności. Uzasadnia to, na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylenie zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło