II SA/Bd 1162/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-12-17
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska, Wojciech Jarzembski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wykonawczy gminy może wydać decyzję nakazującą wstrzymanie działalności gospodarczej na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jeśli nie stwierdził braku możliwości zawiadomienia właściwych organów administracji publicznej lub nie zaistniała sytuacja nadzwyczajnej konieczności, a także czy osoba zgłaszająca nieprawidłowości w działalności gospodarczej automatycznie uzyskuje status strony postępowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, stwierdzając, że organy obu instancji naruszyły prawo materialne (art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) oraz przepisy postępowania (art. 28, art. 127 § 1 k.p.a.). Kluczowe było ustalenie, że organ wykonawczy gminy w ramach art. 78 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ma jedynie obowiązek zawiadomienia właściwych organów, a nie merytorycznego rozpatrzenia sprawy, chyba że zachodzi wyjątek z art. 78 ust. 3 (brak możliwości zawiadomienia lub nagła potrzeba). Ponadto, samo zgłoszenie nieprawidłowości nie nadaje automatycznie statusu strony postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku K. K. o nakazanie wstrzymania działalności gospodarczej polegającej na produkcji i sprzedaży prefabrykatów budowlanych przez Zakład [...]. Wójt Gminy odmówił wydania takiej decyzji, następnie umorzył postępowanie, by ponownie odmówić. SKO uchylało te decyzje, wskazując na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i badanie zgodności działalności z prawem. Ostatecznie SKO uchyliło decyzję Wójta z lipca 2013 r., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący A. G. wniósł skargę, argumentując m.in., że wcześniejszy wyrok WSA uchylił decyzję SKO, pozostawiając w obrocie prawnym decyzję o umorzeniu postępowania, co uniemożliwia dalsze orzekanie. Skarżący kwestionował również wykładnię art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz naruszenia przepisów postępowania przez SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Protokolant st. asyst. sędziego Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji nakazującej wstrzymanie działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2013r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Wójt Gminy W., po rozpatrzeniu wniosku K. K. z dnia [...] października 2013 r., odmówił wydania decyzji nakazującej wstrzymanie działalności gospodarczej polegającej na produkcji i sprzedaży prefabrykatów budowlanych przez Zakład [...], prowadzonej na działce nr [...], położonej w miejscowości W., obręb Ł.
W następstwie uchylenia ww. decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. (dalej SKO) i przekazania sprawy organowi I Instancji do ponownego rozpatrzenia (decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]), Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe prowadzone postępowanie w sprawie wydania decyzji nakazującej wstrzymanie przedmiotowej działalności gospodarczej uznając, że działalność ta nie jest obecnie wykonywana.
Powyższą decyzję z dnia [...] marca 2013 r., na skutek odwołania K. K., SKO decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uchyliło w całości i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, nakazując m.in. uzupełnienie materiału dowodowego sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Wójt Gminy W. ponownie na postawie art. 78 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) odmówił wydania decyzji nakazującej wstrzymanie wykonywania przedmiotowej działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że celem ustalenia charakteru i rozmiaru przedmiotowej działalności gospodarczej oraz uciążliwości, jakie ona ewentualnie stwarza dla otoczenia, dokonał czynności w ramach nakazanego przez SKO uzupełnienia materiału dowodnego sprawy, tj. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B. (WIOŚ), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. (PPIS), Państwowej Inspekcji Pracy Oddział we W., Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej we W., Komendy Miejska Policji we W., a ponadto przeprowadził w dniu [...] lipca 2013 r. oględziny działki nr [...], w trakcie których wysłuchał uczestniczących w nich właścicieli sąsiednich nieruchomości. W świetle przeprowadzonych dowodów uzupełniających, które zostały szczegółowo opisane w motywach decyzji, organ wyraził stanowisko, że nie dają one wystarczających podstaw do zastosowania art. 78 ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, jako że nie wynika z nich, iż prowadzona działalność gospodarcza stwarza realne i obiektywne zagrożenie dla życia i zdrowia człowieka, powoduje niebezpieczeństwo powstania szkód majątkowych w znacznych rozmiarach lub naruszenia środowiska. Zdaniem organu dowody te nie dają także postawy do wydania przepisów porządkowych, o których mowa w art. 40 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. Organ podkreślił także, że K. K. zarzucając niezgodność wykonywanej działalności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie wskazał konkretnej podstawy prawnej, z której wynikałoby uprawnienie Wójta do ingerowania w taką działalność, w sytuacji gdy nie stwarza ona ww. zagrożenia. Zaznaczył też, że sprawy, w ramach których podniesione zostały wątpliwości co do zgodności wykonywanej działalności z planem miejscowym, nie zostały jeszcze zakończone.
Po rozpatrzeniu odwołania K. K. od ww. decyzji, w którym wnoszący je zarzucił przede wszystkim niezgodność z prawem samego istnienia zakładu (bez wymaganych prawem decyzji i pozwoleń oraz niezgodnie z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego), SKO decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej powoływanej jako k.p.a.) i art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie dokonał właściwych ustaleń w zakresie zgodności przedmiotowej działalności z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. W tym kontekście stwierdził, że wykonywanie działalności gospodarczej niezgodnie z przepisami tej ustawy następuje nie tylko w sytuacji naruszenia przez przedsiębiorcę jakiegokolwiek nakazu, zakazu lub obowiązku nałożonego na niego w tej ustawie w ramach prowadzonej już działalności gospodarczej, ale także w przypadku niespełnienia określonej przesłanki dopuszczalności jej podjęcia, albowiem niezgodne z prawem podjęcie działalności gospodarczej prowadzi do bezprawnego jej wykonywania. Zgodnie z art. 18 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak wyjaśnił, przedsiębiorca jest obowiązany spełniać określone przepisami prawa warunki wykonywania działalności gospodarczej, w szczególności dotyczące ochrony przed zagrożeniem życia, zdrowia ludzkiego i moralności publicznej, a także ochrony środowiska. Oprócz wymagań stawianych każdemu przedsiębiorcy, ustawy formułują liczne warunki wykonywania konkretnego rodzaju działalności gospodarczej. W sytuacji więc, gdy przedmiotem prowadzonej działalności jest produkcja i sprzedaż prefabrykatów budowlanych, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, to ocenie winno podlegać, czy zostały spełnione warunki dopuszczenia prowadzenia takiej działalności. Takie badanie winno obejmować ocenę, czy zakład działa na podstawie ważnych zezwoleń, m.in. decyzji o warunkach zabudowy (względnie zgodność z miejscowym planem), czy pozwoleń na budowę. Reasumując organ stwierdził, że w obliczu brzmienia przepisu art. 78 ustawy o swobodzie gospodarczej, organ I instancji winien był zbadać, czy prowadzona działalność gospodarcza jest w ogóle dopuszczalna w świetle prawa, gdyż niezgodne z prawem podjęcie działalności gospodarczej prowadzi do bezprawnego jej wykonywania. Zatem w sytuacji udokumentowania, że zakład funkcjonuje bez wymaganych prawem decyzji i pozwoleń lub w sposób niezgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, należałoby uznać, że w sprawie zachodzi przesłanka w postaci wykonywania działalności gospodarczej niezgodnie z przepisami ustawy.
SKO zarzuciło także, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest lakoniczne i sformułowane ogólnikowo oraz w efekcie narusza ono art. 107 § 3, art. 11, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Podkreślając, że ocena materiału dowodowego sprawy powinna zostać dokonana w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., SKO wskazało, iż organ I instancji nie ocenił, czy nieprawidłowości opisane w informacji PPIS z dnia [...] czerwca 2013 r. (brak aktualnych wyników badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy, nieprawidłowości w utrzymaniu stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń zakładu) stanowią istotne zagrożenie. W ocenie SKO organ nie rozważył także zasięgnięcia opinii organów nadzoru budowlanego.
Ponadto SKO stwierdziło, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 109 § 1 k.p.a. Z decyzji organu I instancji wynika bowiem, że została ona doręczone jedynie K. K. i A. G. Nie doręczono zatem jej pozostałym stronom postępowania. Także akta sprawy, jak wyjaśnił, nie zawierały żadnych dowodów na okoliczność doręczenia decyzji organu I instancji M. K., E. K., D. i A. W., S. i P. S., B. i S. P. oraz B. i G. N. W ocenie SKO Wójt winien wyjaśnić, czy w sytuacji, gdy ww. osoby brały udział w postępowaniu (np. oględzinach w terenie), ale nie zostały zawiadomione o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, należy uznać je za strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W świetle przytoczonych zarzutów i nieprawidłowości, w szczególności dotyczących postępowania wyjaśniającego, SKO stwierdziło, że wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu pranego jest uzasadnione oraz że ze względu na zakres nierozpatrzonych przez organ I instancji istotnych okoliczności sprawy niemożliwe było sanowanie zaskarżonej decyzji w postępowaniu odwoławczym.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł A. G., domagając się stwierdzenia jej nieważności, bądź ewentualnie uchylenia w całości, a także wstrzymania jej wykonania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1. nieważność, ze względu na okoliczność, że wyrokiem z dnia 11 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt II SA/Bd 622/13 uwzględnił jego skargę i uchylił decyzję SKO z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] uchylającą decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] marca 2013 r. i przekazującą mu sprawę do ponownego rozpoznania, skutkiem którego to wyroku jest sytuacja, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Wójta Gminy W. z dnia [...] marca 2013 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego prowadzonego postępowania w sprawie wstrzymania wykonywania spornej działalności gospodarcze, w związku z czym Wójt nie ma możliwości ponownego orzekania w tej sprawie, zaskarżona decyzja SKO nie ma racji bytu;
2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, tj. art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co wyrażało się w nieuwzględnieniu okoliczności, że przepis ten ma charakter wyjątkowy i jako taki winien być wykładany ze szczególną ostrożnością, oraz że dla wystąpienia przesłanek określonych w tym przepisie nie ma znaczenia informacja PPlS z dnia [...] czerwca 2013 r., na którą powołało się SKO, gdyż brak aktualnych wyników pomiarów i badań czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy i nieprawidłowości w utrzymaniu stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń zakładu, nie świadczą, że istnieje zagrożenia dla życia i zdrowia;
3. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędną ocenę zaskarżonej decyzji i przyjęcie, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 79, art. 80, art. 107 § 3 i art. 109 § 1 k.p.a., a także niewyjaśnienie w odpowiednim stopniu podstawy prawnej oraz faktycznej rozstrzygnięcia i nie wskazanie, na czym polegało zarzucone przez SKO naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 79, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a jedynie ograniczenie się do wymienienia i powołania przytoczonych przepisów, co zdaniem skarżącego nie pozwala na ustalenie toku rozumowania SKO, zwłaszcza że prawidłowa ocena sprawy prowadzi do wniosku przeciwnego, a więc iż decyzja organu I instancji nie narusza wskazanych przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Uczestnik postępowania K. K. wniósł o oddalenie skargi, a swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. wskazując m.in., że organ nie odniósł się w ogóle do możliwości rozpatrzenia sprawy w trybie art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej powoływanej jako p.p.s.a.), uzasadnia uwzględnienia wniesionej w sprawie skargi, choć z innych powodów, niż wskazał to skarżący.
Ocena przedmiotu sprawy wymagała zbadania legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zarówno z punktu widzenia podstawy materialnej wniosku K. K. o wstrzymanie działalności gospodarczej wykonywanej na działce nr [...], przywołanej też przez organy obu instancji w wydanych przez nie decyzjach, tj. art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i z perspektywy przepisów proceduralnych regulujących kwestię stron postępowania administracyjnego oraz zagadnienie mocy wiążącej wyroków sądów administracyjnych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii mocy wiążącej wyroku sądu administracyjnego, wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że zarówno organy administracyjne, których działanie było przedmiotem skargi, jaki i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana, będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawne na podstawie, których ten sąd orzekał. Jeśli więc strona z taką oceną i wskazaniami się nie zgadza, to powinna zakwestionować za pomocą właściwych środków odwoławczych dane orzeczenie, w którym zawarta jest ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu się zaś tego orzeczenia zawarte w nim stanowisko będzie wiążące nie tylko wobec organów wymienionych w art. 153 p.p.s.a., lecz również i wskazanych w art. 170 p.p.s.a., który to przepis explicite wskazuje, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jeśli więc strona ze środka odwoławczego nie skorzysta i tym samym doprowadzi do uprawomocnienia się danego wyroku, wówczas kwestie prawne przesądzone w takim orzeczeniu i wskazania w nim zawarte są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, tegoż sądu, jak i innych organów.
W świetle powyższego wskazać należy, że w sprawie, którą zainicjował wniosek K. K. o wstrzymanie działalności gospodarczej wykonywanej przez skarżącego na działce nr [...], orzekał już WSA w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 11 września 2013r., sygn. akt II SA/Bd 622/13, uwzględniając skargę skarżącego, uchylił decyzję SKO z dnia [...] maja 2013 r. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] marca 2013 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie wydania decyzji nakazującej wstrzymanie wykonywania spornej działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga, że uchylona ww. wyrokiem decyzja SKO z dnia [...] maja 2013r., jako uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, stanowiła podstawę do wydania przez Wójta Gminy W., po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., którą to SKO następnie po raz kolejny uchyliło zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Choć ww. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 11 września 2013 r. zapadł już po wydaniu przez organy obu instancji decyzji, objętych kontrolą Sądu orzekającego w obecnym składzie, nie ulega wątpliwości, biorąc pod uwagę przytoczone powyżej przepisy art. 153 i 170 p.p.s.a. oraz poczynione do nich uwagi, że Sąd zobowiązany jest uwzględnić okoliczności, wskazania i oceny prawne wynikające z treści tego wyroku. Stwierdzono w nim, że postępowanie prowadzone przez wykonawczy organ gminy w trybie art. 78 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie kończy się merytorycznym rozpatrzeniem sprawy przez tenże organ, z wyjątkiem sytuacji opisanej w art. 78 ust. 3 wskazanej ustawy, która to sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zaistniała, a także że przymiotu strony postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie uzyskuje się z samego faktu poinformowania organu gminy o nieprawidłowościach i zagrożeniach, o których mowa w tym przepisie.
Sąd orzekający w obecnym składzie w pełni podziela przytoczone stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 11 września 2013 r., zarówno co do kwestii kompetencji orzeczniczych wykonawczego organu gminy procedującego w trybie art. 78 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak i co do statusu strony tego postępowania. Przepis art. 78 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej stanowi bowiem, że w razie powzięcia wiadomości o wykonywaniu działalności gospodarczej niezgodnie z przepisami ustawy, a także w razie stwierdzenia: zagrożenia życia lub zdrowia, niebezpieczeństwa powstania szkód majątkowych w znacznych rozmiarach lub naruszenia środowiska w wyniku wykonywania tej działalności, wójt, burmistrz lub prezydent miasta niezwłocznie zawiadamia właściwe organy administracji publicznej. Zawiadomione organy niezwłocznie powiadamiają wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o podjętych czynnościach (ust. 2). W myśl zaś art. 78 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku braku możliwości zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może nakazać, w drodze decyzji, wstrzymanie wykonywania działalności gospodarczej na czas niezbędny, nie dłuższy niż 3 dni. Decyzji nakazującej wstrzymanie wykonywania działalności gospodarczej w razie stwierdzenia zagrożenia życia lub zdrowia, niebezpieczeństwa powstania szkód majątkowych w znacznych rozmiarach lub naruszenia środowiska w wyniku wykonywania tej działalności nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 4).
Z treści przytoczonych przepisów art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jednoznacznie wynika, że w przypadku powzięcia wiadomości o wykonywaniu działalności gospodarczej niezgodnie z przepisami ustawy, a także w razie stwierdzenia zagrożeń i niebezpieczeństw wymienionych w tym artykule, reakcja organu wykonawczego gminy, co do zasady, polegać ma na niezwłocznym zawiadomieniu właściwych organów administracji publicznej o nieprawidłowościach i zagrożeniach (ust. 1). Te ostatnie natomiast zobowiązane są do podjęcia stosownych czynności oraz do niezwłocznego powiadomienia o nich organu gminy. Działania organu gminy podjęte w trybie art. 78 ust. 1 i 2 ww. ustawy, jak słusznie podkreślono to w wyroku z dnia 11 września 2013 r., nie kończą się zatem wydaniem decyzji administracyjnej przez organ gminy. Nie do niego należy bowiem dalsze procedowanie w sprawie, lecz do zawiadomionych przez niego organów, które to, zależnie od poczynionych ustaleń, podejmują przewidziane stosownymi przepisami działania i stosują odpowiednie środki w celu zapobieżeniu stwierdzonym zagrożeniom.
Z akt przedmiotowej sprawy bezsprzecznie wynika, że Wójt Gminy W., na skutek informacji pochodzącej od K. K. i w efekcie wskazań zawartych w decyzji SKO z dnia [...] maja 2013 r., zawiadomił pismami z dnia [...] maja 2013 r. o zgłoszonych nieprawidłowościach i prowadzonym w związku z tym postępowaniu z art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - WIOŚ, PPIS, PIP Oddział we W., Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej we W. i Komendę Miejska Policji we W., wzywając wskazane organy do poczynienia stosowanych ustaleń i dokonania określonych czynności. W odpowiedzi na zawiadomienie wskazane organy, odpowiednio pismami z dnia [...] lipca 2013 r. (WIOŚ), z dnia [...] czerwca 2013 r. (PPIS), z dnia [...] czerwca 2013 r. (PIP Oddział we W.), z dnia [...] lipca 2013 r. (Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej we W.) i z dnia [...] czerwca 2013 r. (Komenda Miejska Policji we W.) poinformowały Wójta Gminy W. o podjętych działaniach i dokonanych ustaleniach. Wskazana reakcja zarówno Wójta Gminy W. na zgłoszone przez K. K. informacje, jak i organów zawiadomionych na powiadomienie, i wezwanie pochodzące od Wójta Gminy W., a także ustalenia dokonane w toku podjętych działań, nie mogą stanowić, w świetle art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, podstawy do wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Jak bowiem podkreślono wyżej, w trybie ust. 1 i 2 wskazanego artykułu organ wykonawczy gminy uprawniony jest jedynie do dokonania stosownego powiadomienia właściwych organów (co też uczynił w niniejszej sprawie Wójt Gminy W.), zaś to zawiadomione organy w ramach posiadanych kompetencji zobowiązane są do podjęcia stosownych działań i ewentualnie wydania określonych rozstrzygnięć. W przedmiotowej sprawie zawiadomione organy, zgodnie z ust. 2, poinformowały Wójta Gminy W. o podjętych czynnościach i dokonanych ustaleniach. Z uwagi zatem na okoliczność, że Wójt Gminy W. miał faktyczną możliwość dokonania stosownego zawiadomienia właściwych organów administracji publiczne i to uczynił, oraz że zawiadomione organy zgodnie z dyspozycją art. 78 ust. 2 ww. ustawy powiadomiły Wójta Gminy W. o podjętych działaniach i dokonanych ustaleniach, a także ze względu na okoliczność, iż z akt sprawy w żaden sposób nie wynika, aby zaistniała konieczność natychmiastowego działania przez Wójta celem uniknięcia nieodwracalnych negatywnych konsekwencji braku natychmiastowego działania i w związku z ograniczeniem możliwości takiego działania ze strony właściwych organów, w szczególności konieczność taka nie wynika z przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2013 r. przy udziale właścicieli sąsiednich nieruchomości oględzin nieruchomości i z podjętych przez zawiadomione organy działań w sprawie, nie zaistniały w przedmiotowym postępowaniu warunki do merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Jak już Sąd wcześniej to stwierdził, postępowanie prowadzone w trybie art. 78 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej co do zasady, z woli ustawodawcy, nie kończy się merytorycznym rozpatrzeniem sprawy przez organ wykonawczy gminy, a uprawniająca do tego na zasadzie wyjątku sytuacja opisana w ust. 3 art. 78 ww. ustawy, nie zaistniała w przedmiotowym wypadku, gdyż, jak wykazano to wyżej, Wójt Gminy W. dokonał skutecznego zawiadomienia ww. organów administracji publicznej, a zawiadomione organy poczyniły stosowne ustalenia, zaś w aktach sprawy nie ma żadnej informacji wskazującej na wystąpienia w sprawie nadzwyczajnego, nagłego stanu wyższej konieczności. Wręcz przeciwne, sytuacja związana z wykonywaniem spornej działalności gospodarczej na działce nr [...] ma charakter długotrwały, permanentny i występujący przynajmniej od [...] października 2012 r., kiedy to K. K. poinformował Wójta Gminy W. o występujących w jego ocenie nieprawidłowościach w prowadzenia przedmiotowej działalności gospodarczej.
Skoro więc nie ziściły się przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 78 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która ma charakter wyjątkowy i nadzwyczajny, a w sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 78 ust. 1 i 2 ww. ustawy, to tym samym nie było podstaw w sprawie do merytorycznego rozstrzygnięcia o przedmiocie sprawy przez Wójta Gminy W., prowadzącego postępowanie w trybie art. 78 ust. 1 tej ustawy. Ponieważ Wójt Gminy W. wydał w sprawie decyzję merytoryczną w oparciu o wskazaną podstawę prawną, a SKO nie zakwestionowało z tego powodu wydanej przez organ I instancji decyzji i nie dostrzegło powyższego uchybienia, należy stwierdzić, że w sprawie organy obu instancji na skutek niewłaściwej interpretacji art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, naruszyły wskazany przepis prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Ponadto w sprawie, jak słusznie zaznaczył to WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 11 września 2013 r., organy obu instancji nieprawidłowo nie poczyniły żadnych ustaleń w kwestii posiadania przez K. K. przymiotu strony postępowania prowadzonego w trybie art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Tymczasem w postępowaniu takim status strony postępowania nie wynika z samego faktu poinformowania organu o określonych nieprawidłowościach. Choć postępowanie to wszczyna się, jak wynika wprost z art. 78 ust. 1 ww. ustawy, w efekcie powzięcia przez organ gminy wiadomości o zaistnieniu wymienionych w tym przepisie okolicznościach, to jednak na realizację tego obowiązku przez organ gminy nie ma wpływu pochodzenie tych wiadomości, ani forma ich przekazania. Zatem każda informacja o ewentualnym wystąpieniu okoliczności opisanych w art. 78 ust. 1 ww. ustawy, niezależnie od kogo pochodzi i jak zostanie przekazana, może stać się podstawą wszczęcia postępowania w trybie tego przepisu. Co do zasady więc postępowanie to organ zobowiązany jest prowadzić z urzędu. Brak podstaw do uznania za stronę postępowania, o którym mowa w art. 78 ww. ustawy, osoby informującej organ o nieprawidłowościach tylko z samego faktu złożenia stosownego zawiadomienia, wynika także z okoliczności, że w przypadku gdy postępowanie to będzie polegało wyłącznie na zawiadomieniu właściwych organów administracji publicznej, tak jak w niniejszej sprawie, to nie zostanie zakończone żadnym aktem władczym organu gminy określającym czyjeś prawa lub obowiązki. Wobec powyższego uznać należy, że z uwagi na okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie poczynił ustaleń w kwestii posiadania przez K. K. przymiotu strony postępowania, o którym mowa w z art. 78 ww. ustawy, a uznał go za stronę tego postępowanie wyłącznie z tego powodu, że we wniosku z dnia [...] października 2012 r. poinformował on organ o określonych nieprawidłowościach, co jak wykazano wcześniej, jest niewystarczające do posiadania statusu strony postępowania, zaś organ II instancji bez poczynienia także wskazanych ustaleń rozpatrzył odwołanie K. K. i w efekcie jego uwzględnienia wydał decyzję kasacyjną z art. 138 § 2 k.p.a., w sprawie doszło również do istotnego naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 28 i art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wymaga podkreślenia, że w zaskarżonej decyzji SKO nie tylko błędnie zaakceptowało możliwość wydania przez organ I instancji rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie, ale także rozpatrzyło odwołanie podmiotu, co do którego nie została zbadana kwestia warunków z art. 28 k.p.a. składających się na pojecie strony postępowania administracyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę orzekające organy zobowiązane będą zatem ustalić, czy K. K. przysługuje przymiot strony przedmiotowego postępowania administracyjnego. Tego w niniejszej sprawie bowiem zabrakło.
W związku z tym, że w sprawie, którą zainicjował wniosek K. K. z dnia [...] października 2012 r., zapadło już wcześniej prawomocne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego (wyrok WSA z Bydgoszczy z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 622/13), które, jak wskazano to powyższej, wyeliminowało z obrotu prawnego decyzję kasacyjną SKO z dnia [...] maja 2013 r., na skutek której to decyzji Wójt Gminy W., ponownie rozpoznając sprawę, wydał decyzję z dnia [...] lipca 2013 r., która to decyzja została uchylona przez SKO zaskarżoną do Sądu orzekającego w obecnym składzie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., stwierdzić należy, że w przypadku objętych kontrolą Sądu decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. i [...] sierpnia 2013 r., zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane powyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a, b i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Wskazania co do dalszego postępowania organów wynikają wprost z treści uzasadnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło