II SA/Bd 1191/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-08-24
Skład orzekający: Michał Kujawa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony po prawomocnym zakończeniu postępowania oraz gdy wnioskodawca posiada dochód umożliwiający poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla siebie i rodziny. Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może być uwzględniony po prawomocnym zakończeniu postępowania. Wnioskodawca posiadający dochód pozwalający na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania nie spełnia warunków do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
E.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił jego skargę na decyzję Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wnioskodawca wskazał, że utrzymuje się z emerytury i posiada samochód, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Dochód miesięczny wnioskodawcy był wyższy niż minimalne wynagrodzenie w 2012 roku.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek E.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Michał Kujawa po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2011r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej postanawia : oddalić wniosek
I Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. S. na decyzję [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2011r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Powyższe orzeczenie uzyskało walor prawomocności od dnia [...] czerwca 2012 r.
II Dnia [...] sierpnia 2012 r. E.S. złożył wniosek (formularz PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj.: zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.
III Uzasadniając wniosek wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Podał, że posiada samochód osobowy o wartości [...] zł zaś na lekarstwa wydaje [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
IV Należy zaznaczyć, iż prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa ( art. 244 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U z 2012r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.).
Przepis art. 245 p.p.s.a. przewiduje możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sytuacji, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) polega na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tyko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje w sytuacji, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
V W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, iż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jak i ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu.
Wpływ na takie rozstrzygnięcie miało to, iż skarżący dysponuje kwotą dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie. Dla porównania można wskazać, że minimalne wynagrodzenie za 2012r. wynosi [...] zł.
Istotne w przedmiotowej sprawie jest również i to, że strona skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zaś przepis wyraźnie wskazuje, że w tym stanie rzeczy powinna wykazać, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych. Tymczasem uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości wskazanej powyżej – tym samym nie spełnia wymagań zawartych w ww. przepisie.
Stwierdzić należy, że strona ponosi wydatki związane ze swym utrzymaniem, co nie jest kwestionowane, chociaż wnioskodawca podał jedynie, że na lekarstwa wydaje [...] zł miesięcznie. Z drugiej jednak strony wymaga podkreślenia, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Przyjęcie przez stronę skarżącą innego priorytetu w wydatkach nie może stanowić podstawy do uznania, że Skarb Państwa winien kredytować wydatki związane z prowadzeniem przez stronę skarżącą procesów sądowych. Tym bardziej, że wpis sądowy w przedmiotowej sprawie wynosi zaledwie 100 zł i skarżący uiścił go [...] listopada 2011r., zaś w dniu [...] sierpnia 2012r. uiścił kolejną opłatę w kwocie 100 zł.
Kolejną kwestią jest wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. W tym przypadku również pod uwagę jest brany jedynie czynnik majątkowy a nie czynnik skomplikowania sprawy. Podobnie jak w przypadku zwolnienia od kosztów sądowych strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w celu ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku w swoim utrzymaniu.
VI Poza tym zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z tego przepisu wynika więc, iż nie może być przyznane prawo pomocy w przypadku, gdy postępowanie w sprawie zostało zakończone (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 października 2005 r., sygn. akt II FZ 653/05, OSP z 2006/9/103, z dnia 4 lipca 2006r., sygn. akt II OZ 684/06).
Tymczasem w rozpatrywanej sprawie doszło do prawomocnego zakończenia prowadzonego postępowania, ponieważ wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. S. na decyzję [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] września 2011r., znak: [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, a orzeczenie to uzyskało walor prawomocności od dnia [...] czerwca 2012 r. Oznacza to, że ewentualna skarga kasacyjna strony jako niedopuszczalna podlegałaby odrzuceniu bez merytorycznego rozpatrzenia na podstawie art. 178 ustawy p.p.s.a. z powodu niezachowania terminu do jej wniesienia i tym samym prawomocnego zakończenia sprawy.
VII W związku z powyższym na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło