II SA/Bd 1194/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika oddala skargę. Decyzją z dnia [..]. Nr [...] Burmistrz Ś. orzekł, na podstawie art. 70b ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., o nieprzyznaniu dofinansowania kosztów kształcenia poniesionych przez G. Sp. z o.o. w O. z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika, H. O. w celu przygotowania zawodowego w okresie od 4 września 2006r. do 30 maja 2008r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie drukarz – maszynista maszyn offsetowych z młodocianym pracownikiem H. O. zawarł w dniu 4 września 2006r. M. G. -Zakład Produkcyjny w O. na okres 36 miesięcy. Następnie 1 stycznia 2007r. Przedsiębiorstwo to zostało wniesione aportem do Spółki G. Spółka z o.o. w O.. Konsekwencją tego było przejście zakładu pracy na nowego pracodawcę na podstawie art. 231 § 1 Kodeksu pracy. G. Spółka z o.o. przejęła w związku z tym całość praw i obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Stwierdzono również, że w dniu 30 maja 2008r. G. Sp. z o.o. sprzedała część swojego przedsiębiorstwa - Spółce R. I. z siedzibą w W. (obecna nazwa S. Sp. z o.o. w L.). Jak wynika z informacji G. Sp. z o.o. znajdującej się w aktach sprawy, przejście części zakładu nastąpiło również na zasadzie art. 231 § 1 Kodeksu Pracy. Organ, powołując się na art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty wskazał, iż przepisy dopuszczają dzielenie ulgi uczniowskiej między dwóch pracodawców, jednakże może to nastąpić jedynie w wynikającej z przepisów sytuacji, która w omawianej sprawie nie miała miejsca. Jak zauważył organ pierwszej instancji, stosunki pracy z pracownikami zatrudnionymi w zakładzie w chwili przejęcia zakładu przez innego pracodawcę trwają nadal z tą różnicą, że w miejsce dotychczasowego pracodawcy wstępuje nowy podmiot, nabywający na zasadzie następstwa prawnego wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą, a także przejmujący wszelkie obowiązki. Strony związane są dotychczasowymi warunkami do czasu wypowiedzenia ich przez nowego pracodawcę. We wniesionym odwołaniu firma G. Sp. z o.o. w O. zarzuciła naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prowadzenie postępowania w sposób naruszający powinność pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz naruszenie przepisów art. 70b ust. 1, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez ich błędną wykładnię. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Burmistrza Ś. i przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika za wskazany w odwołaniu okres, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji w celu ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 70b ust. 1 – 3 i 5 – 7 ustawy o systemie oświaty oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Jak podał w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, w dniu 30 maja 2008r. G. Sp. z o.o. sprzedała część przedsiębiorstwa obejmującą zakład w L., spółce R. I. Sp. z o.o. (obecna nazwa S. Sp. z o.o. w L.), w związku z czym, w trybie art. 23¹ § 1 Kodeksu pracy, doszło do przejęcia części zakładu pracy, w którym pracowała młodociana H. O.. Wspomniany przepis, jak wskazało SKO, reguluje sytuację prawną pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy, który przechodzi na innego pracodawcę w całości lub w części, jak również określa sytuację prawną podmiotu, który w wyniku przejęcia zakładu lub jego części, stał się pracodawcą wszystkich zatrudnionych pracowników. Nowy pracodawca, jak zauważył organ odwoławczy, na zasadzie następstwa prawnego nabywa wszelkie prawa wynikające z nawiązanych stosunków pracy z poprzednim pracodawcą oraz przechodzą na niego wszystkie obowiązki, jakie ciążyły na poprzednim pracodawcy wobec pracowników przejętego zakładu. W związku z powyższym organ drugiej instancji uznał, że jedynym pracodawcą mogącym się ubiegać o dofinansowanie kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika jest firma S. Sp. z o.o. w L.. Dalej organ powołał się na pogląd, jaki wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, orzekając w dniu 29 czerwca 2010r. w sprawie sygn. akt II SA/ Bd 277/10 ze skargi G. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]. w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – E. P. (decyzja Wójta Gminy D.). Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółki G. z o.o. i odwołał się m.in. do przepisów art. 551 i art. 552 Kodeksu cywilnego wskazując, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, a więc łącznie z dofinansowaniem kosztów kształcenia pracownika. Skargę na powyższą decyzję złożyła G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, nie uwzględniwszy interesu społecznego i słusznego interesu strony, naruszenie przepisu art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający powinność pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, naruszenie przepisu art. 70b ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez jego błędną wykładnię. W uzasadnieniu skargi, po przedstawieniu biegu sprawy, wskazano, że podstawowe znaczenie mają przepisy art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Ustęp 1 tego artykułu stanowi, iż pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1/ pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określone w odrębnych przepisach; 2/ młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z odrębnymi przepisami. Następnie przytoczono treść ust. 2, 4, 5, 6 i 7 art. 70b. W ocenie skarżącego zestawienie tych uregulowań wskazuje, że konieczne, ale i wystarczające jest stwierdzenie spełnienia warunków dofinansowania wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Poza wątpliwościami pozostaje to, że skarżący spełnił warunki dofinansowania kosztów kształcenia. Zawarł bowiem z młodocianym pracownikiem stosowną umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, osoby przez niego zatrudnione posiadały wymagane kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego, jak również młodociany ukończył naukę i zdał egzamin. Przepis art. 70b ust. 5 odnosi się wprost do sytuacji, gdy dochodzi do rozwiązania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Niniejszej sprawie nie miało to miejsca. W trakcie jej trwania doszło bowiem do przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę w trybie art. 231 Kodeksu pracy. Istotą tego przejścia jest brak rozwiązania stosunku pracy i wstąpienie osoby, która przejmuje zakład pracy, z mocy prawa, w rolę pracodawcy w istniejące relacje pomiędzy stronami stosunku pracy. W ocenie skarżącego, na zasadzie analogii, należy zastosować przepis art. 70b ust. 5 ustawy, przyjmując, iż każdy z pracodawców ma prawo do dofinansowania kosztów kształcenia w stopniu proporcjonalnym do liczby miesięcy nauki u danego pracodawcy. Dofinansowanie określone w art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie jest zobowiązaniem wynikającym z stosunku pracy, o którym mowa w art. 231 K.p. Odwołano się do uzasadnienia rządowego projektu ustawy z którego wynika, że dofinansowanie kosztów kształcenia zastąpiło ulgi w podatku dochodowym. Uzasadniając odwołanie się do analogii prawnej, należy dokonać wykładni celowościowej przepisów art. 70b ustawy o systemie oświaty. Z uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk sejmowy nr 2562) wynika, że intencją przepisów art. 70b jest, żeby pracodawcy otrzymali dofinansowanie kosztów poniesionych w związku z kształceniem młodocianych pracowników zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego (nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy). Zamysł ustawodawcy potwierdza treść przepisu art. 70b ust. 5 ustawy, statuujący zasadę podziału kwoty dofinansowania pomiędzy kilku pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu, albowiem każdy z nich w pewnym stopniu przyczynił się do osiągnięcia celu w postaci odpowiedniego przygotowania zawodowego młodocianego pracownika. W końcowej części skargi, G. Spółka z o.o. odniosła się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 czerwca Sygn. akt II SA/Bd 277/10. Jej zdaniem reguły zbycia określone w art. 552 Kodeksu cywilnego nie mogą samodzielnie dotyczyć zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przedmiotem czynności prawnej aportu z dnia 1 stycznia 2007r. było przedsiębiorstwo, podczas gdy przedmiotem sprzedaży z dnia 30 maja 2008r. była zorganizowana część przedsiębiorstwa. Spółka odwołując się do orzecznictwa Sądu Najwyższego (Uchwała SN z dnia 25 czerwca 2008r. IIICZP 45/2008, OSNC 2009/7-8, poz. 97) wskazała, że przepisy art. 551, 552 i 554Kc dotyczą przedsiębiorstwa, które stanowi samoistne dobro prawne o charakterze majątkowym i w takim charakterze występuje w obrocie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Skarżący trafnie przytoczył treść art. 70b ustawy o systemie oświaty, Sąd także podziela pogląd, że dofinansowanie określone w art. 79b ust. 1 ustawy o systemie oświaty nie jest zobowiązaniem wynikającym ze stosunku pracy. Umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została zawarta przez M. G.. W dniu 1 stycznia 2007 r. wniósł on aportem, na podstawie aktu notarialnego prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c. do spółki G. sp. z o.o. z/s w O.. Skarżący trafnie zauważa, że w tej sytuacji spółka G. Sp. z o.o. przejęła wierzytelności i zobowiązania M. G.. Natomiast w sytuacji sprzedaży części przedsiębiorstwa skarżący odmawia możliwości przejęcia całości praw i obowiązków przez nowego właściciela. Zgodnie z art. 55 1 Kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności: 1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); 2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; 3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; 4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; 5) koncesje, licencje i zezwolenia; 6) patenty i inne prawa własności przemysłowej; 7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; 8) tajemnice przedsiębiorstwa; 9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z kolei przepis art. 552 K.c. stanowi, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Skarżący nie wskazał, aby roszczenie z tytułu dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego było wyłączone z przejęcia. Należy uznać, że sprzedaż przedsiębiorstwa obejmuje "wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa", w tym wierzytelność w postaci prawa ubiegania się o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Podobnie jeżeli przedmiotem aportu do spółki jest przedsiębiorstwo, to zostaje ono przeniesione na rzecz tej spółki w całości, a więc również z wierzytelnościami, o ile wchodzą w jej skład (wyrok SN z 18 sierpnia 2005 r., sygn. V CK 104/05, LEX nr 358805). Jak to wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale z 25 czerwca 2008 r. sygn. III CZP 45/08 (Lex nr 393765) "przy zawarciu umowy zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c. zachowują aktualność ograniczenia lub wyłączenia dopuszczalności przeniesienia poszczególnych składników tego przedsiębiorstwa wynikające z przepisów ustawy, zastrzeżenia umownego lub właściwości zobowiązania." Jak to już wskazało SKO, art. 231 Kodeksu pracy reguluje sytuację prawną pracowników zatrudnionych w zakładzie pracy, który przechodzi na innego pracodawcę w całości lub w części. Określa sytuację prawną podmiotu, który przejmując zakład pracy, stał się pracodawcą wszystkich pracowników zatrudnionych w tych jednostkach. Zmiana stanu prawnego następuje z chwilą przejścia zakładu lub jego części na innego pracodawcę. Przepis ten ma na celu ochronę stosunku pracy, który po przejęciu zakładu pracy przez nowego pracodawcę trwa nadal. W dniu 30 maja 2008 r. nastąpiła sprzedaż części przedsiębiorstwa Spółce R. I. – obecna nazwa S. Sp. z o.o. Art. 70b ustawy o systemie oświaty przewiduje tylko jedną sytuację, w której dzieli się kwotę dofinansowania. Jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy – przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu. Inne sytuacje nie są przewidziane. W rozpatrywanej sprawie umowa o pracę nie została rozwiązana. Stosowanie analogi – jak to sugeruje skarżący – nie jest w takiej sytuacji możliwe, luka w prawie występuje tylko wtedy, gdy dla danego stanu faktycznego brak jest w ogóle uregulowania, oraz wówczas, gdy istnieje uregulowanie ogólne, które można odnieść do tego stanu faktycznego, ale które jest całkowicie nieadekwatne do uzasadnionych potrzeb społecznych. Art. 70 b przewiduje konkretne uregulowanie. W świetle art. 23 1 § 1 Kodeksu pracy, art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty oraz art. 548 § 1 Kodeksu cywilnego stanowiącego, że z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy należy podzielić pogląd orzekających w sprawie organów, że pracodawcą mogącym ubiegać się o dofinansowanie kosztów kształcenia poniesionych z tytułu zatrudnienia młodocianego pracownika jest S. Sp. z o.o. w L.. W ocenie Sądu nie doszło zatem do obrazy art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty mówiący o prawie do dofinansowania kosztów kształcenia jeżeli pracodawca posiada odpowiednie kwalifikacje a młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin. Należy nadmienić, że H. O. nie ukończyła nauki zawodu w firmie G. Sp. z o.o. Przepis art. 70b ust. 5 ustawy o systemie oświaty nie ma w sprawie zastosowania ponieważ nie doszło do rozwiązania umowy o pracę. Z kolei ust. 6 art. 70b ustawy może mieć zastosowanie w sytuacji spełnienia wszystkich warunków pozytywnych i braku negatywnych do przyznania dofinansowania. Decyzja wójta (prezydenta, burmistrza) może być podjęta tylko po spełnieniu warunków określonych w ust. 1 art. 70b ustawy. Wbrew poglądom skarżącego stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu wystarczającym i nie doszło do obrazy art. 7 K.p.a., podobnie jak i art. 8 K.p.a. Negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie sprawy nie można utożsamiać z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zaufanie takie pogłębia załatwienie sprawy zgodnie z obowiązującym prawem. Uzasadnia to, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalenie skargi.